Vị giác có mùi máu nguyên nhân do đâu và khi nào nên đi khám

Vị giác có mùi máu là gì?

Cảm giác có mùi máu trong khoang miệng thực chất là một dạng của chứng rối loạn vị giác, trong đó các chồi vị giác trên bề mặt lưỡi gửi tín hiệu bất thường về vỏ não nhận thức. Thành phần hemoglobin trong máu chứa sắt, vì vậy khi các phân tử này tiếp xúc với niêm mạc lưỡi, chúng sẽ kích hoạt cảm nhận vị kim loại đặc trưng thường được mô tả là vị tanh của máu.

Hiện tượng này có thể chia thành hai nhóm chính: có sự hiện diện thực tế của máu trong dịch miệng do rỉ máu vi thể từ nướu, niêm mạc họng, phế quản; hoặc không có máu thật mà chỉ là sự kích thích sai lệch của tế bào thần kinh vị giác do thuốc, vi chất hay bệnh lý chuyển hóa. Việc phân biệt rõ tính chất xuất hiện sẽ hỗ trợ bác sĩ định hướng nguyên nhân chính xác.

Nhóm nguyên nhân từ các bệnh lý răng miệng

Các bệnh lý tại khoang miệng là nhóm nguyên nhân phổ biến nhất gây ra cảm giác có vị máu. Viêm nướu, viêm nha chu và sâu răng thường làm các mô mềm quanh răng bị tổn thương, sung huyết và dễ chảy máu khi chải răng hoặc dùng chỉ nha khoa. Lượng máu rỉ ra rất nhỏ hòa lẫn vào nước bọt, khiến người bệnh liên tục nếm thấy vị tanh nồng đặc trưng của sắt kim loại.

Bên cạnh đó, tình trạng khô miệng do giảm tiết nước bọt cũng làm biến đổi môi trường sinh học khoang miệng, khiến các tế bào thụ cảm vị giác hoạt động sai lệch. Vết loét miệng áp tơ, nhiễm nấm miệng hoặc sự ma sát của hàm giả và mắc cài chỉnh nha cũng có thể tạo ra các tổn thương vi thể gây rỉ máu và tạo mùi khó chịu. Khám nha khoa định kỳ là giải pháp cần thiết để làm sạch cao răng và phục hồi mô nướu khỏe mạnh.

Ảnh hưởng từ bệnh lý tai mũi họng và đường hô hấp

Khu vực tai mũi họng và đường hô hấp trên có mối liên hệ mật thiết với hệ thống khứu giác và vị giác. Khi bị viêm xoang, viêm amidan hoặc cảm cúm, dịch nhầy chứa mủ và vi khuẩn từ xoang mũi có thể chảy ngược xuống thành sau họng. Lớp niêm mạc mũi họng bị viêm loét nhẹ có thể giải phóng một lượng hồng cầu nhỏ, tạo ra cảm giác tanh như máu mỗi khi nuốt nước bọt hoặc hít thở sâu.

Ở những người tập luyện thể thao cường độ cao hoặc chạy bộ đường dài trong thời tiết khô lạnh, niêm mạc phế quản và mao mạch phổi có thể chịu áp lực lớn dẫn đến hiện tượng thoát hồng cầu nhẹ vào lòng đường thở. Hiện tượng này thường tự hết sau khi nghỉ ngơi và không gây nguy hiểm, nhưng nếu kèm theo ho ra máu thực sự thì cần được kiểm tra chuyên khoa hô hấp cẩn thận.

Tác dụng phụ của thuốc và vi chất dinh dưỡng

Nhiều loại thuốc điều trị bệnh mạn tính và thực phẩm bổ sung có thể làm thay đổi cảm nhận vị giác của người dùng. Một số kháng sinh như clarithromycin, metronidazole, thuốc huyết áp nhóm ức chế men chuyển, thuốc an thần hoặc các loại thuốc hóa trị ung thư có thể giải phóng các hợp chất chuyển hóa vào tuyến nước bọt, tạo ra vị kim loại rất giống mùi máu tanh.

Ngoài ra, việc sử dụng các viên uống vi chất dinh dưỡng chứa hàm lượng cao sắt, đồng hoặc kẽm cũng là nguyên nhân trực tiếp đem lại dư vị kim loại trong miệng. Nếu cảm giác khó chịu này xuất hiện ngay sau khi bắt đầu dùng một loại thuốc mới, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ điều trị để được đánh giá tác dụng phụ hoặc điều chỉnh phác đồ phù hợp, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc đột ngột.

Rối loạn thần kinh và các bệnh lý chuyển hóa toàn thân

Hệ thống thần kinh trung ương và các dây thần kinh sọ số VII, IX đóng vai trò dẫn truyền tín hiệu từ chồi vị giác về não bộ. Một số tổn thương thần kinh như liệt dây thần kinh mặt ngoại biên, hội chứng sau chấn thương đầu hoặc biến chứng thần kinh do đái tháo đường có thể làm gián đoạn đường dẫn truyền, dẫn tới hiện tượng loạn vị giác khiến miệng luôn cảm nhận được vị tanh hoặc vị đắng chát dù không có kích thích thực tế.

Bên cạnh đó, các bệnh lý toàn thân mạn tính như suy giảm chức năng thận hoặc suy gan tiến triển có thể gây tích tụ các chất độc chuyển hóa như urê trong máu và nước bọt, tạo nên hơi thở có mùi amoniac và vị giác biến đổi bất thường. Trong các trường hợp này, việc thăm khám toàn diện và làm các xét nghiệm sinh hóa máu là chìa khóa để nhận diện bệnh lý tiềm ẩn bên dưới.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán y khoa chuyên sâu. Người bệnh không nên tự ý mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc cầm máu hoặc dừng đột ngột thuốc điều trị bệnh mạn tính mà chưa có ý kiến của bác sĩ. Nếu cảm giác có vị máu đi kèm khạc ra máu, khó thở hoặc sốt cao, cần đến cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra ngay.

Tóm tắt

Cảm giác miệng có vị máu hay vị kim loại là một rối loạn vị giác tương đối phổ biến do nhiều nguyên nhân khác nhau tạo nên. Việc xác định sớm căn nguyên thông qua thăm khám y khoa sẽ giúp xử trí triệt để vấn đề và bảo vệ sức khỏe răng miệng cũng như toàn thân một cách an toàn. Người bệnh tuyệt đối không nên tự ý dùng thuốc hoặc bỏ qua nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên.