Viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc

Tổng quan về viêm loét niêm mạc miệng lưỡi

Viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi trong y khoa thường được gọi là viêm miệng áp-tơ tái phát hoặc nhiệt miệng. Đây là một dạng tổn thương viêm mạn tính ở lớp niêm mạc lót không sừng hóa của khoang miệng, biểu hiện bằng sự mất liên tục của lớp biểu mô bề mặt tạo thành vết loét nông, đáy có màng giả fibrin hoại tử màu xám trắng hoặc vàng nhạt, bao quanh bởi một quầng viêm xung huyết màu đỏ tươi. Các vị trí tổn thương thường gặp nhất bao gồm niêm mạc mặt trong má, môi, bờ bên và mặt dưới của lưỡi, rãnh tiền đình hàm, sàn miệng và vòm miệng mềm.

Về mặt lâm sàng, viêm loét niêm mạc miệng và lưỡi thường được phân chia thành ba thể chính dựa trên kích thước, số lượng và thời gian hồi phục:

• Thể loét nhỏ chiếm đa số các trường hợp, với kích thước tổn thương thường dưới mười milimét, đáy nông, rất đau nhưng tự lành hoàn toàn trong khoảng bảy đến mười bốn ngày mà không để lại sẹo co kéo.
• Thể loét lớn ít gặp hơn, đặc trưng bởi vết loét sâu có kích thước vượt quá mười milimét, bờ nham nhở hoặc gồ cao, gây đau đớn dữ dội, thời gian lành kéo dài từ ba đến sáu tuần và thường để lại sẹo xơ sau khi hồi phục.
• Thể loét dạng herpes là tình trạng xuất hiện đồng thời hàng chục đến hàng trăm tổn thương chấm nhỏ li ti kết cụm lại với nhau thành mảng loét lớn hơn, mặc dù có tên gọi tương tự nhưng thể này hoàn toàn không phải do virus herpes simplex gây ra.

Một đặc tính dịch tễ học và y học quan trọng là viêm loét niêm mạc miệng thể áp-tơ thông thường hoàn toàn không có tính chất lây truyền từ người sang người qua đường tiếp xúc hay ăn uống chung. Bệnh có thể xuất hiện đơn độc hoặc là một phần trong bệnh cảnh của các rối loạn miễn dịch, thiếu hụt dinh dưỡng hay bệnh viêm mạn tính toàn thân. Việc hiểu đúng bản chất tổn thương giúp người bệnh giảm bớt lo âu không cần thiết và chủ động theo dõi diễn tiến của vết loét.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính xác gây viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi hiện vẫn chưa được xác định hoàn toàn rõ ràng trong y văn. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế thống nhất rằng bệnh sinh là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa phản ứng miễn dịch tế bào qua trung gian lympho T tại chỗ với nhiều yếu tố khởi phát từ môi trường bên ngoài và thể tạng bên trong cơ thể.

Chấn thương cơ học tại chỗ là một trong những yếu tố khởi phát thường gặp nhất. Các vi tổn thương niêm mạc có thể xuất hiện do hành động vô tình cắn phải má, môi hoặc lưỡi trong khi nhai hoặc nói chuyện. Sự cọ xát liên tục từ các khí cụ chỉnh nha, móc hàm giả lỏng lẻo, cạnh răng bị mẻ sắc nhọn hoặc động tác chải răng quá mạnh bằng bàn chải lông cứng cũng phá vỡ hàng rào niêm mạc mỏng manh, tạo điều kiện cho phản ứng viêm bùng phát.

Sự thiếu hụt dinh dưỡng vi lượng đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì cấu trúc biểu mô miệng khỏe mạnh. Việc cơ thể thiếu hụt các dưỡng chất như sắt, kẽm, folate tức vitamin B9 và vitamin B12 làm suy giảm tốc độ tái tạo tế bào niêm mạc, khiến mô mềm trở nên nhạy cảm và dễ hoại tử hơn. Chế độ ăn uống nhiều thực phẩm chứa tính acid cao như cam, chanh, dứa, cà chua hoặc các món ăn cay nóng chứa nhiều ớt, tiêu cũng kích ứng trực tiếp lên niêm mạc miệng.

