Viêm gan B có lây không và lây qua những con đường nào

Viêm gan B có lây không?

Virus viêm gan B là tác nhân tấn công tế bào gan, có thể dẫn đến viêm gan cấp tính hoặc mạn tính. Virus này xâm nhập vào cơ thể thông qua ba con đường chính gồm đường máu, đường tình dục và lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở. Mức độ lây lan của virus viêm gan B được đánh giá là rất cao nếu có sự tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch tiết chứa virus. Tuy nhiên, virus viêm gan B không lây truyền qua các tiếp xúc giao tiếp thông thường hàng ngày như ôm, bắt tay, ăn uống chung hay dùng chung đồ dùng sinh hoạt không dính máu. Nhận thức đúng đắn về cơ chế lây nhiễm sẽ giúp cộng đồng chủ động áp dụng các giải pháp phòng ngừa hiệu quả, đặc biệt là việc tiêm vắc xin phòng viêm gan B.

Các con đường lây truyền chính của virus viêm gan B

Virus viêm gan B lây truyền chủ yếu qua ba con đường cụ thể sau:

Thứ nhất là đường máu và các sản phẩm từ máu. Virus lây truyền khi máu của người mang virus xâm nhập vào cơ thể người khác thông qua vết thương hở, sử dụng chung bơm kim tiêm, dùng chung dụng cụ xăm hình, xỏ lỗ tai hoặc đồ dùng cá nhân có thể dính máu như dao cạo râu, bàn chải đánh răng, cắt móng tay.

Thứ hai là lây truyền từ mẹ sang con. Đây là con đường phổ biến gây viêm gan B mạn tính ở trẻ em. Quá trình lây nhiễm thường xảy ra trong lúc sinh nở khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch âm đạo của mẹ.

Thứ ba là lây truyền qua đường tình dục. Virus có mặt trong dịch tiết sinh dục của người bệnh. Việc quan hệ tình dục không an toàn, không sử dụng bao cao su với người nhiễm virus viêm gan B sẽ làm gia tăng đáng kể nguy cơ lây nhiễm.

Những tiếp xúc thông thường không làm lây nhiễm viêm gan B

Bên cạnh việc hiểu rõ các con đường lây nhiễm, người dân cũng cần biết những hành vi tiếp xúc không truyền bệnh để tránh lo lắng quá mức. Virus viêm gan B không lây qua đường hô hấp hoặc đường tiêu hóa. Do đó, các hoạt động giao tiếp xã hội thường ngày hoàn toàn an toàn và không làm lan truyền virus.

Cụ thể, virus viêm gan B không lây qua việc ho, hắt hơi, ôm, bắt tay, hôn nhẹ lên má hay dùng chung bát đĩa, đũa thìa khi ăn uống. Virus cũng không lây qua nước bọt, mồ hôi hay nước mắt nếu các dịch này không có lẫn máu của người bệnh. Ngoài ra, việc muỗi hoặc các loại côn trùng đốt cũng không làm lây truyền virus viêm gan B. Việc phân biệt rõ ràng các hình thức tiếp xúc sẽ giúp cộng đồng có cái nhìn đúng đắn và không xa lánh người mắc bệnh.

Các nhóm đối tượng có nguy cơ cao lây nhiễm viêm gan B

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với cộng đồng chung do đặc thù môi trường sống, làm việc hoặc thói quen sinh hoạt. Nhân viên y tế thường xuyên tiếp xúc với máu, dịch tiết của bệnh nhân hoặc dụng cụ y tế sắc nhọn là nhóm cần đặc biệt lưu ý.

Bên cạnh đó, những người sống chung nhà hoặc có quan hệ tình dục với người nhiễm virus viêm gan B cũng có nguy cơ lây nhiễm cao nếu không thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Trẻ sơ sinh có mẹ mắc viêm gan B, người chạy thận nhân tạo chu kỳ, người thường xuyên nhận truyền máu hoặc các sản phẩm từ máu, người tiêm chích ma túy và người quan hệ tình dục với nhiều bạn tình đều thuộc nhóm nguy cơ cao. Những đối tượng này nên chủ động thực hiện xét nghiệm tầm soát HBsAg và tiêm phòng vắc xin theo hướng dẫn của bác sĩ.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm viêm gan B hiệu quả

Tiêm vắc xin phòng viêm gan B là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để chủ động bảo vệ cơ thể khỏi nguy cơ lây nhiễm. Vắc xin tạo ra kháng thể bảo vệ, giúp cơ thể chống lại sự tấn công của virus HBV. Đối với trẻ sơ sinh, việc tiêm mũi vắc xin viêm gan B đầu tiên trong vòng 24 giờ sau sinh kết hợp với huyết thanh kháng viêm gan B (nếu mẹ mắc bệnh) đóng vai trò quyết định trong ngăn ngừa lây truyền từ mẹ sang con.

Đối với người lớn chưa nhiễm virus, cần xét nghiệm máu trước khi tiêm vắc xin đủ liều. Ngoài vắc xin, mỗi cá nhân cần thực hiện lối sống an toàn như không dùng chung kim tiêm, không dùng chung các vật dụng cá nhân dễ dính máu, sinh hoạt tình dục an toàn có sử dụng bao cao su và tuân thủ các quy định an toàn vệ sinh khi thực hiện thủ thuật thẩm mỹ hay y tế.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo tổng quan về cơ chế lây truyền và phòng ngừa viêm gan B, không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người dân không nên tự ý thực hiện các xét nghiệm hay mua thuốc điều trị mà không có sự hướng dẫn của y bác sĩ. Khi phát hiện bản thân có nguy cơ phơi nhiễm với máu hoặc dịch thể của người bệnh, cần lập tức đến cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn xử trí can thiệp kịp thời.

Tóm tắt

Viêm gan B là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa nếu hiểu rõ các con đường lây truyền. Việc tiêm vắc xin đầy đủ, duy trì thói quen sinh hoạt an toàn và thăm khám sức khỏe định kỳ sẽ giúp bảo vệ bản thân và gia đình khỏi nguy cơ lây nhiễm virus viêm gan B một cách hiệu quả.