Bị viêm âm đạo khi mang thai mẹ bầu nên làm gì để bảo vệ sức khỏe thai kỳ

Viêm âm đạo khi mang thai là gì?

Viêm âm đạo khi mang thai là hiện tượng niêm mạc âm đạo bị viêm nhiễm do sự mất cân bằng của hệ vi sinh vật thường trú hoặc sự xâm nhập của các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài. Trong thai kỳ, lượng dịch tiết âm đạo sinh lý vốn đã tăng lên do lưu lượng máu đến vùng chậu nhiều hơn. Tuy nhiên, nếu khí hư chuyển màu vàng, xanh, trắng đục vón cục như váng sữa kèm theo ngứa rát dữ dội hoặc đau buốt khi đi tiểu, đó là dấu hiệu cảnh báo tình trạng bệnh lý.

Hai dạng viêm âm đạo phổ biến nhất ở phụ nữ mang thai là nhiễm nấm Candida âm đạo và viêm âm đạo do vi khuẩn. Ngoài ra, một số trường hợp có thể do trùng roi Trichomonas vaginalis hoặc các vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục. Tùy thuộc vào từng tác nhân cụ thể và tuổi thai, bác sĩ sản khoa sẽ cân nhắc phác đồ can thiệp phù hợp nhằm kiểm soát mầm bệnh mà vẫn đảm bảo tính an toàn tối đa cho thai nhi.

Các tác nhân gây viêm âm đạo thường gặp trong thai kỳ

Hệ vi sinh âm đạo của phụ nữ bình thường được duy trì ổn định nhờ vi khuẩn có lợi Lactobacillus. Khi mang thai, nồng độ glycogen trong tế bào biểu mô âm đạo tăng cao dưới tác động của nội tiết tố, tạo môi trường thuận lợi cho nấm men Candida albicans sinh sôi mạnh mẽ. Người bị nhiễm nấm thường có biểu hiện ngứa rát bỏng dữ dội, âm hộ sưng đỏ và khí hư đặc quánh màu trắng giống bã đậu.

Bên cạnh nấm men, tình trạng mất cân bằng tạp khuẩn dẫn đến viêm âm đạo do vi khuẩn cũng rất hay gặp. Bệnh đặc trưng bởi khí hư loãng màu trắng xám, đồng nhất và bốc mùi tanh khó chịu, rõ rệt nhất sau khi quan hệ tình dục. Một tác nhân khác là trùng roi âm đạo Trichomonas vaginalis lây qua đường tình dục, khiến khí hư có bọt màu vàng xanh và gây đau rát khi tiểu tiện. Xác định chính xác tác nhân là bước quyết định để điều trị thành công.

Nguy cơ tiềm ẩn nếu không xử trí viêm âm đạo thai kỳ kịp thời

Nhiều thai phụ có tâm lý e ngại việc điều trị trong thai kỳ nên cố gắng chịu đựng các cơn ngứa ngáy và khí hư bất thường. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm trùng đường sinh dục dưới nếu kéo dài có thể tiến triển thành nhiễm trùng ngược dòng lên tử cung và màng ối.

Đặc biệt, viêm âm đạo do vi khuẩn đã được chứng minh có liên quan mật thiết đến nguy cơ viêm màng ối, rỉ ối, chuyển dạ sinh non và trẻ nhẹ cân khi chào đời. Đối với các trường hợp nhiễm nấm Candida hoặc nhiễm khuẩn không được kiểm soát trước khi chuyển dạ, em bé khi sinh thường qua ngả âm đạo có thể tiếp xúc trực tiếp với mầm bệnh, dẫn đến các vấn đề như tưa miệng do nấm, viêm kết mạc mắt hoặc nhiễm trùng da sơ sinh. Do đó, việc chủ động kiểm soát viêm nhiễm là biện pháp quan trọng để bảo vệ một thai kỳ khỏe mạnh trọn vẹn.

Các bước xử trí đúng đắn khi mẹ bầu phát hiện dấu hiệu viêm âm đạo

Ngay khi nhận thấy những thay đổi bất thường về mùi, màu sắc của khí hư hoặc cảm giác ngứa rát vùng kín, mẹ bầu cần đặt lịch hẹn khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa sản phụ khoa. Tại đây, bác sĩ sẽ tiến hành soi tươi dịch âm đạo để tìm bào tử nấm, tế bào chỉ điểm của vi khuẩn hoặc trùng roi, từ đó đưa ra chẩn đoán xác định và phác đồ can thiệp phù hợp.

Dựa trên kết quả xét nghiệm và tuổi thai hiện tại, bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc đặt âm đạo tại chỗ hoặc kem bôi ngoài da có độ an toàn đã được kiểm chứng đối với phụ nữ mang thai. Hầu hết các trường hợp nhiễm nấm trong thai kỳ được ưu tiên kiểm soát bằng các thuốc đặt tác dụng tại chỗ thuộc nhóm kháng nấm an toàn thay vì thuốc uống toàn thân. Mẹ bầu cần tuân thủ nghiêm ngặt liệu trình, đặt thuốc đúng cách vào buổi tối trước khi đi ngủ và không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng vừa thuyên giảm.

Biện pháp chăm sóc và vệ sinh vùng kín an toàn cho phụ nữ mang thai

Chăm sóc vệ sinh hằng ngày đúng cách đóng vai trò hỗ trợ rất lớn trong việc kiểm soát và ngăn ngừa viêm âm đạo tái phát trong suốt thai kỳ. Mẹ bầu nên rửa vùng kín mỗi ngày từ một đến hai lần bằng nước sạch hoặc dung dịch vệ sinh phụ nữ dịu nhẹ có độ pH phù hợp sinh lý, không chứa cồn, hương liệu nồng gắt hay xà phòng tẩy rửa mạnh.

Thao tác vệ sinh luôn cần thực hiện theo chiều từ trước ra sau, từ âm hộ ra hậu môn để tránh đưa vi khuẩn đường ruột vào âm đạo, sau đó dùng khăn bông mềm thấm khô nhẹ nhàng. Tuyệt đối không được thụt rửa sâu bên trong âm đạo vì hành động này phá vỡ hệ cân bằng vi sinh tự nhiên và làm trầy xước niêm mạc. Bên cạnh đó, thai phụ nên lựa chọn quần lót chất liệu cotton thoáng khí, thấm hút mồ hôi tốt, thay mới thường xuyên trong ngày và phơi dưới ánh nắng mặt trời để diệt khuẩn.

Lưu ý an toàn

Phụ nữ mang thai tuyệt đối không được tự ý mua thuốc kháng sinh uống, viên đặt phụ khoa không rõ nguồn gốc hoặc sử dụng các bài thuốc xông ngâm lá trầu không, trà xanh tự chế khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ sản khoa. Việc xông hơi ở nhiệt độ cao hay ngâm rửa sai cách có thể gây bỏng rát niêm mạc và khiến vi khuẩn di chuyển sâu hơn vào ống cổ tử cung. Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như khí hư kèm máu, đau bụng dưới âm ỉ, sốt cao hoặc nước ối chảy ra bất thường, thai phụ cần đến ngay bệnh viện để được cấp cứu kịp thời.

Tóm tắt

Viêm âm đạo khi mang thai là tình trạng phổ biến và hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả nếu được phát hiện và xử trí y tế kịp thời. Mẹ bầu hãy giữ tâm lý thoải mái, chủ động thăm khám chuyên khoa sản phụ khoa khi có dấu hiệu bất thường và tuân thủ lối sống vệ sinh khoa học để bảo vệ trọn vẹn sức khỏe của bản thân cùng sự phát triển an toàn của thai nhi.