Viêm họng thường xuyên nên kiêng ăn gì để niêm mạc họng mau hồi phục?

Viêm họng thường xuyên nên kiêng ăn gì là gì?

Viêm họng thường xuyên là hiện tượng lớp niêm mạc lót bên trong vùng hầu họng bị tổn thương, phù nề và kích thích lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Tình trạng này có thể bắt nguồn từ các đợt nhiễm trùng đường hô hấp trên tái phát, do viêm xoang mạn tính gây chảy dịch mũi sau, do thói quen hít thở không khí ô nhiễm hoặc do ảnh hưởng của axit từ bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Khi viêm nhiễm diễn ra liên tục, lớp biểu mô bảo vệ bề mặt họng trở nên vô cùng nhạy cảm và mỏng manh.

Mỗi khi thức ăn hay đồ uống đi qua thực quản, chúng đều tiếp xúc trực tiếp với vùng niêm mạc đang viêm này. Nếu tiêu thụ các loại thực phẩm có đặc tính cay, cứng, chua gắt hoặc quá nóng lạnh, niêm mạc sẽ bị kích thích mạnh mẽ, làm trầm trọng thêm phản ứng viêm và kéo dài thời gian phục hồi. Do đó, xây dựng một thực đơn kiêng cữ khoa học là bước chăm sóc hỗ trợ thiết yếu giúp làm dịu cổ họng và ngăn ngừa các biến chứng mạn tính khó chịu.

Tránh xa đồ ăn cay nóng và thực phẩm chiên rán nhiều dầu mỡ

Các món ăn chứa nhiều ớt, tiêu, mù tạt, gừng hoặc các loại gia vị cay nồng có thể trực tiếp làm tổn thương và bỏng rát lớp niêm mạc họng vốn đang bị sưng viêm. Vùng hầu họng khi tiếp xúc với các chất kích thích này sẽ phản ứng bằng cách tăng xung huyết, khiến cảm giác đau nhói, khô khát và ngứa rát tăng lên dữ dội. Bên cạnh đó, gia vị cay nồng còn kích thích dạ dày tăng tiết axit dịch vị, làm tăng nguy cơ trào ngược dịch vị lên thực quản và cổ họng, khiến tình trạng viêm nhiễm kéo dài dai dẳng hơn.

Đồ ăn chiên rán nhiều dầu mỡ như gà rán, khoai tây chiên, các món xào nhiều chất béo cũng là nhóm thực phẩm người bị viêm họng mạn tính nên cắt giảm. Thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa làm chậm quá trình tiêu hóa của dạ dày, dễ gây đầy bụng, ợ nóng và tạo điều kiện cho các cơn trào ngược axit xuất hiện. Hơn nữa, chế độ ăn nhiều dầu mỡ có thể thúc đẩy phản ứng viêm toàn thân diễn ra mạnh mẽ hơn, cản trở các mô tổn thương ở cổ họng tự làm lành. Người bệnh nên ưu tiên các phương pháp chế biến thanh đạm như hấp, luộc để cơ thể dễ hấp thu và không tạo áp lực lên đường tiêu hóa.

Hạn chế các loại thực phẩm khô cứng và đồ nướng giòn

Các loại thức ăn có kết cấu khô cứng, nhiều góc cạnh như bánh quy giòn, các loại hạt khô chưa qua chế biến mềm, ngũ cốc sấy, bim bim hoặc đồ nướng giòn rụm rất dễ gây ma sát mạnh vào thành họng trong quá trình nuốt. Khi niêm mạc hầu họng đang trong tình trạng phù nề và nhạy cảm, sự cọ xát cơ học này có thể tạo ra các vết trầy xước vi thể mới, làm trầm trọng thêm cảm giác đau nuốt và kéo dài thời gian phục hồi của các mô liên kết.