Tình trạng căng thẳng tâm lý mạn tính và thiếu ngủ kéo dài kích thích tuyến thượng thận tăng tiết hormon cortisol, làm rối loạn cân bằng miễn dịch và tạo điều kiện thuận lợi cho các đợt bùng phát loét miệng tái diễn. Ở phụ nữ, sự thay đổi nồng độ nội tiết tố sinh dục nữ trong chu kỳ kinh nguyệt hoặc giai đoạn mang thai cũng là yếu tố thúc đẩy xuất hiện vết loét.

Ngoài ra, việc sử dụng một số nhóm thuốc điều trị bệnh mạn tính như thuốc chống viêm không steroid, thuốc chẹn thụ thể beta giao cảm hoặc các loại kem đánh răng chứa chất tạo bọt sodium lauryl sulfate có thể làm tổn thương lớp màng bảo vệ niêm mạc. Đáng lưu ý hơn, viêm loét niêm mạc miệng dai dẳng hoặc tái phát liên tục còn là biểu hiện cảnh báo sớm của các bệnh lý toàn thân nghiêm trọng như bệnh celiac không dung nạp gluten, bệnh viêm ruột mạn tính gồm Crohn và viêm loét đại trực tràng, hội chứng Behcet, bệnh tự miễn lupus ban đỏ hệ thống hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch mắc phải.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Triệu chứng của viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi thường diễn tiến qua các giai đoạn rõ rệt với những dấu hiệu lâm sàng rất điển hình tại chỗ. Trước khi vết loét thực sự hình thành, người bệnh thường trải qua giai đoạn tiền triệu kéo dài từ hai mươi bốn đến bốn mươi tám giờ. Ở giai đoạn này, niêm mạc chưa xuất hiện tổn thương rách rời nhưng người bệnh đã cảm nhận thấy cảm giác ngứa ran, nóng rát, châm chích hoặc hơi căng tức tại một điểm cụ thể trên niêm mạc má, môi hoặc mép lưỡi.

Khi bước vào giai đoạn toàn phát, tổn thương loét bắt đầu lộ rõ. Dấu hiệu phổ biến nhất là một hoặc vài vết loét nông có đường viền rất sắc nét, hình tròn hoặc hình bầu dục đối xứng. Đáy của vết loét bị bao phủ bởi một lớp giả mạc mỏng màu xám nhạt, trắng đục hoặc vàng ngà do các tế bào biểu mô hoại tử và chất xuất tiết fibrin đọng lại. Điểm đặc trưng nhất là vùng niêm mạc bao quanh đáy loét luôn có một quầng viêm xung huyết sưng nhẹ và đỏ tươi. Kích thước tổn thương thông thường dao động từ hai đến năm milimét đối với thể nhẹ, nhưng có thể mở rộng từ một đến ba centimet đối với thể nặng.

Cảm giác đau đớn là triệu chứng chủ quan gây khó chịu nhất cho người bệnh. Vết loét trở nên cực kỳ nhạy cảm và đau nhói dữ dội mỗi khi có sự tiếp xúc cơ học như khi nhai thức ăn thô cứng, nói chuyện khiến lưỡi cọ vào răng, hoặc khi chải răng và súc miệng. Mức độ đau buốt càng tăng lên gấp bội khi niêm mạc tiếp xúc với những món ăn có vị chua, mặn hoặc cay nóng. Do đau rát liên tục, người bệnh thường gặp khó khăn trong việc ăn uống, nuốt thức ăn, dẫn đến chán ăn, mệt mỏi và tiết nhiều nước bọt phản xạ.

Bên cạnh các triệu chứng thông thường, người bệnh cần cảnh giác cao độ với các dấu hiệu cảnh báo bất thường. Những biểu hiện như vết loét có kích thước lớn bất thường và lõm sâu, vết loét có bờ gồ cao cứng chắc khi sờ, bề mặt dễ chảy máu tự nhiên mà không gây đau nhiều, vết loét lan rộng ra môi hoặc tồn tại dai dẳng quá ba tuần không hề có xu hướng thu nhỏ là những tín hiệu rất đáng lưu tâm. Ngoài ra, sự xuất hiện kèm theo của triệu chứng sốt cao, nổi hạch góc hàm hoặc hạch dưới cằm sưng đau, tiêu chảy kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân đòi hỏi người bệnh phải được khám chuyên khoa ngay lập tức để phân biệt với loét do ung thư biểu mô khoang miệng hoặc nhiễm trùng toàn thân.

Chẩn đoán

Quy trình chẩn đoán viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi chủ yếu dựa vào việc khai thác bệnh sử chi tiết và thăm khám lâm sàng trực tiếp của bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt. Hiện không có xét nghiệm đơn lẻ nào xác định viêm miệng áp-tơ đơn thuần, do đó mục tiêu thăm khám là đánh giá mức độ tổn thương và loại trừ các bệnh lý toàn thân hoặc tổn thương ác tính nguy hiểm.

Khi thăm khám, bác sĩ quan sát kỹ vị trí, số lượng, kích thước, độ nông sâu và đặc điểm quầng viêm đỏ quanh vết loét. Bác sĩ thực hiện sờ nắn tổn thương để kiểm tra xem đáy có bị thâm nhiễm xơ cứng hay không, đồng thời kiểm tra hệ thống hạch bạch huyết vùng cổ và góc hàm nhằm phát hiện phản ứng viêm hoặc dấu hiệu di căn. Tiền sử dùng thuốc, chế độ dinh dưỡng và tần suất tái phát cũng được đánh giá cẩn trọng.

Với các trường hợp loét miệng nặng, tái phát thường xuyên hoặc có biểu hiện suy nhược, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết. Các xét nghiệm phổ biến gồm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi, định lượng nồng độ sắt, ferritin, vitamin B12 và folate nhằm phát hiện tình trạng thiếu máu dinh dưỡng. Bác sĩ cũng có thể kiểm tra đường huyết, các chỉ số viêm hệ thống hoặc kháng thể tự miễn nếu nghi ngờ bệnh celiac, viêm ruột hay bệnh tự miễn phối hợp.

Đặc biệt, nếu vết loét ở miệng hoặc lưỡi kéo dài quá hai đến ba tuần không lành hoặc có biểu hiện thâm nhiễm sượng cứng, bác sĩ sẽ chỉ định sinh thiết mô bệnh học. Mẫu bệnh phẩm được kiểm tra dưới kính hiển vi giúp đưa ra chẩn đoán chính xác, phân biệt rõ ràng giữa tổn thương lành tính với ung thư biểu mô tế bào vảy khoang miệng hoặc các bệnh lý bọng nước tự miễn nguy hiểm.

Biến chứng có thể gặp khi viêm loét niêm mạc miệng và lưỡi kéo dài

Mặc dù đa số các trường hợp loét miệng nông lành tính không để lại di chứng, tình trạng viêm loét kéo dài hoặc xuất hiện các ổ loét lớn sâu có thể dẫn đến một số biến chứng đáng chú ý. Biến chứng thường gặp nhất tại chỗ là tình trạng bội nhiễm vi khuẩn. Khi hàng rào niêm mạc bị phá vỡ, các vi khuẩn hội sinh trong khoang miệng có thể xâm nhập vào mô mềm dưới niêm mạc, gây viêm mô tế bào, sưng phù lan rộng, mưng mủ và sốt.

Đối với thể loét lớn, tổn thương sâu phá hủy cấu trúc lớp hạ niêm mạc và mô cơ bên dưới. Khi các vết loét này hồi phục sau nhiều tuần, quá trình tăng sinh tổ chức liên kết thường tạo nên các dải sẹo xơ co kéo. Những vết sẹo này ở mép lưỡi, má trong hoặc vòm miệng có thể làm hạn chế sự vận động linh hoạt của lưỡi, gây khó khăn cho việc phát âm hoặc nhai nuốt thức ăn về lâu dài.

Bên cạnh tổn thương thực thể tại chỗ, cảm giác đau đớn dữ dội kéo dài ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc sợ đau dẫn đến tình trạng kiêng khem ăn uống quá mức, gây sụt cân, suy nhược cơ thể, mất nước và thiếu hụt dinh dưỡng trầm trọng, đặc biệt nguy hiểm ở trẻ nhỏ và người cao tuổi. Ngoài ra, việc chủ quan xem nhẹ các vết loét không lành có thể làm chậm trễ thời điểm phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý ác tính hoặc bệnh lý miễn dịch toàn thân nguy hiểm.

