Bị viêm kết mạc lâu ngày không khỏi là do đâu?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm kết mạc thông thường do virus hoặc vi khuẩn nhẹ thường có xu hướng thuyên giảm sau khoảng một đến hai tuần nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, không ít trường hợp mắt vẫn đỏ, cộm xộm, tiết dịch hoặc ngứa ngáy kéo dài nhiều tuần đến nhiều tháng mà không dứt điểm.
Tình trạng viêm kết mạc dai dẳng này không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt hằng ngày mà còn là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tiềm ẩn tại mắt hoặc phản ứng viêm mạn tính chưa được giải quyết đúng căn nguyên. Việc nắm rõ các nguyên nhân khiến mắt lâu lành sẽ giúp người bệnh chủ động đi khám chuyên khoa Mắt kịp thời, tránh biến chứng tổn thương giác mạc.
Viêm kết mạc lâu ngày không khỏi là gì?
Viêm kết mạc là tình trạng viêm lớp màng trong suốt bao phủ lòng trắng của nhãn cầu và mặt trong mí mắt. Ở thể cấp tính, bệnh thường khởi phát đột ngột và thoái lui sau một đợt điều trị ngắn. Ngược lại, khi các triệu chứng như đỏ mắt, ngứa, cộm, tiết rỉ mắt hoặc chảy nước mắt kéo dài trên ba đến bốn tuần, bệnh được xếp vào nhóm viêm kết mạc mạn tính hoặc dai dẳng. Hiện tượng này xuất hiện khi tác nhân gây bệnh chưa được loại bỏ triệt để, hoặc do người bệnh tiếp xúc liên tục với yếu tố kích thích mà không hay biết. Thay vì là một đợt nhiễm trùng đơn thuần, viêm kết mạc kéo dài thường liên quan đến nhiều yếu tố phức tạp đan xen như dị ứng mạn tính, rối loạn màng phim nước mắt, bệnh lý bờ mi hoặc thói quen dùng thuốc nhỏ mắt không phù hợp. Việc xác định chính xác cơ chế gây viêm kéo dài giữ vai trò then chốt để phục hồi bề mặt nhãn cầu.
Nhiễm trùng dai dẳng hoặc do tác nhân vi sinh đặc biệt
Một trong những lý do khiến viêm kết mạc kéo dài là do tác nhân gây bệnh không thuộc nhóm virus thông thường mà là các vi sinh vật khó điều trị hơn. Điển hình là vi khuẩn Chlamydia trachomatis, vi nấm hoặc một số chủng vi khuẩn kháng thuốc. Bên cạnh đó, nhiễm virus Herpes simplex ở mắt cũng có thể gây viêm tái phát nhiều đợt và kéo dài dai dẳng nếu không có phác đồ kháng virus đặc hiệu. Ngoài ra, việc dùng kháng sinh nhỏ mắt không đúng phổ tác dụng hoặc ngưng thuốc giữa chừng khi triệu chứng vừa thuyên giảm tạo điều kiện cho vi khuẩn tồn lưu, bùng phát trở lại. Người thường xuyên đeo kính áp tròng vệ sinh kém cũng có nguy cơ cao bị nhiễm các chủng vi sinh vật phức tạp, khiến phản ứng viêm ở kết mạc và giác mạc dây dưa kéo dài không khỏi.
Viêm bờ mi và rối loạn chức năng tuyến Meibomius đi kèm
Bờ mi và kết mạc có mối liên hệ giải phẫu mật thiết, do đó các bệnh lý tại bờ mi là căn nguyên rất thường gặp khiến viêm kết mạc không thể tự lành. Tình trạng viêm bờ mi mạn tính, tắc nghẽn tuyến bã nhờn Meibomius hoặc sự phát triển quá mức của ký sinh trùng Demodex ở chân lông mi liên tục tạo ra các chất tiết kích ứng rơi vào nhãn cầu. Khi lớp mỡ bảo vệ nước mắt bị suy giảm, bề mặt nhãn cầu dễ bị khô rát, dẫn đến phản ứng viêm thứ phát mạn tính tại màng kết mạc. Nếu người bệnh chỉ tập trung nhỏ thuốc kháng sinh hoặc kháng viêm vào mắt mà bỏ qua việc vệ sinh bờ mi, kiểm soát viêm chân mi thì tình trạng đỏ mắt và kích ứng sẽ liên tục tái diễn, tạo cảm giác bệnh kéo dài mãi không dứt.
Dị ứng mắt mạn tính và tiếp xúc dị nguyên liên tục
Viêm kết mạc dị ứng thường kéo dài dai dẳng nếu người bệnh tiếp tục sinh hoạt trong môi trường có tác nhân gây mẫn cảm. Các dị nguyên phổ biến bao gồm bụi mạt nhà, phấn hoa, lông động vật, nấm mốc hoặc khói thuốc lá. Đáng chú ý, nhiều người bị dị ứng với các hóa chất có trong mỹ phẩm trang điểm mắt, dung dịch ngâm kính áp tròng hoặc thậm chí là chất bảo quản có trong chính các lọ thuốc nhỏ mắt dùng hằng ngày. Phản ứng quá mẫn khiến kết mạc luôn trong trạng thái xung huyết, ngứa ngáy dữ dội, tiết dịch nhầy trong và phù nề. Nếu không nhận diện và cách ly dị nguyên gây dị ứng, bệnh sẽ không thể thoái lui dù người bệnh có dùng nhiều loại thuốc nhỏ mắt thông thường.
Tác dụng phụ do lạm dụng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid và chất co mạch
Thói quen tự ý mua thuốc nhỏ mắt không qua thăm khám là nguyên nhân nguy hiểm làm cho viêm kết mạc trở nên trầm trọng và dây dưa. Nhiều loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất corticoid giúp giảm đỏ mắt rất nhanh, khiến người bệnh lầm tưởng bệnh đã khỏi và tiếp tục sử dụng kéo dài. Lạm dụng corticoid tại mắt làm suy giảm miễn dịch tại chỗ, tạo cơ hội cho vi nấm, vi khuẩn bùng phát, đồng thời làm tăng nhãn áp và đục thủy tinh thể. Ngoài ra, các thuốc nhỏ mắt chứa chất co mạch nếu dùng liên tục nhiều ngày sẽ gây hiện tượng đỏ mắt dội ngược do mạch máu giãn nở bù trừ khi ngừng thuốc. Chính vòng luẩn quẩn này khiến mắt luôn trong tình trạng đỏ rực và viêm mạn tính kéo dài.
Lưu ý an toàn
Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, kháng sinh hoặc thuốc co mạch khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa Mắt. Tránh áp dụng các biện pháp truyền miệng chưa được kiểm chứng như xông lá trầu không, nhỏ sữa mẹ hoặc đắp lá vào mắt vì dễ gây bỏng biểu mô giác mạc và bội nhiễm vi khuẩn nặng. Khi mắt có các dấu hiệu cảnh báo như đau nhức sâu trong hốc mắt, giảm thị lực, nhìn mờ, sợ ánh sáng chói hoặc chảy mủ đặc, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám bằng đèn khe sinh hiển vi và đánh giá chính xác bề mặt nhãn cầu.
Tóm tắt
Viêm kết mạc lâu ngày không khỏi thường bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân phức tạp hơn một đợt nhiễm trùng cấp tính thông thường. Việc xác định đúng căn nguyên thông qua thăm khám chuyên khoa Mắt là bước quyết định để điều trị dứt điểm và bảo vệ thị lực. Giữ gìn vệ sinh mắt cẩn thận, loại bỏ dị nguyên và tuân thủ hướng dẫn y khoa sẽ giúp đôi mắt nhanh chóng hồi phục khỏe mạnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Viêm kết mạc kéo dài bao lâu thì được coi là bất thường?
Thông thường viêm kết mạc cấp sẽ thuyên giảm rõ rệt sau một đến hai tuần. Nếu các triệu chứng đỏ mắt, ngứa, cộm hoặc tiết dịch kéo dài trên ba đến bốn tuần mà không đỡ, người bệnh cần đi khám chuyên khoa Mắt ngay vì đây có thể là dấu hiệu của viêm mạn tính hoặc nhiễm trùng phức tạp.
Viêm kết mạc lâu ngày có gây suy giảm thị lực vĩnh viễn không?
Bản thân viêm kết mạc đơn thuần hiếm khi làm giảm thị lực. Tuy nhiên, nếu viêm nhiễm kéo dài không được kiểm soát có thể lan sang giác mạc, gây viêm loét giác mạc, sẹo đục bề mặt và làm giảm thị lực vĩnh viễn. Việc thăm khám sớm giúp phòng ngừa tổn thương giác mạc nguy hiểm.
Đeo kính áp tròng có làm viêm kết mạc lâu khỏi hơn không?
Có. Kính áp tròng làm giảm lượng oxy cung cấp cho giác mạc và dễ tích tụ vi khuẩn, nấm hoặc cặn protein gây kích ứng liên tục. Khi mắt đang bị viêm kết mạc, người bệnh cần ngưng đeo kính áp tròng hoàn toàn cho đến khi mắt hồi phục hẳn theo kết luận của bác sĩ.
Có nên tự đổi sang loại thuốc nhỏ mắt khác khi thấy mắt chưa đỡ không?
Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý đổi thuốc nhỏ mắt. Việc tự dùng kháng sinh hoặc corticoid không đúng căn nguyên có thể khiến vi khuẩn kháng thuốc, làm tổn thương giác mạc và khiến phản ứng viêm kéo dài hơn. Hãy tái khám để bác sĩ điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Người bị viêm kết mạc dai dẳng cần vệ sinh mắt tại nhà như thế nào?
Bạn nên rửa mắt nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm, dùng gạc sạch riêng cho từng bên mắt và rửa tay kỹ trước khi chạm vào mắt. Đồng thời, cần giặt sạch khăn mặt, vỏ gối thường xuyên và tránh dụi mắt để hạn chế kích ứng.