Để giảm bớt cảm giác đau đớn khi ăn uống, người bị viêm họng thường xuyên nên chuyển sang các món ăn mềm, lỏng, được nấu nhừ và dễ nuốt như cháo loãng, súp dinh dưỡng, canh hầm mềm hoặc các món sinh tố mịn màng. Việc chia nhỏ các bữa ăn trong ngày và nhai thật kỹ trước khi nuốt cũng giúp thức ăn dễ dàng đi qua vùng hầu họng mà không gây thêm bất kỳ sự cọ xát hay tổn thương không đáng có nào cho niêm mạc.

Kiêng thực phẩm có vị quá chua và các món ngâm lên men

Các loại trái cây có hàm lượng axit citric cao như chanh tươi, quất, bưởi chua, cam chua hoặc các món ngâm chua lên men như dưa cải muối, cà pháo muối, giấm ăn tuy giàu một số vitamin nhưng lại có nồng độ axit cao. Nồng độ axit này khi tiếp xúc trực tiếp với lớp niêm mạc họng đang bị viêm loét sẽ gây cảm giác xót buốt, rát rát khó chịu và làm chậm quá trình biểu mô hóa của vết thương. Đặc biệt, với những người bị viêm họng do trào ngược dạ dày thực quản, thực phẩm có tính axit mạnh sẽ làm tăng áp lực axit dạ dày và khiến cơn đau rát họng tái diễn liên tục.

Thay vì sử dụng các loại hoa quả quá chua, người bệnh nên chọn những loại trái cây mềm, có vị ngọt nhẹ tự nhiên và tính kiềm hoặc trung tính như chuối chín, đu đủ, dưa lưới, bơ hoặc lê hấp chín. Những loại quả này vừa cung cấp đầy đủ các vitamin, khoáng chất thiết yếu để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, vừa không gây kích ứng xót rát cổ họng trong suốt thời gian điều trị.

Cắt giảm rượu bia, đồ uống có cồn và nước đá lạnh

Rượu bia, đồ uống chứa cồn, cà phê, nước ngọt có ga và trà đặc là những tác nhân hàng đầu khiến vùng họng bị kích ứng liên tục. Cồn có đặc tính hút ẩm mạnh, làm mất nước nhanh chóng và khiến bề mặt niêm mạc họng rơi vào trạng thái khô ráp, căng rát, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn tại chỗ tấn công sâu hơn. Đồng thời, chất cồn và caffein còn làm giãn cơ thắt thực quản dưới, khiến dịch vị dạ dày dễ dàng trào ngược lên vòm họng và gây viêm mạn tính khó chữa dứt điểm.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại đồ uống quá lạnh như nước đá, kem lạnh hoặc bia lạnh cũng gây ra hiện tượng co mạch máu đột ngột tại vùng hầu họng. Tình trạng này làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng đến các mô sưng viêm, ức chế hàng rào miễn dịch tại chỗ và kích thích cơn ho kéo dài. Người bệnh nên duy trì thói quen uống đủ nước lọc ấm mỗi ngày để giữ ẩm thường xuyên cho cổ họng, làm loãng dịch đờm và hỗ trợ các mô tổn thương mau lành.

Lưu ý an toàn

Chế độ ăn kiêng chỉ có tác dụng hỗ trợ làm giảm kích ứng niêm mạc chứ không thể điều trị dứt điểm nguyên nhân gây bệnh. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau hay áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng. Khi có các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao liên tục, khó thở, nuốt nghẹn nghiêm trọng, khàn tiếng kéo dài trên hai tuần hoặc ho ra máu, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa tai mũi họng để được thăm khám chính xác.

Tóm tắt

Chế độ dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò hỗ trợ quan trọng giúp niêm mạc họng bớt kích ứng và nhanh hồi phục khi bị viêm họng thường xuyên. Tuy nhiên, việc kiêng cữ không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa. Người bệnh cần chủ động đi khám chuyên khoa tai mũi họng để tìm chính xác nguyên nhân gốc rễ và nhận hướng dẫn chăm sóc toàn diện, an toàn từ bác sĩ.