Ảnh hưởng của viêm loét niêm mạc miệng đối với phụ nữ mang thai

Trong thời kỳ mang thai, sự biến thiên mạnh mẽ của nồng độ nội tiết tố sinh dục nữ cùng những thay đổi trong hệ thống miễn dịch tự nhiên khiến phụ nữ mang thai trở nên nhạy cảm hơn với các tổn thương viêm loét niêm mạc miệng và lưỡi. Ngoài ra, tình trạng ốm nghén, nôn nhiều làm thay đổi môi trường acid trong khoang miệng, cộng thêm cảm giác mệt mỏi và lo âu thường gặp trong thai kỳ cũng là những yếu tố thuận lợi thúc đẩy các đợt nhiệt miệng bùng phát.

Mặc dù bản thân các vết loét miệng lành tính không tác động tiêu cực trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi, cảm giác đau rát liên tục có thể cản trở nghiêm trọng việc ăn uống của người mẹ. Tình trạng khó nhai nuốt kéo dài dễ dẫn đến biếng ăn, thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu cho quá trình phát triển của thai nhi và gây căng thẳng tâm lý không đáng có cho người mẹ.

Vấn đề đặc biệt quan trọng trong chăm sóc loét miệng ở thai phụ là tính an toàn khi sử dụng thuốc. Thai phụ tuyệt đối không được tự ý sử dụng các loại gel giảm đau, thuốc bôi chống viêm có chứa corticosteroid hoặc nước súc miệng hóa chất khi chưa có chỉ định rõ ràng từ bác sĩ sản khoa và nha khoa. Việc ưu tiên hàng đầu trong thai kỳ là áp dụng các biện pháp chăm sóc tự nhiên như súc miệng nước muối sinh lý ấm, bổ sung dinh dưỡng qua các món súp mềm giàu vitamin và nghỉ ngơi hợp lý.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Mục tiêu cốt lõi trong xử trí viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi là làm dịu cảm giác đau rát, rút ngắn thời gian lành thương của biểu mô, ngăn ngừa nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn và hạn chế tối đa tần suất tái phát. Do phần lớn các tổn thương áp-tơ lành tính có xu hướng tự giới hạn, nguyên tắc can thiệp ưu tiên kết hợp các biện pháp tự chăm sóc tại chỗ an toàn cùng với việc sử dụng thuốc theo chỉ định chuyên môn của bác sĩ.

Trong giai đoạn tổn thương đang tiến triển, các biện pháp chăm sóc tại nhà đóng vai trò hỗ trợ rất đắc lực. Người bệnh nên duy trì việc súc miệng nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý ấm nhiều lần trong ngày sau bữa ăn để làm sạch thức ăn thừa và sát khuẩn khoang miệng mà không gây kích ứng thêm. Về dinh dưỡng, người bệnh cần ưu tiên sử dụng các loại thức ăn mềm, dễ nuốt như cháo loãng, súp, canh dinh dưỡng để nguội; uống đủ nước mỗi ngày; đồng thời tuyệt đối kiêng các món ăn cay nồng, thực phẩm quá chua chứa nhiều acid, đồ chiên rán giòn sắc cạnh hoặc đồ uống quá nóng có thể làm tổn thương thêm lớp biểu mô đang tái tạo.

Về phương diện y khoa, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể tư vấn sử dụng một số nhóm thuốc điều trị tại chỗ phù hợp với từng mức độ tổn thương:

• Nhóm giảm đau và bảo vệ niêm mạc: Các loại gel hoặc kem bôi tạo màng sinh học che phủ giúp cách ly bề mặt vết loét khỏi dịch nước bọt và ma sát cơ học khi ăn uống. Sản phẩm chứa hoạt chất gây tê tại chỗ như lidocain nồng độ thấp có thể được chỉ định bôi trước bữa ăn để giảm bớt cơn đau rát tức thì.
• Nhóm sát khuẩn khoang miệng: Các dung dịch nước súc miệng kháng khuẩn chuyên dụng chứa chlorhexidine hoặc povidone-iodine nồng độ thích hợp giúp kiểm soát tải lượng vi sinh vật, hạn chế bội nhiễm mủ tại ổ loét.
• Nhóm thuốc chống viêm tại chỗ: Với những vết loét lớn, sưng nề nhiều hoặc gây đau đớn dữ dội, bác sĩ chuyên khoa có thể cân nhắc chỉ định các loại gel bôi chứa hoạt chất corticosteroid tại chỗ nhằm ức chế phản ứng viêm quá mức. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý mua và lạm dụng nhóm thuốc này vì có thể làm mỏng niêm mạc hoặc tăng nguy cơ nhiễm nấm miệng.

