Vắc xin viêm não mô cầu giá bao nhiêu và có những loại nào?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Vắc xin viêm não mô cầu là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất giúp ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết do vi khuẩn não mô cầu gây ra. Nhiều người thường băn khoăn về số lượng các loại vắc xin hiện có trên thị trường cũng như mức chi phí cần chuẩn bị cho một phác đồ tiêm ngừa.
Hiện nay tại các trung tâm tiêm chủng dịch vụ, vắc xin phòng vi khuẩn não mô cầu được phân loại dựa theo các nhóm huyết thanh gây bệnh như nhóm B, C hoặc các chủng kết hợp A, C, Y, W-135. Mức chi phí cho mỗi mũi tiêm thường dao động tùy theo từng loại sinh phẩm, nước sản xuất và chính sách dịch vụ của từng cơ sở y tế tại thời điểm tiêm.
Vắc xin viêm não mô cầu là gì?
Viêm màng não do vi khuẩn não mô cầu Neisseria meningitidis là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây qua đường hô hấp khi tiếp xúc với dịch tiết giọt bắn của người mang mầm bệnh. Bệnh có đặc tính khởi phát đột ngột, tiến triển rất nhanh và có thể gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Ngay cả khi được điều trị tích cực bằng kháng sinh, nhiều người bệnh vẫn phải chịu đựng các di chứng nặng nề suốt đời như hoại tử mô phải cắt cụt chi, tổn thương não, điếc hoặc suy giảm trí tuệ. Do đó, việc chủ động tìm hiểu các loại vắc xin tương ứng với từng nhóm huyết thanh giúp người dân xây dựng kế hoạch dự phòng bệnh chủ động và kịp thời cho các thành viên trong gia đình.
Tầm quan trọng của việc chủ động tiêm vắc xin viêm não mô cầu
Bệnh do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra có thể tiến triển rất nhanh, đe dọa trực tiếp đến tính mạng qua các bệnh cảnh nặng nề như viêm màng não mủ và nhiễm khuẩn huyết tối cấp. Vi khuẩn này có nhiều nhóm huyết thanh khác nhau, trong đó năm nhóm phổ biến nhất gây dịch gồm A, B, C, Y và W-135. Do hệ miễn dịch không thể tạo kháng thể chéo giữa các nhóm, việc chủ động tiêm phòng vắc xin đúng chủng loại là giải pháp tối ưu nhằm giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và hạn chế tối đa các biến chứng thần kinh hoặc tử vong.
Các loại vắc xin viêm não mô cầu phổ biến hiện nay
Tại Việt Nam, các cơ sở tiêm chủng dịch vụ hiện cung cấp các loại vắc xin bảo vệ trước các nhóm huyết thanh chính của não mô cầu. Phổ biến gồm vắc xin phòng nhóm vi khuẩn B và C có nguồn gốc từ Cuba thường được chỉ định cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên. Bên cạnh đó là vắc xin cộng hợp phòng bốn nhóm huyết thanh A, C, Y, W-135 xuất xứ từ Pháp hoặc Mỹ có thể tiêm từ lứa tuổi nhỏ đến người trưởng thành. Ngoài ra, một số cơ sở đã cập nhật thêm vắc xin thế hệ mới chuyên biệt cho nhóm B nhằm mở rộng phạm vi phòng hộ cho trẻ nhỏ và thanh thiếu niên.
Chi phí tiêm vắc xin viêm não mô cầu phụ thuộc vào những yếu tố nào
Giá tiêm vắc xin phòng não mô cầu trên thị trường thường có sự chênh lệch tùy thuộc vào loại sinh phẩm, công nghệ sản xuất và nguồn gốc xuất xứ từ các quốc gia khác nhau. Vắc xin phòng nhóm vi khuẩn B kết hợp C thường có mức chi phí khác so với vắc xin cộng hợp tứ giá phòng bốn nhóm A, C, Y, W-135 hoặc vắc xin nhóm B thế hệ mới. Mức giá tại từng trung tâm y tế còn chịu ảnh hưởng bởi quy trình bảo quản dây chuyền lạnh, phí khám sàng lọc trước tiêm và dịch vụ chăm sóc theo dõi sau tiêm. Người dân nên liên hệ trực tiếp điểm tiêm chủng để cập nhật biểu phí chính xác.
Những ai nên tiêm phòng vắc xin viêm não mô cầu
Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Ngoài ra, thanh thiếu niên, sinh viên sống tại các khu ký túc xá tập trung, tân binh quân ngũ và những người có bệnh lý suy giảm miễn dịch như cắt lách hoặc thiếu hụt bổ thể cũng nằm trong nhóm nguy cơ cao. Những người chuẩn bị đi du lịch, công tác hoặc du học tại các vùng có dịch tễ lưu hành bệnh viêm màng não mô cầu cũng được khuyến cáo nên hoàn thành phác đồ tiêm chủng trước khi xuất cảnh.
