Uống rượu nhiều có ảnh hưởng đến mắt không và những tác hại cần lưu ý

Uống rượu nhiều có ảnh hưởng đến mắt không là gì?

Rượu bia là chất ức chế hệ thần kinh trung ương và gây giãn mạch toàn thân, tác động sâu sắc đến hệ thống thị giác từ giác mạc, kết mạc đến võng mạc và dây thần kinh thị giác. Ở mức độ cấp tính, cồn làm chậm phản xạ đồng tử, gây rối loạn khả năng điều tiết của cơ thể mi và làm mắt bị khô rát do giảm bài tiết màng phim nước mắt. Khi tình trạng uống rượu diễn ra thường xuyên ở mức độ cao, cơ thể rơi vào trạng thái thiếu hụt dinh dưỡng vi lượng, gia tăng các gốc tự do gây hại và làm suy yếu cấu trúc thần kinh mắt. Sự ảnh hưởng này diễn tiến từ những biểu hiện thoáng qua như hoa mắt, đỏ mắt đến những bệnh lý mạn tính khó đảo ngược. Hiểu rõ các tác động này giúp người dùng chủ động điều chỉnh lối sống nhằm giữ gìn thị lực bền vững.

Tác động tức thì của rượu bia đối với chức năng nhìn

Khi cồn đi vào hệ tuần hoàn, chất này tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương và làm chậm tốc độ dẫn truyền tín hiệu giữa mắt và não bộ. Hậu quả tức thì là khả năng phối hợp giữa hai mắt bị gián đoạn, gây ra hiện tượng nhìn một hóa hai hoặc nhìn mờ nhạt. Đồng thời, phản xạ của đồng tử đối với ánh sáng trở nên chậm chạp hơn bình thường, khiến người say khó thích nghi khi di chuyển giữa các vùng sáng tối khác nhau.

Bên cạnh đó, rượu làm giãn các mạch máu nhỏ ở bề mặt nhãn cầu, khiến kết mạc mắt đỏ rực và ngứa rát. Tác dụng lợi tiểu của cồn cũng kích thích cơ thể bài tiết nhiều nước qua đường tiểu, gián tiếp làm giảm lượng nước mắt bôi trơn nhãn cầu, gây cảm giác cộm xốn, khô mắt khó chịu. Hầu hết các phản xạ thị giác này sẽ dần hồi phục khi nồng độ cồn trong máu được gan đào thải hoàn toàn.

Những nguy cơ thị lực lâu dài khi lạm dụng rượu mạn tính

Thói quen lạm dụng rượu bia kéo dài mang lại những tổn thương mạn tính nghiêm trọng đối với sức khỏe của mắt. Một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất là bệnh thần kinh thị giác do độc chất và dinh dưỡng kém, thường gặp ở người nghiện rượu mạn tính kết hợp với tình trạng thiếu hụt vitamin B1 và vitamin B12. Khi các sợi trục thần kinh thị giác bị thoái hóa, người bệnh sẽ bị suy giảm thị lực tiến triển ở cả hai mắt, giảm khả năng nhận biết màu sắc và thu hẹp thị trường.

Hơn nữa, người nghiện rượu kéo dài có nguy cơ mắc bệnh đục thủy tinh thể sớm hơn do các gốc tự do làm biến tính protein trong thể thủy tinh. Tình trạng căng thẳng oxy hóa mạn tính và rối loạn tuần hoàn vi mạch do cồn còn làm tăng nguy cơ thoái hóa hoàng điểm, vùng chịu trách nhiệm cho thị lực trung tâm sắc nét. Khô mắt mạn tính do rối loạn tuyến meibomius cũng thường xuyên xuất hiện ở người có thói quen uống rượu thường xuyên.

Biến chứng mất thị lực nghiêm trọng do ngộ độc cồn công nghiệp methanol

Nguy hiểm nhất trong các trường hợp uống rượu là ngộ độc methanol, chất cồn công nghiệp thường bị pha tạp vào các loại rượu không rõ nguồn gốc xuất xứ. Sau khi uống, methanol được chuyển hóa tại gan thành axit formic, một chất cực độc đối với tế bào thần kinh, đặc biệt là các tế bào ở võng mạc và dây thần kinh thị giác.

Các triệu chứng tổn thương mắt do ngộ độc methanol xuất hiện rất nhanh chóng và dữ dội, thường bắt đầu bằng hiện tượng mờ mắt như có màng sương mù che phủ, sợ ánh sáng, đau nhức sâu trong hốc mắt, sau đó tiến triển nhanh thành mù lòa hoàn toàn. Tổn thương tế bào hạch võng mạc và teo dây thần kinh thị giác do ngộ độc methanol đa phần là không thể hồi phục. Đây là tình trạng cấp cứu nội khoa và nhãn khoa tối khẩn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và chức năng thị giác của người bệnh.

Biện pháp chăm sóc và bảo vệ mắt trước tác hại của rượu bia

Để bảo vệ sức khỏe đôi mắt và giảm thiểu tối đa tác hại từ rượu bia, người trưởng thành nên chủ động kiểm soát lượng đồ uống có cồn nạp vào cơ thể ở mức an toàn hoặc hạn chế tối đa khi không cần thiết. Không bao giờ sử dụng các loại rượu trôi nổi, rượu tự ngâm hoặc không có nhãn mác rõ ràng để tránh nguy cơ ngộ độc methanol.

Đối với những người thường xuyên phải tiếp khách, việc uống nhiều nước lọc xen kẽ giữa các lần dùng rượu giúp giảm thiểu tình trạng mất nước toàn thân và giảm khô mắt. Bổ sung chế độ ăn giàu rau xanh, hoa quả tươi chứa nhiều chất chống oxy hóa như lutein, zeaxanthin, vitamin A, C, E và các vitamin nhóm B giúp tăng cường hàng rào bảo vệ nhãn cầu. Định kỳ khám mắt tại các cơ sở y tế chuyên khoa giúp phát hiện sớm các dấu hiệu tổn thương vi mạch hoặc suy giảm thị lực tiềm ẩn để có biện pháp can thiệp kịp thời.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe cộng đồng và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Người dân tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa chất co mạch hoặc corticoid khi thấy mắt đỏ rát sau uống rượu. Nếu xuất hiện triệu chứng nhìn mờ đột ngột, đau nhức hốc mắt hoặc suy giảm thị lực dữ dội, người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt gần nhất để được kiểm tra và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Thói quen lạm dụng rượu bia gây ra nhiều tác động tiêu cực rõ rệt đối với thị giác, từ rối loạn điều tiết tạm thời đến suy giảm thị lực vĩnh viễn do tổn hại thần kinh. Việc chủ động tiết chế lượng cồn tiêu thụ, bổ sung dinh dưỡng đầy đủ và khám mắt định kỳ là biện pháp thiết thực để bảo vệ đôi mắt sáng khỏe lâu dài.