Đối với những trường hợp viêm loét miệng tái phát do thiếu hụt vi chất, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ bổ sung sắt, kẽm, vitamin B12 hoặc acid folic dựa trên kết quả xét nghiệm máu. Nếu vết loét bắt nguồn từ các bệnh mạn tính toàn thân như bệnh celiac hay bệnh viêm ruột, việc kiểm soát ổn định bệnh nền đóng vai trò quyết định. Đặc biệt, phụ nữ mang thai hoặc trẻ nhỏ khi bị viêm loét miệng cần được bác sĩ thăm khám trực tiếp để lựa chọn sản phẩm bôi giảm đau an toàn, tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc tân dược không rõ nguồn gốc.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Mặc dù không thể phòng ngừa triệt để các đợt bùng phát viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi do yếu tố cơ địa và miễn dịch, người bệnh hoàn toàn có thể chủ động giảm thiểu đáng kể tần suất xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của bệnh thông qua lối sống lành mạnh và thói quen sinh hoạt khoa học.

Trước hết, việc bảo vệ niêm mạc miệng khỏi các chấn thương cơ học là biện pháp phòng ngừa tiên quyết. Mọi người nên tập thói quen ăn chậm, nhai kỹ, tránh nói chuyện cười đùa trong khi nhai thức ăn nhằm hạn chế tối đa việc vô tình cắn vào môi, má hoặc lưỡi. Trong vệ sinh răng miệng hằng ngày, hãy lựa chọn bàn chải đánh răng có phần lông mềm mảnh và thực hiện các động tác chải răng nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật. Đối với những người đang đeo mắc cài chỉnh nha hoặc mang hàm giả tháo lắp, nên sử dụng sáp nha khoa chuyên dụng để bọc các góc sắc cạnh và định kỳ thăm khám nha khoa để được bác sĩ mài chỉnh kịp thời những gờ răng mẻ hoặc khí cụ cọ xát vào mô mềm.

Về chế độ ăn uống, việc duy trì một thực đơn cân bằng và giàu dinh dưỡng đóng vai trò cốt lõi trong việc củng cố sức bền của thành niêm mạc. Cần tăng cường bổ sung các nhóm thực phẩm giàu vi chất như thịt nạc, trứng, sữa, cá biển, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt cùng nhiều loại rau xanh đậm để cung cấp đầy đủ sắt, kẽm, vitamin B12 và acid folic. Đồng thời, nên hạn chế tiêu thụ quá mức các loại gia vị cay nóng, thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ uống có cồn và các loại trái cây có hàm lượng acid quá cao. Việc đổi sang sử dụng các loại kem đánh răng không chứa chất tạo bọt sodium lauryl sulfate cũng là một giải pháp hữu ích cho những người có niêm mạc nhạy cảm.

Cuối cùng, quản lý căng thẳng và duy trì nhịp sinh học điều độ là yếu tố then chốt giúp hệ miễn dịch luôn ở trạng thái ổn định. Cần đảm bảo ngủ đủ giấc mỗi ngày, hạn chế thức khuya và tham gia các hoạt động thể thao nhẹ nhàng, thư giãn tâm trí để giữ tinh thần luôn thoải mái, từ đó giúp ngăn ngừa các đợt nhiệt miệng tái diễn.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Phần lớn các trường hợp viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi đều lành tính và tự khỏi, tuy nhiên người bệnh tuyệt đối không được chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm. Cần chủ động đến cơ sở y tế có chuyên khoa Răng Hàm Mặt để được bác sĩ thăm khám khi nhận thấy một trong các tình trạng sau:

