Nên uống thuốc tránh thai trước hay sau khi quan hệ để đạt hiệu quả cao?

Uống thuốc tránh thai trước hay sau khi quan hệ là gì?

Thuốc tránh thai đường uống là phương pháp can thiệp nội tiết tố nhằm mục đích ngăn chặn sự thụ tinh hoặc làm tổ của phôi thai trong tử cung. Về cơ bản, thị trường hiện nay có hai nhóm chính phục vụ hai nhu cầu khác nhau.

Nhóm thứ nhất là viên uống tránh thai hàng ngày, đòi hỏi người dùng phải bổ sung hormone đều đặn theo chu kỳ để giữ cho buồng trứng tạm thời không phóng noãn. Nhóm thứ hai là viên uống tránh thai khẩn cấp, chứa liều lượng hormone cao hơn nhằm nhanh chóng làm trì hoãn quá trình rụng trứng ngay sau một hành vi tình dục không an toàn. Do mục đích và dược động học của hai nhóm thuốc này hoàn toàn khác nhau, quy tắc về thời điểm uống so với thời điểm quan hệ tình dục cũng có sự phân định rõ rệt mà người sử dụng bắt buộc phải phân biệt chính xác.

Quy tắc sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày

Thuốc tránh thai hàng ngày là biện pháp ngừa thai chủ động có độ tin cậy rất cao khi dùng đúng cách. Loại thuốc này hoạt động dựa trên cơ chế duy trì nồng độ ổn định của hormone estrogen và progestin (hoặc chỉ riêng progestin) trong cơ thể nhằm ức chế quá trình rụng trứng, đồng thời làm đặc chất nhầy cổ tử cung để cản trở tinh trùng di chuyển vào gặp trứng.

Chính vì cơ chế tác dụng mang tính duy trì liên tục, bạn không cần quan tâm đến việc uống trước hay sau lúc quan hệ. Điều cốt lõi là uống đều đặn mỗi ngày một viên vào một khung giờ cố định. Việc duy trì giờ uống giúp nồng độ dược chất trong máu không bị dao động, từ đó bảo đảm khả năng ngừa thai ở mọi thời điểm trong chu kỳ. Nếu bạn sinh hoạt vợ chồng trước hoặc sau giờ uống thuốc quen thuộc thì hiệu quả bảo vệ vẫn giữ nguyên.

Thời điểm dùng thuốc tránh thai khẩn cấp

Khác với dạng hàng ngày, thuốc tránh thai khẩn cấp là phương án cứu cánh được dùng sau khi xảy ra quan hệ tình dục không dùng biện pháp bảo vệ, hoặc khi biện pháp khác gặp sự cố như rách bao cao su hay quên uống thuốc hàng ngày nhiều ngày liên tiếp.

Nguyên tắc quan trọng nhất của thuốc tránh thai khẩn cấp là phải uống sau khi quan hệ và càng sớm càng tốt. Tùy thuộc vào thành phần hoạt chất như levonorgestrel hay ulipristal acetate, thuốc có hiệu lực trong khoảng thời gian 72 giờ hoặc 120 giờ sau giao hợp. Uống thuốc càng gần thời điểm quan hệ thì tỷ lệ ngăn ngừa thụ thai thành công càng cao. Ngược lại, nếu bạn uống thuốc khẩn cấp trước khi quan hệ thì thuốc sẽ không có tác dụng bảo vệ cho cuộc yêu diễn ra sau đó.

Lưu ý giúp tối ưu hóa hiệu quả ngừa thai

Để thuốc phát huy tác dụng ngừa thai cao nhất và hạn chế tình trạng mang thai ngoài ý muốn, người dùng cần ghi nhớ một số điểm then chốt trong thực tế. Đối với viên uống hàng ngày, hãy chọn một khung giờ tiện lợi nhất trong ngày như sau khi đánh răng buổi sáng hoặc trước khi đi ngủ, kết hợp đặt chuông báo trên điện thoại để không bị quên liều.

Nếu gặp hiện tượng nôn mửa trong vòng 2 đến 3 giờ sau khi uống bất kỳ loại thuốc tránh thai nào, cơ thể có thể chưa kịp hấp thu hoạt chất. Khi đó, bạn cần uống bổ sung một viên khác theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Ngoài ra, việc dùng chung với một số loại kháng sinh, thuốc chống co giật hoặc thảo dược có thể làm giảm hiệu lực của thuốc tránh thai, do đó bạn nên thông báo với bác sĩ hoặc dược sĩ về các thuốc mình đang dùng.

Lưu ý an toàn

Thuốc tránh thai không thể thay thế cho các biện pháp phòng ngừa nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục. Thông tin trong bài viết chỉ mang tính giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chỉ định y khoa. Khi gặp các tác dụng phụ kéo dài như rong kinh, đau đầu dữ dội, đau bụng dưới bất thường hoặc nghi ngờ có thai, bạn cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản để được thăm khám.

Tóm tắt

Việc uống thuốc tránh thai trước hay sau khi quan hệ phụ thuộc hoàn toàn vào nhóm thuốc bạn đang dùng là loại hàng ngày hay khẩn cấp. Để bảo vệ sức khỏe sinh sản lâu dài, phụ nữ nên chủ động lựa chọn biện pháp ngừa thai phù hợp, dùng đúng hướng dẫn và tham khảo ý kiến nhân viên y tế khi có bất kỳ thắc mắc nào.