Viêm họng uống thuốc gì và những lưu ý khi sử dụng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm họng là hiện tượng niêm mạc vùng hầu họng bị tổn thương và viêm nhiễm, dẫn đến cảm giác đau rát, khô họng, vướng nuốt và đôi khi kèm theo sốt hoặc ho. Khi xuất hiện các triệu chứng này, thắc mắc bị viêm họng uống thuốc gì để nhanh khỏi là mối quan tâm hàng đầu của nhiều người.

Thực tế, không có một loại thuốc duy nhất dành cho tất cả trường hợp viêm họng. Việc lựa chọn nhóm thuốc phù hợp phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây bệnh, tình trạng sức khỏe nền và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Phần lớn các trường hợp viêm họng cấp tính khởi phát do nhiễm vi rút hô hấp và có thể tự thuyên giảm khi kết hợp chăm sóc đúng cách cùng các thuốc điều trị triệu chứng.
Ngược lại, nếu viêm họng do vi khuẩn gây ra, việc sử dụng thuốc kháng sinh là bắt buộc nhưng cần có chỉ định chính xác từ bác sĩ chuyên khoa. Việc tự ý mua và dùng thuốc không đúng chủng loại hoặc sai liều lượng không những không mang lại hiệu quả mà còn làm gia tăng rủi ro tác dụng phụ cũng như nguy cơ kháng thuốc trong cộng đồng.
Viêm họng uống thuốc gì?
Viêm họng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm nhiễm vi rút như cúm, cảm lạnh, hoặc nhiễm vi khuẩn như liên cầu khuẩn nhóm A. Ngoài ra, các yếu tố môi trường như không khí khô, khói bụi, dị ứng hoặc trào ngược dạ dày thực quản cũng có thể gây kích ứng niêm mạc họng. Nguyên tắc điều trị viêm họng tập trung vào việc giảm thiểu các triệu chứng khó chịu như đau, sốt, sưng nát, đồng thời kiểm soát nguyên nhân gốc rễ nếu có nhiễm khuẩn. Người bệnh không nên tự ý dùng lại đơn thuốc cũ hoặc tham khảo các đơn thuốc của người khác vì mỗi tình trạng bệnh lý đòi hỏi phương án xử trí riêng biệt.
Các nhóm thuốc giảm đau và hạ sốt hỗ trợ giảm bớt cảm giác khó chịu
Đối với hầu hết các trường hợp viêm họng, triệu chứng đau rát và sốt gây ra sự mệt mỏi lớn cho người bệnh. Các thuốc giảm đau hạ sốt không kê đơn thường là lựa chọn ban đầu được sử dụng để kiểm soát tình trạng này. Paracetamol là hoạt chất phổ biến nhất giúp xoa dịu cảm giác đau hầu họng và hạ sốt an toàn khi dùng đúng liều lượng khuyến cáo.
Bên cạnh đó, các thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen cũng có thể được xem xét sử dụng nhằm giảm sưng đau niêm mạc. Tuy nhiên, nhóm thuốc này cần được dùng thận trọng trên những người có tiền sử đau dạ dày, viêm loét đường tiêu hóa, bệnh lý về thận hoặc rối loạn đông máu. Người bệnh nên tham khảo ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi sử dụng để lựa chọn sản phẩm phù hợp với thể trạng cá nhân.
Thuốc sát khuẩn và dung dịch súc miệng hỗ trợ làm sạch niêm mạc họng
Sử dụng các dung dịch súc miệng chứa hoạt chất sát khuẩn nhẹ là một biện pháp hỗ trợ hữu hiệu trong quá trình xử trí viêm họng. Các dung dịch chứa povidone-iodine, chlorhexidine hoặc nước muối sinh lý 0.9% giúp làm sạch vùng hầu họng, loại bỏ chất nhầy, vi sinh vật bám dính và làm dịu niêm mạc đang bị sưng tấy.
Ngoài ra, các loại viên ngậm họng chứa thành phần giảm đau địa phương hoặc tinh dầu tự nhiên như bạc hà, cam thảo, tràm gió cũng hỗ trợ làm giảm cảm giác khô rát tạm thời. Người bệnh cần lưu ý sử dụng dung dịch súc miệng đúng theo hướng dẫn, không nuốt dung dịch súc miệng và không phụ thuộc hoàn toàn vào viên ngậm vì chúng chỉ có tác dụng hỗ trợ triệu chứng tại chỗ chứ không thay thế thuốc điều trị căn nguyên.
Thuốc kháng sinh chỉ được sử dụng khi có xác định nhiễm khuẩn từ bác sĩ
Một sai lầm rất phổ biến là thắc mắc viêm họng uống thuốc gì rồi tự ý tìm mua thuốc kháng sinh về sử dụng. Thuốc kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt hoặc chế ngự sự phát triển của vi khuẩn, hoàn toàn không có hiệu quả đối với các trường hợp viêm họng do vi rút gây ra.
Bác sĩ sẽ chẩn đoán viêm họng do vi khuẩn thông qua thăm khám lâm sàng, quan sát tình trạng họng, hạch cổ hoặc thực hiện xét nghiệm quẹt dịch họng. Khi xác định đúng nhiễm khuẩn, bác sĩ mới kê đơn kháng sinh phù hợp. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt thời gian điều trị và liều dùng được chỉ định, tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm để tránh nguy cơ vi khuẩn tái phát và kháng thuốc.
