Vì sao càng rửa mặt da càng khô căng và bong tróc?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Tình trạng da khô căng, ngứa rát và bong tróc từng mảng nhỏ ngay sau khi rửa mặt là vấn đề rất nhiều người gặp phải. Không ít người lầm tưởng rằng da còn bẩn nên tăng số lần làm sạch trong ngày, nhưng thực tế việc này lại làm cho da tróc vảy trầm trọng hơn. Hiện tượng trên thường bắt nguồn từ việc hàng rào bảo vệ da bị suy yếu do sai lầm trong thao tác làm sạch, lựa chọn sai sữa rửa mặt hoặc bỏ quên khâu cấp ẩm phục hồi cần thiết.
Da bong tróc sau khi rửa mặt là gì?
Làn da khỏe mạnh được che chở bởi một lớp màng hydrolipid tự nhiên nằm ngoài cùng lớp sừng, đóng vai trò giữ nước và ngăn chặn vi khuẩn cùng các tác nhân gây kích ứng từ môi trường thâm nhập. Khi chúng ta thực hiện thao tác làm sạch mặt, mục đích chính là loại bỏ bụi bẩn, bã nhờn dư thừa và cặn trang điểm bám dính. Tuy nhiên, nếu phương pháp làm sạch không phù hợp hoặc quá thô bạo, liên kết giữa các tế bào sừng và lớp lipid gian bào sẽ bị phá vỡ. Mất đi lớp đệm giữ ẩm, các tế bào sừng khô teo lại, tách rời nhau và bong tróc thành từng mảng vảy trắng li ti trên bề mặt da.
Rửa mặt quá nhiều lần và chà xát quá mạnh gây tổn thương màng ẩm
Nguyên nhân phổ biến nhất khiến da càng rửa càng tróc là thói quen làm sạch quá mức. Nhiều người có quan niệm phải rửa mặt nhiều lần trong ngày, dùng sữa rửa mặt tạo bọt đậm đặc hoặc chà xát mạnh để da thật sạch nhờn và bụi bẩn. Cách làm này vô tình rửa trôi cả lớp màng lipid sinh lý, vốn gồm ceramide, cholesterol và các acid béo tự do giữ nhiệm vụ ngăn mất nước. Khi lớp màng này bị phá vỡ, nước bên dưới biểu bì bốc hơi nhanh chóng ra môi trường, khiến bề mặt da khô căng, rát buốt và từng mảng da chết bắt đầu bong tróc vảy trắng.
Sử dụng sữa rửa mặt có chất tẩy rửa mạnh hoặc độ kiềm cao
Thành phần trong sản phẩm làm sạch đóng vai trò quyết định đối với độ ẩm của làn da. Những loại sữa rửa mặt chứa chất tẩy rửa bề mặt quá mạnh, độ kiềm cao hoặc chứa hạt tẩy tế bào chết dạng thô dễ gây mòn lớp sừng. Ngoài ra, việc dùng sữa rửa mặt có cồn khô, hương liệu nhân tạo hoặc chất tạo bọt nồng độ cao khiến hàng rào biểu bì bị kích ứng nghiêm trọng. Đối với làn da đang nhạy cảm, việc tiếp xúc hằng ngày với hóa chất có tính tẩy nhờn mạnh sẽ kích hoạt phản ứng viêm dưới da, đẩy nhanh chu trình sừng hóa bất thường và tạo nên các mảng bong tróc xù xì.
Thói quen dùng nước quá nóng khi làm sạch da mặt
Rất nhiều người có thói quen dùng nước nóng để rửa mặt, đặc biệt vào mùa lạnh hoặc khi muốn tạo cảm giác thư giãn cho lỗ chân lông. Nhiệt độ cao của nước có khả năng làm tan chảy lớp dầu bảo vệ tự nhiên nhanh hơn rất nhiều so với nước mát. Sau khi tiếp xúc nước nóng, mạch máu dưới da giãn nở tạm thời, hơi ẩm bốc hơi cấp tính dẫn đến hiện tượng mất nước qua biểu bì gia tăng đột ngột. Nếu không thoa sản phẩm làm dịu kịp thời, da mặt sẽ nhanh chóng đỏ ửng, căng cứng và bong vảy chỉ sau vài phút rời khỏi bồn rửa.
