Vì sao mắt bị đỏ một bên nhưng không đau và cách xử trí

Mắt bị đỏ một bên nhưng không đau là gì?

Đỏ mắt một bên là tình trạng các mạch máu ở kết mạc nhãn cầu hoặc thượng củng mạc bị giãn nở, xung huyết hoặc vỡ ra, khiến một phần hoặc toàn bộ vùng tròng trắng của một bên mắt chuyển sang màu đỏ. Khi hiện tượng này không đi kèm cảm giác đau nhức, người bệnh thường có xu hướng chủ quan hoặc bỏ qua việc theo dõi.

Mặc dù nhiều trường hợp đỏ mắt không đau chỉ mang tính chất cơ học tạm thời và có thể tự thuyên giảm, triệu chứng này vẫn phản ánh những xáo trộn nhất định trên bề mặt nhãn cầu. Bác sĩ nhãn khoa phân loại tình trạng đỏ mắt dựa trên vị trí tổn thương, tính chất phân bố của mạng lưới mạch máu và các biểu hiện đi kèm như tiết dịch, cảm giác ngứa, chói sáng hoặc mức độ ảnh hưởng đến thị lực của mắt bệnh.

Xuất huyết dưới kết mạc gây đỏ mắt đột ngột

Xuất huyết dưới kết mạc là nguyên nhân phổ biến hàng đầu khiến tròng trắng mắt đột ngột đỏ rực một bên mà không gây đau nhức hay suy giảm thị giác. Tình trạng này xảy ra khi các mạch máu nhỏ li ti nằm giữa màng kết mạc trong suốt và củng mạc bị vỡ, làm máu tràn ra tạo thành mảng đỏ tươi hoặc đỏ thẫm.

Hiện tượng vỡ vi mạch này có thể xuất hiện sau một cơn ho kéo dài, hắt hơi mạnh, nôn ói dữ dội, rặn gắng sức hoặc thói quen dụi mắt quá mức. Ngoài ra, những người mắc bệnh tăng huyết áp không kiểm soát tốt, đái tháo đường, rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông máu cũng có nguy cơ cao gặp tình trạng này. Vết máu thường sẽ tự tiêu dần mà không cần điều trị phức tạp.

Viêm kết mạc giai đoạn đầu và phản ứng dị ứng

Viêm kết mạc, hay còn gọi là đau mắt đỏ, có thể khởi phát ban đầu ở một bên mắt với biểu hiện cương tụ mạch máu kết mạc nhưng chưa gây đau nhức rõ rệt. Người bệnh thường chỉ cảm thấy hơi cộm, ngứa nhẹ hoặc có cảm giác như hạt bụi rơi vào mắt.

Nguyên nhân có thể do virus như Adenovirus, vi khuẩn hoặc các dị nguyên từ môi trường như phấn hoa, mạt bụi nhà và lông thú cưng. Dị ứng thường đi kèm ngứa mắt và chảy nước mắt trong, trong khi viêm kết mạc do vi khuẩn có thể nhanh chóng xuất hiện rỉ mắt màu vàng đục. Trường hợp do virus rất dễ lây lan sang mắt lành còn lại thông qua thói quen dụi mắt hoặc dùng chung khăn mặt, vỏ gối. Người bệnh cần giữ vệ sinh mắt kỹ lưỡng để hạn chế lây nhiễm chéo.

Kích ứng do dị vật bề mặt và sử dụng kính áp tròng

Bụi bẩn, hạt cát nhỏ, sợi vải hoặc lông mi rơi vào mắt có thể làm xước nhẹ biểu mô kết mạc và kích thích các mạch máu giãn nở, dẫn đến đỏ mắt một bên. Trong giai đoạn đầu hoặc khi dị vật rất nhỏ, phản ứng đau có thể chưa xuất hiện mà chỉ gây vướng víu nhẹ và tăng tiết nước mắt phản xạ.

Tình trạng khô mắt cục bộ, thường gặp ở người làm việc liên tục với máy tính hoặc phòng máy lạnh, cũng khiến màng phim nước mắt mất ổn định và làm bề mặt nhãn cầu bị kích ứng đỏ. Bên cạnh đó, việc sử dụng kính áp tròng sai cách, đeo kính quá hạn hoặc vệ sinh khay đựng không đảm bảo cũng là yếu tố gây thiếu oxy kết mạc, làm mắt đỏ một bên mà người dùng thường bỏ qua vì không thấy đau đớn dữ dội.

Viêm thượng củng mạc nông thể nhẹ

Viêm thượng củng mạc là tình trạng viêm lớp mô liên kết mạch máu mỏng nằm ngay dưới kết mạc và phía trên củng mạc. Bệnh thường biểu hiện khu trú ở một phần của một bên mắt, làm tròng trắng có màu đỏ tươi hoặc đỏ ánh tím nhưng chỉ gây cảm giác tức nhẹ chứ không đau đớn rõ rệt.

Tổn thương này thường lành tính, có thể tự hết sau một đến hai tuần nhưng cũng có khả năng tái phát nhiều lần. Trong một số ít trường hợp, viêm thượng củng mạc có thể liên quan đến các bệnh lý viêm hệ thống tự miễn như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống hoặc bệnh lý viêm ruột. Do đó, việc theo dõi diễn tiến và tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa mắt là cần thiết để tầm soát các nguyên nhân tiềm ẩn nếu tình trạng đỏ mắt lặp lại nhiều lần.

Cách chăm sóc và theo dõi mắt đỏ tại nhà

Khi phát hiện mắt đỏ một bên không đau, việc đầu tiên người bệnh nên làm là tháo ngay kính áp tròng nếu đang sử dụng và rửa mắt nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm vô trùng để loại bỏ chất kích ứng.

Người bệnh tuyệt đối không nên dụi mắt vì hành động này có thể làm tổn thương biểu mô giác mạc hoặc làm vỡ thêm các mao mạch kết mạc. Có thể áp dụng biện pháp chườm mát bên ngoài mí mắt nhắm nghiền trong khoảng mười đến mười lăm phút để giúp co mạch và giảm cảm giác cộm xốn. Trong sinh hoạt hàng ngày, cần đeo kính bảo hộ khi ra đường để tránh gió bụi, hạn chế nhìn màn hình điện tử liên tục và ngủ đủ giấc nhằm tạo điều kiện cho nhãn cầu được nghỉ ngơi phục hồi.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt có chứa corticoid, kháng sinh liều cao hoặc thuốc co mạch kéo dài khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa nhãn khoa. Việc lạm dụng thuốc nhỏ mắt sai cách có thể dẫn đến biến chứng tăng nhãn áp, loét giác mạc và suy giảm thị lực vĩnh viễn. Không đắp lá cây, chườm nóng trực tiếp hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng chưa được kiểm chứng lên mắt.

Tóm tắt

Tình trạng mắt bị đỏ một bên nhưng không đau đa phần xuất phát từ các tổn thương lành tính như vỡ mạch máu nhỏ dưới kết mạc hoặc kích ứng nhẹ. Tuy nhiên, việc chủ quan tự ý nhỏ các loại thuốc có chứa hoạt chất kháng sinh hoặc corticoid có thể gây biến chứng nặng nề. Khi nhận thấy mắt đỏ kèm suy giảm thị lực, tiết nhiều dịch mủ hoặc không thuyên giảm sau vài ngày, người bệnh cần đến ngay cơ sở nhãn khoa để được thăm khám chính xác.