Viêm gan B có chữa được không và nguyên tắc kiểm soát bệnh

Viêm gan B có chữa được không?

Viêm gan B là bệnh lý truyền nhiễm tại gan do vi rút HBV tấn công các tế bào gan. Vi rút này lây truyền qua ba con đường chính bao gồm đường máu, quan hệ tình dục không an toàn và lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở.

Bệnh được chia làm hai giai đoạn chính là cấp tính và mãn tính. Giai đoạn cấp tính diễn ra trong vòng 6 tháng đầu sau khi nhiễm vi rút. Nếu hệ miễn dịch không thể loại bỏ vi rút sau 6 tháng, bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn mãn tính. Viêm gan B mãn tính thường tiến triển âm thầm, ít có triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu, nhưng nếu không được theo dõi và quản lý y tế kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xơ gan, suy gan và ung thư tế bào gan. Nhận thức đúng về bản chất căn bệnh giúp người nhiễm chủ động tuân thủ phác đồ theo dõi của bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa gan mật.

Khả năng chữa khỏi theo từng thể viêm gan B

Khả năng đáp ứng điều trị viêm gan B phụ thuộc lớn vào thời điểm phát hiện và thể bệnh cụ thể. Ở người trưởng thành bị nhiễm vi rút viêm gan B cấp tính, khoảng 90 đến 95 phần trăm trường hợp hệ miễn dịch tự nhiên của cơ thể sẽ tự sản sinh kháng thể để tiêu diệt và loại bỏ hoàn toàn vi rút ra khỏi cơ thể, giúp người bệnh bình phục hoàn toàn và có miễn dịch suốt đời.

Ngược lại, với thể viêm gan B mãn tính, vi rút HBV đã tích hợp vật chất di truyền vào nhân tế bào gan. Công nghệ y học hiện nay chưa có loại thuốc nào loại bỏ được hoàn toàn vi rút khỏi cơ thể 100 phần trăm. Tuy nhiên, mục tiêu thực tế của điều trị viêm gan B mãn tính là ức chế tối đa sự nhân lên của vi rút, đưa nồng độ vi rút HBV DNA về dưới ngưỡng phát hiện, bình ổn chỉ số men gan ALT và AST, từ đó giúp tế bào gan phục hồi và ngăn chặn nguy cơ biến chứng xơ gan hay ung thư gan.

Phác đồ quản lý và điều trị y tế đối với viêm gan B

Không phải tất cả người nhiễm vi rút viêm gan B mãn tính đều phải uống thuốc kháng vi rút ngay lập tức. Bác sĩ chuyên khoa gan mật sẽ căn cứ vào nhiều chỉ số xét nghiệm như nồng độ HBsAg, nồng độ HBV DNA trong máu, chỉ số men gan, mức độ xơ hóa gan qua siêu âm đàn hồi mô gan để quyết định thời điểm khởi động điều trị.

Đối với các trường hợp được chỉ định điều trị, bác sĩ thường kê đơn các thuốc kháng vi rút đường uống như Tenofovir disoproxil fumarate, Tenofovir alafenamide hoặc Entecavir. Các thuốc này có tác dụng ngăn cản quá trình tổng hợp chuỗi ADN của vi rút, làm giảm nhanh tải lượng vi rút trong máu. Người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối việc uống thuốc đúng liều, đúng giờ mỗi ngày và tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ, bởi việc dừng thuốc đột ngột có thể khiến vi rút bùng phát trở lại và gây bùng phát viêm gan cấp rất nguy hiểm.

Biện pháp theo dõi định kỳ cho người nhiễm vi rút viêm gan B

Người nhiễm vi rút viêm gan B, dù ở dạng người lành mang mầm bệnh không hoạt động hay đang trong quá trình điều trị bằng thuốc kháng vi rút, đều cần thực hiện tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Lịch tái khám thường từ 3 đến 6 tháng một lần tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe cụ thể của mỗi cá nhân.

Trong các lần tái khám, người bệnh sẽ được thực hiện các xét nghiệm máu đánh giá chức năng gan như ALT, AST, xét nghiệm tải lượng vi rút HBV DNA, chỉ số tầm soát ung thư gan Alpha-fetoprotein cùng với siêu âm ổ bụng. Việc kiểm tra định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu vi rút hoạt động trở lại hoặc sự biến đổi bất thường của cấu trúc gan. Nhờ đó, các bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời, giảm thiểu tối đa nguy cơ tổn thương gan tiến triển nặng.

Nguyên tắc phòng ngừa lây nhiễm vi rút viêm gan B

Tiêm vắc xin viêm gan B là biện pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất hiện nay đối với mọi lứa tuổi. Trẻ sơ sinh cần được tiêm mũi vắc xin viêm gan B đầu tiên trong vòng 24 giờ sau sinh, kết hợp với tiêm huyết thanh kháng viêm gan B nếu người mẹ có xét nghiệm HBsAg dương tính. Người lớn chưa từng nhiễm vi rút nên xét nghiệm máu và thực hiện tiêm đủ các mũi vắc xin theo đúng lịch hẹn.

Bên cạnh tiêm vắc xin, việc thực hiện các thói quen sinh hoạt an toàn đóng vai trò quan trọng trong ngăn ngừa lây nhiễm. Không dùng chung các vật dụng cá nhân có khả năng dính máu như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, dụng cụ cắt móng tay; tuyệt đối không dùng chung kim tiêm; sử dụng biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục. Ngoài ra, việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế tối đa bia rượu và tránh thức khuya sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho gan.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y học phổ quát và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa chuyên sâu. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng vi rút, không ngưng thuốc ngắt quãng hoặc sử dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng khoa học. Mọi quyết định điều trị cần dựa trên kết quả xét nghiệm cụ thể và chỉ định trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa gan mật.

Tóm tắt

Mặc dù viêm gan B mãn tính chưa thể chữa khỏi triệt để, nhưng việc phát hiện sớm và điều trị tuân thủ theo chỉ định y khoa sẽ giúp kiểm soát vi rút hiệu quả, bảo vệ tế bào gan và duy trì cuộc sống khỏe mạnh. Mọi người nên chủ động tầm soát, tiêm phòng vắc xin đầy đủ và duy trì lối sống lành mạnh để bảo vệ sức khỏe bộ máy gan.