Viêm amidan khạc ra máu có nguy hiểm không và cách xử trí

Viêm amidan khạc ra máu là gì?

Viêm amidan khạc ra máu xuất hiện khi các vệt máu tươi hoặc cục máu đông nhỏ lẫn trong đờm hay nước bọt. Niêm mạc amidan vốn chứa nhiều mạch máu nhỏ nhạy cảm. Khi xảy ra phản ứng viêm cấp tính, khu vực này trở nên xung huyết, sưng to và rất dễ bị tổn thương.

Mức độ nguy hiểm của tình trạng này phụ thuộc vào lượng máu khạc ra và các triệu chứng đi kèm. Nếu chỉ xuất hiện vệt máu mỏng do ho mạnh, tình trạng có thể tự cải thiện sau vài ngày chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, nếu máu chảy liên tục, khạc ra máu số lượng nhiều hoặc kèm theo khó thở, người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng đánh giá ngay lập tức để loại trừ các biến chứng nguy hiểm.

Các nguyên nhân phổ biến gây ra tình trạng viêm amidan khạc ra máu

Hiện tượng khạc ra máu ở người bị viêm amidan thường bắt nguồn từ tổn thương cơ học hoặc biến chứng tại chỗ của ổ viêm.

Thứ nhất, ho rát kéo dài và khạc đờm mạnh khiến các mao mạch nhỏ đang xung huyết trên bề mặt amidan bị nứt vỡ. Đây là nguyên nhân thường gặp nhất và đa phần không gây nguy hiểm tính mạng.

Thứ hai, tình trạng viêm amidan hốc mủ tạo ra các ổ mủ đọng lại trong các khe hốc. Khi mủ vỡ hoặc khi người bệnh cố tình khạc mạnh, niêm mạc bị trợt bóc ra gây chảy máu.

Thứ ba, biến chứng áp xe quanh amidan làm khối viêm sưng to, tích mủ sâu và có thể làm tổn thương các mạch máu lớn xung quanh.

Thứ tư, tình trạng khô niêm mạc họng do thời tiết lạnh, thiếu nước hoặc phản ứng tác dụng phụ của một số loại thuốc cũng khiến niêm mạc dễ vỡ mạch máu khi vận động cơ họng.

Tình trạng viêm amidan khạc ra máu khi nào trở nên nguy hiểm

Tình trạng viêm amidan khạc ra máu có nguy hiểm không phụ thuộc rất lớn vào tần suất và khối lượng máu thoát ra ngoài.

Trường hợp ít nguy hiểm thường chỉ có một vài sợi máu lẫn trong nước bọt khi khạc đờm vào buổi sáng, không tái diễn nhiều lần và tự dứt khi ho giảm. Người bệnh vẫn ăn uống bình thường, không sốt cao hay khó nuốt nghiêm trọng.

Ngược lại, tình trạng trở nên nguy hiểm khi máu tuôn ra thành dòng, có màu đỏ tươi hoặc cục máu đông sẫm xuất hiện liên tục. Đi kèm với đó là các dấu hiệu cảnh báo như sốt cao không hạ, đau nhói lên tai, sưng lệch một bên họng khiến khó há miệng, khó nuốt nước bọt và khó thở. Khi xuất hiện các biểu hiện này, nguy cơ biến chứng áp xe hoặc tổn thương mạch máu lớn là rất cao.

Các bước xử trí ban đầu an toàn khi gặp hiện tượng khạc ra máu

Khi phát hiện máu lẫn trong đờm hoặc nước bọt, người bệnh cần giữ bình tĩnh và thực hiện các bước chăm sóc ban đầu để tránh làm tổn thương họng nặng thêm.

Trước hết, hãy nghỉ ngơi ở tư thế ngồi hoặc nằm kê cao đầu, tuyệt đối không tiếp tục cố sức khạc đờm hay ho mạnh vì hành động này làm tăng áp lực lên niêm mạc đang tổn thương, làm máu chảy nhiều hơn.

Người bệnh nên súc miệng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý ấm để làm sạch khoang miệng, hạn chế vi khuẩn tích tụ. Tránh dùng các loại nước súc miệng chứa cồn hoặc chất tẩy rửa mạnh.

Bổ sung đủ nước ấm hàng ngày giúp giữ ẩm niêm mạc họng. Ưu tiên ăn thức ăn mềm, lỏng, nguội như cháo hoặc súp để tránh ma sát vào vùng amidan sưng đau.

Phương hướng chẩn đoán và thăm khám chuyên khoa tai mũi họng

Để điều trị dứt điểm tình trạng viêm amidan khạc ra máu, người bệnh cần đến các cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng để được bác sĩ kiểm tra chi tiết.

Bác sĩ sẽ tiến hành nội soi tai mũi họng nhằm quan sát trực tiếp bề mặt amidan, xác định vị trí điểm chảy máu và kiểm tra xem có ổ áp xe hay tổn thương bất thường nào khác hay không. Tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm máu hoặc xét nghiệm vi sinh nếu nghi ngờ nhiễm khuẩn nặng.

Dựa trên kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp như sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, hạ sốt, thuốc cầm máu tại chỗ hoặc can thiệp dẫn lưu mủ trong trường hợp hình thành áp xe quanh amidan.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc cầm máu hoặc thuốc xịt họng khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Việc tự điều trị có thể làm giấu đi triệu chứng nguy hiểm hoặc gây ra tác dụng phụ không mong muốn. Cần tránh ăn đồ quá nóng, cay nóng, thực phẩm cứng nhọn hoặc uống rượu bia và hút thuốc lá vì các tác nhân này khiến niêm mạc amidan tổn thương sâu hơn.

Tóm tắt

Viêm amidan khạc ra máu là triệu chứng không nên coi thường. Mặc dù nhiều trường hợp chỉ do tổn thương mao mạch nhẹ, tình trạng này vẫn có thể là dấu hiệu của biến chứng nguy hiểm. Chủ động theo dõi biểu hiện cơ thể, chăm sóc họng đúng cách và đến khám tại cơ sở y tế uy tín là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe tai mũi họng.