Viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay: Nguyên nhân và cách phòng ngừa
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay là một dạng tổn thương cơ xương khớp khá thường gặp ở vùng cổ tay và ngón cái. Tình trạng này xuất hiện khi các bao gân chi phối chuyển động của ngón tay cái bị bọc sưng hoặc viêm do lặp đi lặp lại các cử động uốn, duỗi hay xoay cổ tay trong thời gian dài.
Người gặp tình trạng này thường cảm thấy đau rát, đau nhói hoặc căng tức ở vị trí mỏm trâm quay, đặc biệt là khi thực hiện các thao tác cầm nắm, xoay cổ tay hoặc duỗi ngón tay cái. Việc nhận biết nguyên nhân và chủ động phòng ngừa là cách tốt nhất để bảo vệ khả năng vận động bàn tay.
Viêm gân mỏm trâm quay cổ tay là gì?
Mỏm trâm quay là phần xương nhô ra ở bờ ngoài của cổ tay, ngay bên dưới gốc ngón tay cái. Vùng này có hai gân chính chạy qua là gân duỗi ngắn ngón cái và gân dang dài ngón cái, được bao bọc bởi một bao gân giúp gân trượt dễ dàng khi ngón tay chuyển động.
Khi khu vực này bị viêm, bao gân dày lên và siết chặt các sợi gân, gây ra cảm giác đau đớn và cản trở cử động. Tình trạng viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay nếu không được chú ý có thể kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất làm việc cũng như sinh hoạt hằng ngày của người bệnh.
Cơ chế hình thành viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay
Sự kết hợp giữa gân duỗi ngắn ngón cái và gân dang dài ngón cái cho phép ngón tay cái thực hiện các chuyển động linh hoạt như xòe ngón tay, duỗi thẳng hoặc cầm nắm vật dụng. Các gân này di chuyển bên trong một vách bao gân hẹp ở mỏm trâm quay cổ tay.
Khi cổ tay và ngón cái hoạt động lặp đi lặp lại với cường độ cao, ma sát giữa các gân và bao gân gia tăng. Quá trình ma sát liên tục này dẫn đến kích ứng, sưng nề và viêm nhiễm cục bộ. Bao gân bị dầy lên làm không gian bên trong hẹp lại, khiến gân bị chèn ép mỗi khi di chuyển, từ đó gây ra những cơn đau nhói hoặc đau dai dẳng.
Các nguyên nhân chính dẫn đến viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay
Nguyên nhân hàng đầu gây ra viêm gân mỏm trâm quay là các vận động lặp đi lặp lại của cổ tay và ngón tay cái trong công việc cũng như thói quen hằng ngày. Những người thường xuyên đánh máy, cử động chuột máy tính, làm việc thủ công, cắt tóc hay may mặc có nguy cơ cao gặp phải tình trạng này.
Bên cạnh đó, việc chơi các môn thể thao đòi hỏi lực cổ tay lớn như cầu lông, tennis, bóng bàn hoặc cử tạ cũng có thể gây chấn thương áp lực lên vùng mỏm trâm quay. Việc bế ẵm trẻ nhỏ sai tư thế kéo dài ở các bà mẹ sau sinh cũng là nguyên nhân phổ biến khiến gân cổ tay bị quá tải và viêm nề.
Những yếu tố gia tăng nguy cơ mắc bệnh
Một số yếu tố làm gia tăng nguy cơ bị viêm gân mỏm trâm quay cổ tay bao gồm độ tuổi và giới tính. Thống kê y học ghi nhận nữ giới có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn nam giới, đặc biệt là phụ nữ trong giai đoạn mang thai và sau khi sinh do sự thay đổi nội tiết tố kết hợp với cử động bế con liên tục.
Độ tuổi từ 30 đến 50 là nhóm thường gặp tình trạng này nhất. Ngoài ra, những người từng có chấn thương cổ tay trước đó hoặc mắc các bệnh lý nền về khớp như viêm khớp dạng thấp cũng có khả năng bị viêm gân mỏm trâm quay cao hơn bình thường.
Các biện pháp phòng ngừa viêm gân mỏm trâm quay cổ tay hiệu quả
Để bảo vệ cổ tay và hạn chế nguy cơ bị viêm gân, bạn nên chú ý điều chỉnh thói quen làm việc và sinh hoạt hằng ngày. Thường xuyên nghỉ ngơi xen kẽ giữa các khoảng thời gian làm việc liên tục là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả cao.
Tránh các cử động vặn xoay hoặc gập gác cổ tay quá mức trong thời gian dài. Khi cầm nắm vật nặng hay bế trẻ em, hãy sử dụng lực của toàn bộ cánh tay thay vị dồn áp lực lên ngón cái và cổ tay. Thực hiện các bài tập giãn cơ cổ tay và ngón tay cái nhẹ nhàng trước và sau khi làm việc cũng giúp tăng cường độ dẻo dai cho gân cơ.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức tổng quát và không thay thế cho các chẩn đoán chuyên khoa hoặc chỉ định y tế. Mỗi trường hợp tổn thương cổ tay có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa qua kiểm chứng. Khi có các dấu hiệu bất thường ở cổ tay, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa xương khớp để được kiểm tra cụ thể.
Tóm tắt
Viêm gân vùng mỏm trâm quay cổ tay là tình trạng gây nhiều phiền ngoái nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng việc duy trì tư thế vận động đúng và phân bổ thời gian nghỉ ngơi hợp lý. Chủ động chăm sóc và bảo vệ khớp cổ tay từ sớm sẽ giúp bạn duy trì sự linh hoạt trong sinh hoạt và công việc hằng ngày.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Viêm gân mỏm trâm quay cổ tay có tự khỏi được không?
Tình trạng viêm nhẹ có thể thuyên giảm nếu cổ tay được nghỉ ngơi đúng cách và hạn chế cử động gây áp lực. Tuy nhiên, nếu nguyên nhân do thói quen vận động không thay đổi, tổn thương có thể tiến triển dai dẳng và cần đến sự hỗ trợ y tế.
Làm thế nào để giảm áp lực cho cổ tay khi làm việc văn phòng?
Bạn nên điều chỉnh chiều cao bàn ghế phù hợp để cổ tay ở tư thế thẳng tự nhiên khi gõ bàn phím và dùng chuột. Ngoài ra, nên tạm dừng làm việc sau mỗi 45-60 phút để thực hiện vài động tác xoay nhẹ cổ tay.
Bao gân cổ tay bị sưng đau có nên chườm nóng không?
Trong giai đoạn sưng đau cấp tính do viêm gân, chườm lạnh thường được ưu tiên để hỗ trợ giảm sưng và xoa dịu cảm giác đau. Bạn nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi áp dụng các biện pháp chườm ấm hoặc chườm nóng.
Phụ nữ sau sinh có nguy cơ bị viêm gân mỏm trâm quay cổ tay cao hơn không?
Phụ nữ sau sinh có nguy cơ cao hơn do sự thay đổi nồng độ hormone tác động đến dây chằng và gân, cộng với thói quen bế ẵm em bé liên tục làm dồn áp lực lớn lên gốc ngón tay cái và cổ tay.
Chế độ sinh hoạt nào giúp bảo vệ gân cổ tay tốt nhất?
Chế độ sinh hoạt tốt bao gồm việc cân bằng giữa làm việc và nghỉ ngơi, tập luyện giãn cơ nhẹ nhàng, duy trì tư thế đúng khi thao tác và tránh mang vác vật nặng quá sức chịu đựng của bàn tay.