Bỏ qua bước dưỡng phục hồi sau khi dùng các hoạt chất tái tạo da
Một nghịch lý hay gặp là việc lạm dụng hoạt chất điều trị nồng độ cao như retinoid, salicylic acid hoặc glycolic acid cùng lúc với việc rửa mặt sơ sài trong khâu dưỡng phục hồi. Khi da đang trong quá trình bạt sừng và tái tạo, lớp biểu bì mới còn non nớt và rất nhạy cảm. Nếu người chăm sóc da vẫn dùng sữa rửa mặt làm sạch sâu mà quên cấp ẩm, hàng rào bảo vệ sẽ hoàn toàn kiệt quệ. Thiếu hụt kem dưỡng phục hồi chứa hyaluronic acid, ceramide hoặc panthenol sau bước rửa mặt sẽ làm da rơi vào vòng luẩn quẩn mất nước và bong tróc liên miên.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích nâng cao hiểu biết chăm sóc da thường thức, không thay thế chẩn đoán chuyên khoa hoặc phác đồ điều trị bệnh ngoài da. Bạn không nên tự ý bôi các loại thuốc bôi chứa corticoid hoặc kem tự chế lên vùng da đang bong tróc. Luôn thử sản phẩm làm sạch hoặc dưỡng ẩm mới trên một vùng da nhỏ ở cổ tay trước khi dùng cho toàn bộ khuôn mặt.
Tóm tắt
Rửa mặt đúng cách nhằm làm sạch nhẹ nhàng và bảo vệ màng ẩm tự nhiên, không phải chà xát thật mạnh để sạch bong kin kít. Nếu da liên tục đỏ rát, nứt nẻ hoặc bong vảy kéo dài dù đã đổi sản phẩm dịu nhẹ, người đọc nên đến khám chuyên khoa da liễu để được đánh giá chính xác nguyên nhân và tư vấn phục hồi an toàn.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Da đang bong tróc nên rửa mặt mấy lần một ngày?
Người có làn da bong tróc chỉ nên rửa mặt hai lần mỗi ngày vào buổi sáng và tối. Rửa mặt quá nhiều lần trong ngày sẽ lấy đi hoàn toàn lớp dầu sinh lý tự nhiên, khiến hàng rào bảo vệ da bị suy giảm và bong tróc nặng hơn.
Rửa mặt bằng nước nóng có làm tăng khô tróc da không?
Không nên dùng nước nóng vì nhiệt độ cao làm hòa tan lớp lipid bảo vệ da và làm tăng tốc độ mất nước qua biểu bì. Nước mát hoặc nước ấm vừa phải là lựa chọn an toàn nhất để tránh làm da khô rát, nứt nẻ.
Nên chọn loại sữa rửa mặt nào khi da hay bị căng rát?
Nên chọn sữa rửa mặt dạng gel hoặc kem mịn, không chứa cồn khô, hương liệu hay hạt scrub thô ráp. Sản phẩm có độ pH sinh lý khoảng 5.0 đến 5.5 và bổ sung chất dưỡng ẩm như glycerin hay ceramide rất thích hợp cho da nhạy cảm.
Thời điểm tốt nhất để bôi kem dưỡng ẩm sau khi rửa mặt là khi nào?
Nên thoa kem dưỡng ẩm ngay trong vòng ba phút sau khi rửa mặt, lúc bề mặt da còn ẩm nhẹ. Thời điểm này giúp hoạt chất cấp ẩm thẩm thấu tốt hơn và tạo màng khóa ẩm, ngăn hơi nước bốc hơi nhanh ra ngoài không khí.
Khi nào tình trạng bong tróc da sau khi rửa mặt cần đi khám da liễu?
Bạn nên đi khám nếu da bong tróc kèm theo ngứa dữ dội, rỉ dịch, nổi mụn mủ hoặc ửng đỏ kéo dài không đỡ. Đây có thể là dấu hiệu của viêm da tiếp xúc dị ứng hoặc bệnh chàm cần bác sĩ da liễu can thiệp.