• Vết loét ở miệng hoặc lưỡi kéo dài dai dẳng trên ba tuần mà không có dấu hiệu thuyên giảm hay thu nhỏ kích thước.
• Vết loét có kích thước lớn bất thường, sâu, lan rộng ra vùng môi hoặc nhiều ổ loét mới liên tục mọc lên trước khi các vết cũ kịp lành.
• Tổn thương không gây đau rát rõ rệt nhưng khi sờ thấy bờ gờ cao, đáy sượng cứng, dính chặt vào mô bên dưới hoặc dễ chảy máu tự nhiên.
• Tình trạng đau buốt dữ dội kéo dài không thể kiểm soát bằng các biện pháp giảm đau thông thường, gây cản trở nghiêm trọng việc ăn uống và nuốt nước bọt, làm tăng nguy cơ kiệt sức và mất nước.
• Vết loét xuất hiện đồng thời cùng các triệu chứng toàn thân như sốt cao liên tục, tiêu chảy kéo dài, phát ban trên da, đau nhức khớp hoặc có thêm vết loét ở vùng sinh dục và mắt.

Đặc biệt, người bệnh cần đến ngay phòng cấp cứu hoặc cơ sở y tế gần nhất nếu tình trạng viêm loét miệng đi kèm các biểu hiện khẩn cấp như sưng phù nề nhiều vùng sàn miệng và lưỡi gây khó thở, nghẹn thở, khó nuốt nghiêm trọng, hoặc sốt cao co giật ở trẻ nhỏ. Việc thăm khám kịp thời giúp phát hiện sớm các bệnh lý ác tính khoang miệng hoặc các bệnh hệ thống tiềm ẩn, từ đó tiếp cận phác đồ điều trị đúng đắn.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích giáo dục sức khỏe và chia sẻ kiến thức y khoa tổng quan, hoàn toàn không thể thay thế cho việc chẩn đoán lâm sàng, tư vấn chuyên môn hoặc phác đồ điều trị từ bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt. Mỗi cá nhân có thể trạng, cơ chế bệnh sinh và mức độ tổn thương niêm mạc khác nhau, do đó người bệnh không nên áp dụng máy móc các kinh nghiệm truyền miệng chưa qua kiểm chứng y khoa.

Người bệnh cần đặc biệt thận trọng và tuyệt đối tránh những sai lầm có thể gây hại cho niêm mạc miệng:

• Không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc bôi chứa hoạt chất kháng sinh hoặc corticosteroid liều cao mà không có sự chỉ định và theo dõi chặt chẽ của bác sĩ, bởi việc lạm dụng có thể dẫn đến nhiễm nấm Candida khoang miệng, teo niêm mạc và nhờn thuốc.
• Không dùng các biện pháp dân gian có tính ăn mòn như chà xát muối hột trực tiếp lên vết loét, bôi thuốc bột không rõ nguồn gốc, ngậm cồn hay dung dịch oxy già đậm đặc chưa pha loãng, vì những cách này sẽ phá hủy mô hạt lành, gây bỏng hóa chất và làm vết loét lan rộng, lâu hồi phục hơn.
• Không chọc vỡ hay cố tình cạo lớp màng giả trên bề mặt ổ loét nhằm tránh nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn thứ phát vào dòng máu.
• Đối với phụ nữ có thai và trẻ nhỏ, việc sử dụng bất kỳ chế phẩm giảm đau hay nước súc miệng nào cũng bắt buộc phải thông qua ý kiến tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn.

Kết luận

Viêm loét niêm mạc miệng, lưỡi là một vấn đề răng miệng rất phổ biến, phần lớn mang tính chất lành tính và có thể tự thuyên giảm sau một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Việc duy trì vệ sinh khoang miệng sạch sẽ, áp dụng chế độ dinh dưỡng đầy đủ vi chất, hạn chế đồ ăn cay nóng và giảm bớt căng thẳng là những giải pháp nền tảng giúp làm dịu cơn đau rát cũng như thúc đẩy vết loét mau lành.

Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan tự chữa tại nhà khi các tổn thương có tính chất bất thường. Khi nhận thấy vết loét kéo dài quá ba tuần, kích thước lớn, tái phát liên tục hoặc đi kèm các dấu hiệu toàn thân, việc chủ động đến thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa Răng Hàm Mặt là bước đi vô cùng cần thiết. Sự can thiệp kịp thời của bác sĩ sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân, loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn nguy hiểm và bảo vệ toàn diện sức khỏe răng miệng.