Viêm thanh quản có tự khỏi không và cách chăm sóc phục hồi giọng nói

Viêm thanh quản có tự khỏi không?

Thanh quản là cơ quan phát âm nằm ở đoạn trên của đường hô hấp, chứa các dây thanh âm co giãn để tạo ra âm thanh khi không khí đi qua. Khi thanh quản bị viêm, dây thanh bị phù nề, làm biến đổi giọng nói trở nên trầm khàn, thô ráp hoặc hụt hơi. Viêm thanh quản được chia thành hai nhóm chính là cấp tính và mạn tính. Viêm thanh quản cấp tính thường xuất hiện đột ngột, diễn tiến ngắn hạn và có xu hướng tự phục hồi khi nguyên nhân kích thích ban đầu biến mất. Trong khi đó, viêm thanh quản mạn tính kéo dài trên ba tuần, xuất phát từ những tác nhân kích thích dai dẳng hoặc bệnh lý nền toàn thân, yêu cầu phải theo dõi và xử lý nguyên nhân gốc rễ bởi nhân viên y tế.

Khả năng tự phục hồi của từng dạng viêm thanh quản

Khả năng tự khỏi của viêm thanh quản phụ thuộc chủ yếu vào thể bệnh và nguyên nhân gây tổn thương niêm mạc. Viêm thanh quản cấp tính do vi rút cảm cúm, siêu vi đường hô hấp hoặc do la bơi, hát to trong thời gian ngắn thường có khả năng tự thuyên giảm rõ rệt. Khi hệ miễn dịch đẩy lùi vi rút và dây thanh được thả lỏng, tình trạng sưng nề sẽ từng bước biến mất.

Đối với viêm thanh quản mạn tính kéo dài, quá trình tự lành gần như không xảy ra nếu nguyên nhân gốc chưa được kiểm soát. Các yếu tố như hội chứng trào ngược dạ dày thực quản, khói thuốc lá, môi trường ô nhiễm hoặc thói quen ép giọng liên tục làm niêm mạc thanh quản biến đổi dai dẳng. Việc lơ là điều trị trong trường hợp mạn tính có thể dẫn đến hạt xơ dây thanh, polyp thanh quản hoặc biến dạng giọng nói lâu dài.

Biện pháp chăm sóc hỗ trợ dây thanh âm tại nhà

Đối với các trường hợp nhẹ, việc áp dụng các biện pháp chăm sóc đúng hướng đóng vai trò quyết định giúp niêm mạc thanh quản mau lành. Quan trọng hàng đầu là cho giọng nói nghỉ ngơi tuyệt đối hoặc tối đa, hạn chế nói chuyện, tránh la hét và đặc biệt không nên nói thầm vì hành động nói thầm tạo áp lực căng sưng lên dây thanh âm nhiều hơn cả nói bình thường.

Bên cạnh đó, việc giữ ẩm đường hô hấp giúp làm dịu niêm mạc thanh quản đang tổn thương. Người bệnh nên uống đủ nước ấm hằng ngày, sử dụng máy tạo độ ẩm không khí trong phòng ngủ và súc họng bằng nước muối sinh lý. Cần tránh xa khói thuốc lá, rượu bia, cà phê và đồ ăn quá cay nóng vì các chất này dễ gây kích ứng, làm tình trạng khô rát cổ họng và khàn tiếng trở nên tồi tệ hơn.

Các hướng điều trị y khoa khi viêm thanh quản không tự khỏi

Khi viêm thanh quản kéo dài hoặc có dấu hiệu nhiễm khuẩn, bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng sẽ thăm khám bằng kỹ thuật soi thanh quản để đánh giá tổn thương và chỉ định liệu trình phù hợp. Tùy thuộc nguyên nhân, người bệnh có thể được chỉ định các nhóm thuốc giảm sưng niêm mạc, thuốc điều trị trào ngược dạ dày hoặc kháng sinh trong trường hợp có bằng chứng nhiễm khuẩn rõ ràng.

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh, thuốc kháng viêm corticosteroid hoặc các loại thuốc truyền miệng để tự điều trị tại nhà. Việc dùng sai thuốc không những không mang lại hiệu quả mà còn gây ra tác dụng phụ nguy hiểm và làm gia tăng nguy cơ kháng kháng sinh. Với những tổn thương thực thể như polyp hay hạt xơ dây thanh, bác sĩ có thể cân nhắc các liệu pháp trị liệu giọng nói hoặc can thiệp phẫu thuật khi thật sự cần thiết.

Thời điểm người bệnh viêm thanh quản cần đến cơ sở y tế

Mặc dù đa số trường hợp cấp tính mang tính chất lành tính, người bệnh không nên chủ quan trước những dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng. Việc thăm khám sớm giúp phát hiện kịp thời các biến chứng nguy hiểm hoặc bệnh lý tiềm ẩn tại vùng cổ họng.

Người bệnh nên đi khám bác sĩ ngay khi xuất hiện các biểu hiện như: khàn tiếng kéo dài liên tục trên 14 ngày không giảm, khó thở, thở khò khè, ho ra máu, sốt cao không hạ, đau dữ dội khi nuốt hoặc xuất hiện khối u sưng bất thường ở vùng cổ. Đối với Trẻ em, khi có dấu hiệu thở rít, chảy giãi hoặc khó thở, gia đình cần đưa trẻ đến cấp cứu y tế lập tức vì lòng thanh quản của trẻ nhỏ rất hẹp, dễ bị tắc nghẽn hô hấp nhanh chóng.

Lưu ý an toàn

Những thông tin trên đây chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y học phổ thông và không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay liệu trình điều trị từ y bác sĩ chuyên khoa. Mọi tình trạng khàn tiếng dai dẳng hoặc bất thường về giọng nói đều cần được đánh giá trực tiếp bởi bác sĩ Tai Mũi Họng. Người đọc tuyệt đối không tự mua thuốc kê đơn, dùng thuốc kháng sinh hay áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng để tránh nguy cơ tổn thương dây thanh âm vĩnh viễn hoặc gây độc cho cơ thể.

Tóm tắt

Viêm thanh quản cấp tính hoàn toàn có thể tự khỏi nếu người bệnh chủ động cho dây thanh âm nghỉ ngơi và giữ ẩm cơ thể tốt. Tuy nhiên, nếu khàn tiếng không thuyên giảm sau hai tuần hoặc đi kèm triệu chứng bất thường, người bệnh nên chủ động đến thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác và điều trị an toàn, bảo vệ tối đa sức khỏe giọng nói.