Vì sao không nên cho trẻ ngồi tư thế chữ W thường xuyên?

Trẻ ngồi tư thế chữ W là gì?

Tư thế ngồi chữ W là trạng thái trẻ ngồi trên mặt sàn với mông đặt trực tiếp giữa hai gót chân, đầu gối gập lại hướng về trước và hai cẳng chân cùng bàn chân quay ngược ra ngoài. Nhìn từ phía trên xuống, hai chân của trẻ tạo thành hình dáng tương tự chữ W.

Trong những năm đầu đời, cấu trúc xương đùi của trẻ vốn có độ xoay trong tự nhiên nhiều hơn người lớn, kết hợp với độ đàn hồi cao của hệ thống dây chằng khiến trẻ cảm thấy tư thế này rất thoải mái. Diện tích tiếp xúc đáy lớn giúp trọng tâm cơ thể hạ thấp, mang lại cảm giác vững vàng khi bé mải mê vui chơi. Mặc dù vậy, sự thoải mái này lại khiến các cơ bắp giữ thăng bằng bị ức chế hoạt động, lâu dần có thể gây ra nhiều bất thường trong quá trình định hình hệ vận động.

Tác động bất lợi của tư thế ngồi chữ W lên khớp háng và khớp gối

Khi trẻ ngồi theo kiểu chữ W, trọng lượng của toàn bộ thân trên sẽ đè nặng lên vùng chậu và khớp háng trong tư thế xoay trong cực độ. Điều này khiến chỏm xương đùi bị ép chặt vào ổ cối ở góc độ không tự nhiên, làm căng giãn bao khớp và các dây chằng nâng đỡ xung quanh.

Đối với những trẻ có nguy cơ tiềm ẩn về loạn sản khớp háng tiến triển hoặc lỏng lẻo khớp, thói quen này làm gia tăng đáng kể nguy cơ bán trật hoặc trật khớp háng. Bên cạnh đó, hệ thống dây chằng khớp gối cũng chịu lực kéo bất thường, dễ dẫn đến tình trạng chân biến dạng trục và khiến dáng đi của trẻ bị xoay ngón vào trong khi lớn lên.

Suy giảm sự phát triển của nhóm cơ thân mình và khả năng giữ thăng bằng

Để hoàn thiện các mốc vận động, trẻ cần liên tục rèn luyện các nhóm cơ bụng và cơ lưng nhằm duy trì sự ổn định của cột sống khi ngồi hoặc nghiêng người. Ngồi chữ W mang lại chân đế quá vững chắc, khiến các cơ thân mình hầu như không phải co giãn để giữ thăng bằng.

Hậu quả là hệ cơ cốt lõi của bé sẽ kém phát triển và giảm dần sức bền. Tư thế này cũng ngăn cản cử động xoay thân trên và việc vươn tay qua đường giữa cơ thể. Trẻ có xu hướng chỉ với đồ chơi ở một bên cố định, gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng phối hợp vận động hai bán cầu não và làm chậm sự hình thành tính thuận tay.

Hiện tượng co rút cơ và nguy cơ cong vẹo cột sống

Việc ngồi gập cẳng chân ra ngoài kéo dài sẽ khiến các nhóm cơ xoay trong, cơ khép háng và nhóm cơ gân kheo ở mặt sau đùi bị co ngắn lại. Ngược lại, nhóm cơ xoay ngoài và nhóm cơ giạng háng lại bị kéo dài liên tục, dẫn đến suy yếu trương lực cơ.

Tình trạng mất cân bằng cơ học này ảnh hưởng trực tiếp đến góc nghiêng của khung chậu và đường cong sinh lý của cột sống. Trẻ rất dễ hình thành thói quen ngồi gù lưng, nghiêng vẹo sang một bên để thích nghi với sự co cứng cơ. Về lâu dài, trẻ có thể gặp khó khăn khi chạy nhảy hoặc xuất hiện cảm giác đau mỏi lưng sớm hơn bạn bè cùng trang lứa.

Những tư thế ngồi thay thế an toàn và tốt cho xương khớp của bé

Cha mẹ có thể nhẹ nhàng hướng dẫn trẻ thay đổi sang các tư thế ngồi lành mạnh hơn trên sàn nhà. Ngồi khoanh chân với hai cẳng chân bắt chéo phía trước là cách tốt nhất giúp mở rộng khớp háng ra ngoài và kích hoạt cơ lưng thẳng tự nhiên.

Bên cạnh đó, tư thế ngồi duỗi thẳng chân ra trước hoặc ngồi tách hai chân hình chữ V cũng hỗ trợ kéo giãn cơ chân nhẹ nhàng. Trẻ cũng có thể thử tư thế ngồi nghiêng với hai chân xếp cùng về một phía để rèn luyện phản xạ thăng bằng. Nếu bé ngồi chơi lâu hoặc tập vẽ, gia đình nên trang bị cho bé một bộ bàn ghế nhỏ có tựa lưng để hỗ trợ cột sống tốt hơn.

Phương pháp giúp trẻ từ bỏ thói quen ngồi chữ W nhẹ nhàng

Việc uốn nắn tư thế cần sự kiên nhẫn và đồng hành tích cực từ người lớn, tránh việc la mắng khiến trẻ nảy sinh phản ứng chống đối. Khi phát hiện trẻ ngồi sai, người chăm sóc chỉ cần nhắc khéo bằng những lời động viên vui vẻ để bé tự giác sửa chân hoặc chỉnh lại dáng ngồi.

Phụ huynh nên tổ chức các hoạt động khuyến khích trẻ vận động toàn thân như bò trườn, bước qua bậc thang xốp hoặc chơi đuổi bắt bóng. Việc đặt đồ chơi ở độ cao vừa tầm đứng hoặc kê bàn chơi thấp cũng kích thích bé chuyển sang tư thế quỳ gối hoặc đứng, giúp hạn chế việc ngồi bệt cố định một chỗ trên sàn.

Lưu ý an toàn

Nội dung trên nhằm mục đích cung cấp kiến thức chăm sóc thường thức, không có giá trị chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Phụ huynh không tự ý sử dụng bất kỳ dụng cụ nẹp chỉnh hình hay đai cố định nào cho trẻ mà chưa có ý kiến của bác sĩ. Trong trường hợp trẻ có dấu hiệu đi khập khiễng, thường xuyên té ngã, đau nhức khớp háng hoặc không thể ngồi bắt chéo chân, gia đình cần đưa trẻ đến khám tại các chuyên khoa cơ xương khớp hoặc phục hồi chức năng nhi.

Tóm tắt

Tư thế ngồi chữ W tuy tạo sự thoải mái ban đầu nhưng có thể để lại nhiều hệ lụy cho khớp háng và cột sống của trẻ. Sự quan tâm và nhắc nhở đúng cách từ phụ huynh sẽ giúp trẻ xây dựng tư thế ngồi chuẩn xác, tạo tiền đề cho sự phát triển thể chất vững chắc và cân đối trong tương lai.