Uống sâm có béo không và lưu ý khi sử dụng nhân sâm không gây tác dụng phụ

Uống sâm có béo không là gì?

Nhân sâm là vị thuốc bổ quý trong y học cổ truyền và là thảo dược bồi bổ quen thuộc trong đời sống hiện đại, được biết đến với công dụng hỗ trợ tăng cường thể lực, giảm mệt mỏi và nâng cao sức đề kháng. Trong nhân sâm có chứa nhiều hợp chất sinh học có giá trị, nổi bật nhất là các saponin triterpenoid thường gọi là ginsenoside, cùng nhiều chuỗi peptit, polysaccharides, tinh dầu và các vi chất dinh dưỡng.

Cơ chế bồi bổ của nhân sâm hoạt động thông qua việc hỗ trợ điều hòa hoạt động của trục dưới đồi – tuyến yên – thượng thận, kích thích lưu thông máu và hỗ trợ các enzym chuyển hóa năng lượng tế bào. Nhờ đó, người mới ốm dậy, người suy nhược cơ thể hoặc căng thẳng kéo dài khi dùng sâm thường cảm thấy cơ thể khỏe khoắn hơn, tinh thần tỉnh táo và hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Tuy nhiên, việc bồi bổ cần dựa trên sự hiểu biết khoa học để tránh hiểu lầm về tác động của sâm đối với vóc dáng và cân nặng.

Hàm lượng dinh dưỡng của nhân sâm và tác động lên thể trọng

Nhân sâm nguyên chất chứa chủ yếu là nước, các hợp chất saponin ginsenoside, axit amin, vitamin nhóm B và khoáng chất vi lượng. Lượng calo trong củ sâm tươi hoặc sâm khô tự nhiên ở mức rất thấp, hoàn toàn không đủ để tạo ra lượng mỡ thừa tích tụ trong cơ thể. Do đó, về mặt sinh hóa dinh dưỡng, củ nhân sâm tự nhiên không phải là thực phẩm gây béo trực tiếp.

Tuy nhiên, người sử dụng thường nhận thấy cân nặng nhích lên sau một thời gian dùng sâm. Nguyên nhân chính là các ginsenoside có tác dụng hỗ trợ bồi bổ thể trạng, tăng tuần hoàn máu và thúc đẩy tiêu hóa, giúp người dùng cảm thấy ăn ngon miệng hơn và ngủ sâu giấc hơn. Khi hấp thu dinh dưỡng tốt hơn cùng với khẩu phần ăn tăng lên mà không gia tăng vận động, việc tăng cân nhẹ là phản ứng sinh lý tự nhiên của quá trình hồi phục thể lực.

Nguy cơ tăng cân do đường và chất tạo ngọt trong chế phẩm sâm

Phần lớn các trường hợp tăng cân nhanh khi dùng sâm xuất phát từ dạng bào chế của sản phẩm. Rất nhiều chế phẩm thương mại như hồng sâm tẩm mật ong, nước hồng sâm đóng gói, kẹo sâm hay trà sâm hòa tan được bổ sung lượng lớn đường tinh luyện, siro bắp hoặc hương liệu để giảm vị đắng đặc trưng của củ sâm.

Khi sử dụng các sản phẩm này hàng ngày, lượng calo rỗng từ đường nạp vào cơ thể có thể khá lớn. Nếu người dùng không kiểm soát tổng năng lượng tiêu thụ trong ngày, lượng đường thừa sẽ tích lũy thành mỡ dưới da và mỡ nội tạng. Do đó, người lo ngại về cân nặng cần đọc kỹ bảng thành phần dinh dưỡng và ưu tiên các sản phẩm nhân sâm nguyên chất không bổ sung chất tạo ngọt.

Những tác dụng không mong muốn thường gặp khi dùng sâm sai cách

Mặc dù nhân sâm là dược liệu bồi bổ phổ biến, việc dùng sai cách hoặc lạm dụng quá mức có thể dẫn đến nhiều phản ứng bất lợi cho sức khỏe. Người dùng có thể gặp phải tình trạng mất ngủ, căng thẳng thần kinh, bồn chồn, nhức đầu hoặc đánh trống ngực nếu dùng sâm vào buổi tối hoặc uống quá liều lượng khuyến nghị.

Ngoài ra, nhân sâm có tính chất kích thích tiêu hóa và thúc đẩy chuyển hóa nên nếu dùng lúc bụng quá đói có thể gây cảm giác cồn cào ruột, buồn nôn hoặc hạ đường huyết nhẹ. Ở một số cơ địa nhạy cảm, sử dụng nhân sâm không phù hợp còn có thể gây rối loạn tiêu hóa như đầy hơi hoặc tiêu chảy nhẹ. Hiểu rõ các tác động này giúp người dùng chủ động điều chỉnh lượng dùng phù hợp với thể trạng.

Hướng dẫn sử dụng nhân sâm an toàn và không gây tăng cân

Để tận dụng tối đa lợi ích bồi bổ của nhân sâm mà không lo ngại tăng cân mất kiểm soát hay gặp tác dụng phụ, người dùng cần lưu ý một số nguyên tắc quan trọng. Trước hết, nên dùng sâm vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, khoảng 30 đến 60 phút sau bữa ăn để hỗ trợ hấp thu tốt và không ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm.

Không nên dùng sâm liên tục trong thời gian quá dài mà nên chia thành từng đợt ngắn vài tuần rồi tạm nghỉ. Đối với người đang theo đuổi chế độ ăn kiêng giảm cân, nên chọn củ sâm tươi thái lát hãm trà, sâm ngâm không đường hoặc cao sâm nguyên chất. Đồng thời, cần duy trì chế độ dinh dưỡng giàu chất xơ, đạm nạc và tập luyện thể chất đều đặn để cân bằng năng lượng khi cảm giác ngon miệng gia tăng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định y khoa. Phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ nhỏ và người chuẩn bị phẫu thuật không nên tự ý dùng nhân sâm. Người đang sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường, thuốc chống đông máu hoặc thuốc tim mạch cần trao đổi với bác sĩ điều trị trước khi dùng sâm để phòng ngừa tương tác thuốc nguy hiểm. Không tự ý kết hợp sâm với các thảo dược khác khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Tóm tắt

Nhân sâm không chứa nhiều năng lượng để gây tăng mỡ trực tiếp, mà tình trạng thay đổi cân nặng thường bắt nguồn từ việc ăn uống ngon miệng hơn hoặc đường phụ gia trong chế phẩm. Người dùng nên xây dựng khẩu phần cân đối và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn để dùng sâm an toàn, hiệu quả.