Vi khuẩn HP có lây không và lây qua đường nào?

Vi khuẩn HP có lây không là gì?

Vi khuẩn HP, tên khoa học là Helicobacter pylori, là một loại vi khuẩn hình xoắn ốc có khả năng sinh sống và phát triển bền bỉ trong môi trường acid đậm đặc của dạ dày người. Loại vi khuẩn này tồn tại chủ yếu ở lớp màng nhầy lót bên trong dạ dày và sản sinh enzym urease giúp trung hòa acid xung quanh để tồn tại.

Helicobacter pylori là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các tình trạng bệnh lý tiêu hóa phổ biến như viêm dạ dày cấp và mạn tính, loét dạ dày tá tràng, đồng thời là một trong những yếu tố nguy cơ liên quan đến ung thư dạ dày nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp. Vi khuẩn này phân bố rất rộng rãi trong cộng đồng và phần lớn người mang vi khuẩn có thể không xuất hiện triệu chứng rõ rệt trong thời gian dài.

Khả năng lây truyền của vi khuẩn HP giữa người với người

Vi khuẩn Helicobacter pylori có khả năng lây truyền trực tiếp giữa người với người và đây chính là nguyên nhân khiến tỷ lệ nhiễm trong cộng đồng ở mức cao. Vi khuẩn cư trú tại lớp nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày, đồng thời cũng có thể hiện diện trong khoang miệng, mảng bám răng và nước bọt của người nhiễm.

Do đặc tính này, những người cùng chung sống trong một gia đình, thường xuyên dùng bữa chung mâm hoặc dùng chung đồ dùng ăn uống có nguy cơ lây nhiễm chéo rất cao. Nếu một thành viên trong nhà được chẩn đoán nhiễm khuẩn, các thành viên khác hoàn toàn có khả năng đã mang vi khuẩn trong đường tiêu hóa mà chưa nhận biết.

Lây truyền vi khuẩn HP qua đường miệng – miệng

Đường miệng – miệng là con đường lây truyền thường gặp nhất của vi khuẩn Helicobacter pylori trong đời sống sinh hoạt. Vi khuẩn tồn tại trong dịch dạ dày trào ngược lên khoang miệng, nước bọt và mảng bám chân răng.

Sự lây truyền dễ xảy ra khi hôn trực tiếp, dùng chung thìa đũa, bát nước chấm, cốc uống nước hoặc dùng chung bàn chải đánh răng. Ngoài ra, thói quen mớm thức ăn cho trẻ nhỏ hoặc thổi nguội thức ăn cũng là yếu tố khiến vi khuẩn dễ dàng truyền từ người lớn sang trẻ em trong quá trình chăm sóc hàng ngày.

Lây truyền vi khuẩn HP qua đường phân – miệng

Vi khuẩn Helicobacter pylori sau khi theo thức ăn đào thải ra môi trường bên ngoài qua phân có thể trở thành nguồn lây gián tiếp nếu điều kiện vệ sinh không đảm bảo. Đây là đường phân – miệng rất điển hình trong các bệnh lý truyền nhiễm đường tiêu hóa.

Nếu người nhiễm không rửa sạch tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, vi khuẩn có thể bám vào tay và làm vấy nhiễm lên thực phẩm, nguồn nước hoặc bề mặt vật dụng. Những người khác khi ăn phải thức ăn hoặc uống nguồn nước chưa được xử lý vệ sinh, không đun sôi nấu chín sẽ vô tình đưa vi khuẩn vào đường tiêu hóa.

Lây truyền vi khuẩn HP qua đường dạ dày và can thiệp y tế

Đường dạ dày – miệng hoặc dạ dày – dạ dày xảy ra khi dịch dạ dày chứa lượng lớn vi khuẩn Helicobacter pylori trào ngược lên và tiếp xúc với người xung quanh, chẳng hạn như trong quá trình chăm sóc người bệnh bị nôn ói.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các thiết bị y tế can thiệp đường tiêu hóa như ống nội soi dạ dày, dụng cụ thăm khám tai mũi họng nếu không được tiệt trùng đúng quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt cũng có thể tiềm ẩn nguy cơ làm lây chéo vi khuẩn giữa những người bệnh với nhau. Do đó, quy trình khử khuẩn tại các cơ sở y tế đóng vai trò rất quan trọng trong kiểm soát lây nhiễm.

Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm vi khuẩn HP hiệu quả

Để hạn chế nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, mỗi cá nhân và gia đình cần chủ động xây dựng thói quen vệ sinh lành mạnh trong cuộc sống thường ngày. Hãy duy trì nguyên tắc ăn chín uống sôi, hạn chế sử dụng thực phẩm sống hoặc thức ăn đường phố không đảm bảo vệ sinh.

Trong mỗi bữa ăn gia đình, nên tạo thói quen sử dụng đũa muỗng riêng để gắp thức ăn và dùng bát chấm riêng rẽ. Tuyệt đối không mớm thức ăn hay dùng chung đồ vệ sinh cá nhân như bàn chải đánh răng. Luôn rửa tay bằng xà phòng dưới vòi nước sạch trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh để ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh không nên tự ý mua kháng sinh hoặc dùng các bài thuốc truyền miệng để tự diệt vi khuẩn HP tại nhà vì có thể gây kháng thuốc và tổn thương đường tiêu hóa. Khi có dấu hiệu đau bụng âm ỉ, ợ chua, buồn nôn hoặc sụt cân, cần đến chuyên khoa tiêu hóa để được kiểm tra chính xác.

Tóm tắt

Vi khuẩn Helicobacter pylori hoàn toàn có thể lây truyền từ người sang người qua các thói quen sinh hoạt và ăn uống hàng ngày. Việc nắm rõ các đường lây nhiễm giúp mỗi gia đình chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa vệ sinh hiệu quả. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường về tiêu hóa, người bệnh nên chủ động đến cơ sở y tế để được thăm khám và kiểm tra cụ thể.