Quy trình tiêm chủng và theo dõi sau tiêm an toàn
Trước khi tiêm, người được tiêm cần được bác sĩ khám sàng lọc cẩn thận để đánh giá tiền sử dị ứng, tình trạng sức khỏe hiện tại và các mũi tiêm trước đó. Sau khi tiêm vắc xin, người tiêm bắt buộc phải ở lại cơ sở y tế theo dõi tối thiểu 30 phút nhằm kịp thời xử trí nếu xảy ra phản ứng quá mẫn cấp tính. Khi về nhà, gia đình cần tiếp tục quan sát thân nhiệt, vết tiêm và các phản ứng toàn thân trong vòng 24 đến 48 giờ tiếp theo. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục không hạ, khó thở hoặc co giật, cần đưa người tiêm đến bệnh viện ngay lập tức.
Phân loại tổng quan một số vắc xin viêm não mô cầu
| Nhóm huyết thanh phòng ngừa | Xuất xứ phổ biến | Đối tượng khuyến cáo tham khảo |
|---|---|---|
| Nhóm B và C | Cuba | Trẻ từ 6 tháng tuổi và người lớn đến 45 tuổi |
| Nhóm A, C, Y, W-135 | Pháp hoặc Mỹ | Trẻ từ 9 tháng hoặc 2 tuổi trở lên tùy loại và người lớn |
| Nhóm B thế hệ mới | Ý | Trẻ từ 2 tháng tuổi và thanh thiếu niên |
Lưu ý an toàn
Thông tin về các loại vắc xin và chi phí tiêm chủng chỉ mang tính chất tham khảo tổng quan. Người dân không tự ý quyết định lịch tiêm hoặc phối hợp các mũi vắc xin mà không có hướng dẫn từ nhân viên y tế. Luôn thông báo đầy đủ tiền sử dị ứng, tiền sử co giật hoặc các bệnh mạn tính cho bác sĩ trước khi tiêm. Nếu phát hiện các dấu hiệu phản ứng nghiêm trọng sau tiêm như phát ban toàn thân, li bì hoặc khó thở, cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay.
Tóm tắt
Tiêm vắc xin phòng vi khuẩn não mô cầu là biện pháp chủ động và hiệu quả giúp bảo vệ cơ thể trước các thể bệnh nguy hiểm như viêm màng não và nhiễm trùng huyết. Mỗi nhóm huyết thanh cần loại vắc xin tương ứng, do đó bạn nên đưa gia đình đến cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ tư vấn phác đồ tiêm phù hợp.
Nguồn tham khảo
- Vaccine: Vaccine against meningococcal infections; containing outer membrane proteins or fragments of Neisseria meningitidis; protein sequence
- Journal of Medical Microbiology: Impact of meningococcal vaccination with combined serogroups A and C polysaccharide vaccine on carriage of Neisseria meningitidis C
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Độ tuổi nào có thể bắt đầu tiêm vắc xin viêm não mô cầu?
Trẻ nhỏ từ vài tháng tuổi đã có thể bắt đầu tiêm vắc xin phòng não mô cầu tùy theo từng chủng loại vắc xin cụ thể. Cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ tiêm chủng để lựa chọn lịch tiêm thích hợp cho độ tuổi của trẻ.
Có vắc xin nào phòng ngừa được tất cả các chủng não mô cầu không?
Không có một loại vắc xin duy nhất nào ngừa được tất cả các nhóm huyết thanh. Hiện nay, người dân cần kết hợp các loại vắc xin khác nhau theo chỉ định y khoa để phòng ngừa đầy đủ các nhóm A, B, C, Y và W-135.
Tiêm vắc xin viêm não mô cầu có gặp phản ứng phụ không?
Các phản ứng thường gặp nhất gồm sưng đỏ tại vị trí tiêm, đau nhẹ hoặc sốt nhẹ kéo dài từ một đến hai ngày. Đây là đáp ứng miễn dịch thông thường và đa số trường hợp tự thuyên giảm mà không cần can thiệp đặc biệt.
Khi nào cần tạm hoãn tiêm vắc xin viêm não mô cầu?
Người đang sốt cao hoặc mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính nên tạm hoãn tiêm chủng. Bác sĩ khám sàng lọc sẽ đánh giá kỹ lưỡng thể trạng trước khi ra quyết định cho phép tiêm phòng.
Vắc xin viêm não mô cầu có tác dụng miễn dịch suốt đời không?
Hiệu lực bảo vệ của một số loại vắc xin có thể giảm dần theo năm tháng. Bác sĩ tiêm chủng sẽ căn cứ vào loại vắc xin đã dùng và mức độ nguy cơ dịch tễ để khuyến cáo có cần tiêm nhắc lại hay không.