Các nhóm thuốc hỗ trợ khác theo từng triệu chứng đi kèm
Tùy thuộc vào các biểu hiện kèm theo của từng người bệnh, bác sĩ hoặc dược sĩ có thể cân nhắc tư vấn thêm một số nhóm thuốc hỗ trợ khác. Nếu viêm họng đi kèm triệu chứng ho có đờm đặc, các thuốc long đờm hoặc loãng đờm có thể được chỉ định để giúp làm sạch đường hô hấp dễ dàng hơn.
Trường hợp viêm họng xuất phát từ phản ứng dị ứng thời tiết hoặc dị ứng thời tiết kết hợp kích ứng môi trường, thuốc chống histamine có thể giúp giảm cảm giác ngứa họng và tiết dịch mũi. Nếu viêm họng do trào ngược dạ dày thực quản, các thuốc giảm tiết axit dạ dày sẽ được ưu tiên phối hợp. Mọi việc dùng thuốc phối hợp đều cần có sự hướng dẫn chuyên môn để tránh tương tác thuốc bất lợi.
Biện pháp chăm sóc hỗ trợ tại nhà nâng cao hiệu quả phục hồi
Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, các biện pháp chăm sóc tại nhà đóng vai trò rất quan trọng giúp niêm mạc họng nhanh chóng hồi phục. Người bệnh nên duy trì thói quen uống đủ nước ấm hằng ngày để giữ độ ẩm cho vùng họng và làm loãng chất nhầy. Có thể sử dụng nước ấm pha mật tinh dầu hoặc trà thảo mộc dịu nhẹ để làm dễ chịu niêm mạc.
Ngoài ra, người bệnh cần nghỉ ngơi đầy đủ, tránh nói nhiều hoặc nói quá to trong giai đoạn họng đang sưng đau. Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bẩn, không khí quá lạnh từ máy điều hòa và tránh ăn các thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ hoặc đồ uống có cồn để không làm tổn thương hầu họng thêm trầm trọng.
Lưu ý an toàn
Thông tin về các nhóm thuốc điều trị viêm họng chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa chung, không thay thế cho lời khuyên, chẩn đoán hay đơn thuốc của bác sĩ. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc chứa corticosteroid hoặc thay đổi liều lượng thuốc đang điều trị mà không có chỉ định chuyên môn. Việc lạm dụng thuốc có thể gây tác dụng phụ nguy hiểm như tổn thương gan, thận, loét dạ dày hoặc dị ứng thuốc nghiêm trọng. Cần đến ngay cơ sở y tế nếu có các dấu hiệu khó thở, nuốt khó nghiêm trọng, sốt cao không hạ hoặc đau họng kéo dài trên một tuần.
Tóm tắt
Trả lời cho câu hỏi viêm họng uống thuốc gì phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ triệu chứng của từng cá thể. Sử dụng đúng thuốc giảm đau, kết hợp súc miệng sát khuẩn và chăm sóc hợp lý giúp hầu hết người bệnh hồi phục thuận lợi. Khám bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng là bước quan trọng để nhận chỉ định điều trị an toàn và hiệu quả.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị viêm họng có nhất thiết phải uống thuốc kháng sinh không?
Không nhất thiết. Hầu hết các trường hợp viêm họng là do nhiễm vi rút và sẽ tự khỏi mà không cần dùng kháng sinh. Kháng sinh chỉ có hiệu quả khi viêm họng do vi khuẩn gây ra và phải được bác sĩ thăm khám, kê đơn chính xác.
Nên làm gì nếu bị viêm họng kèm theo sốt cao?
Khi viêm họng kèm sốt cao, người bệnh có thể dùng thuốc giảm đau hạ sốt như paracetamol theo đúng hướng dẫn. Đồng thời, cần uống nhiều nước, nghỉ ngơi ở nơi thông thoáng và đến cơ sở y tế kiểm tra nếu sốt cao liên tục không hạ.
Có nên ngâm hoặc súc miệng bằng nước muối tự pha tại nhà không?
Có thể súc miệng bằng nước muối, nhưng nên ưu tiên dùng nước muối sinh lý 0.9% đóng chai sẵn. Nước muối tự pha nếu quá mặn có thể gây kích ứng, làm tổn thương thêm niêm mạc họng đang bị viêm tấy.
Viêm họng kéo dài bao lâu thì nên đi khám bác sĩ?
Nếu triệu chứng viêm họng không cải thiện sau 5 đến 7 ngày, hoặc kèm theo các dấu hiệu như khó nuốt, khó thở, nổi hạch cổ, sốt cao kéo dài, người bệnh nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được chẩn đoán nguyên nhân.
Trẻ em bị viêm họng có dùng chung thuốc của người lớn được không?
Tuyệt đối không dùng chung thuốc của người lớn cho trẻ em. Cơ thể trẻ rất nhạy cảm với thành phần và liều lượng thuốc. Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám để được bác sĩ nhi khoa hoặc tai mũi họng kê đơn thuốc với dạng dùng và liều lượng phù hợp.
