Uống rượu ngâm hoa anh túc có tốt không và vì sao không nên dùng

Uống rượu ngâm hoa anh túc là gì?

Cây hoa anh túc có tên khoa học là Papaver somniferum, được biết đến là nguồn gốc sản xuất ra thuốc phiện tự nhiên. Toàn bộ các bộ phận của cây hoa anh túc, đặc biệt là phần vỏ quả chưa chín, đều chứa một lượng lớn mủ trắng rất giàu các hoạt chất alkaloid gây nghiện mạnh như morphin, codein, thebain và papaverin. Trong y học chính thống, một số hoạt chất này chỉ được chiết xuất, kiểm định tinh khiết và định lượng nghiêm ngặt để sản xuất các thuốc giảm đau gây nghiện chuyên khoa dưới sự quản lý gắt gao của bác sĩ điều trị. Việc tự ý ngâm cả hoa, quả hoặc rễ cây anh túc vào rượu để uống tại nhà là một hành vi mạo hiểm, đưa các hoạt chất ma túy nguyên bản vào cơ thể mà không thể kiểm soát liều lượng hay nồng độ độc tố.

Những lời đồn thổi phổ biến về rượu ngâm hoa anh túc

Trong dân gian, một số người đồn thổi rằng các bộ phận của cây anh túc như rễ, thân, lá, hoa và đặc biệt là quả anh túc hay còn gọi là quả thuốc phiện khi đem ngâm rượu sẽ trở thành bài thuốc quý. Những lời truyền miệng này thường gắn cho rượu ngâm hoa anh túc công dụng chữa đau nhức xương khớp, hỗ trợ bệnh đường tiêu hóa, nâng cao sinh lực nam giới và cải thiện tình trạng mất ngủ kinh niên.

Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định đây hoàn toàn là những quan niệm sai lầm và không có cơ sở khoa học. Cảm giác đỡ đau nhức hay hưng phấn sau khi uống không phải do cơ thể khỏe lên, mà thực chất là tác dụng dược lý tạm thời của các alkaloid tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương nhằm làm tê liệt cảm giác đau đớn, đồng thời che lấp các dấu hiệu bệnh lý thực sự.

Thành phần hoạt chất nguy hiểm trong rượu ngâm hoa anh túc

Cây hoa anh túc chứa hơn 30 loại alkaloid khác nhau, trong đó nổi bật nhất là morphin, codein, thebain, papaverin và noscapin. Khi được ngâm vào dung môi cồn có nồng độ cao, toàn bộ các hoạt chất này sẽ nhanh chóng bị chiết xuất và hòa tan vào rượu mà không trải qua bất kỳ quy trình kiểm soát liều lượng hay tinh chế y học nào.

Rượu etylic bản thân đã là một chất gây ức chế hệ thần kinh trung ương và chuyển hóa qua gan. Khi kết hợp với các alkaloid nhóm opioid trong cây anh túc, độc tính sẽ nhân lên gấp nhiều lần. Sự tương tác này làm tăng áp lực chuyển hóa lên tế bào gan, gây độc cho thận và tạo nên một dung dịch có độc tính rất khó dự đoán nồng độ đối với người uống.

Nguy cơ ngộ độc cấp tính và suy ức chế hô hấp

Mối đe dọa trực tiếp nhất đối với người uống rượu ngâm hoa anh túc là tình trạng ngộ độc cấp tính. Morphin và các dẫn xuất opioid trong dung dịch có khả năng ức chế trực tiếp trung tâm hô hấp ở hành não. Khi nồng độ hoạt chất vượt ngưỡng chịu đựng, người uống có thể rơi vào trạng thái suy hô hấp cấp, thở nông chậm, ngừng thở và thiếu oxy não dẫn tới hôn mê sâu.

Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa cồn và opioid còn gây ức chế tim mạch nặng nề, làm tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim và truỵ mạch ngoại biên. Nếu người bệnh bị nôn mửa trong trạng thái tri giác suy giảm, dịch nôn rất dễ tràn vào đường thở gây ngạt thở cấp tính hoặc viêm phổi hít, đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Hệ lụy phụ thuộc chất và suy giảm chức năng tạng

Morphin và codein là các chất có khả năng gây nghiện mạnh mẽ cả về mặt thể chất lẫn tâm thần. Việc sử dụng rượu ngâm hoa anh túc một cách thường xuyên sẽ nhanh chóng tạo ra hiện tượng dung nạp thuốc, khiến người dùng luôn muốn tăng liều lượng uống để tìm lại cảm giác thư giãn ban đầu.

Nếu ngừng sử dụng đột ngột, người uống sẽ phải đối mặt với hội chứng cai thuốc đặc trưng của nhóm chất dạng thuốc phiện với các triệu chứng khó chịu như mất ngủ dữ dội, đau nhức cơ xương, tiêu chảy, toát mồ hôi lạnh, run rẩy và tâm trạng lo âu hoảng loạn. Ngoài ra, việc hấp thu lượng độc tố không được tinh lọc trong thời gian dài sẽ dẫn đến tổn thương gan mạn tính, xơ gan, suy thận và suy nhược hệ miễn dịch.

Rủi ro pháp lý khi tàng trữ và sử dụng hoa anh túc ngâm rượu

Không chỉ đối diện với những tổn hại nặng nề về mặt sức khỏe thể chất, người sử dụng và sở hữu rượu ngâm hoa anh túc còn vi phạm các quy định hiện hành của pháp luật. Cây anh túc thuộc danh mục thực vật chứa chất ma túy bị cấm gieo trồng, thu hái, tàng trữ và lưu hành dưới mọi hình thức tại Việt Nam.

Việc mua bán các bộ phận của cây anh túc, tự ngâm rượu hoặc tàng trữ bình rượu ngâm trong gia đình có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội tàng trữ, vận chuyển hoặc mua bán trái phép chất ma túy. Hơn nữa, việc sử dụng loại rượu này khiến cơ thể tích tụ hoạt chất và cho kết quả dương tính khi kiểm tra nước tiểu hoặc máu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc, sinh hoạt và tư cách pháp lý của cá nhân.

Lưu ý an toàn

Bài viết cung cấp kiến thức giáo dục sức khỏe cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức an toàn, không thay thế cho chẩn đoán y khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại rượu ngâm thảo mộc hay động vật không rõ nguồn gốc để trị bệnh. Nếu phát hiện người có dấu hiệu ngộ độc rượu ngâm hoa anh túc như lơ mơ, tím tái hoặc khó thở, cần lập tức đưa nạn nhân đến cơ sở cấp cứu y tế gần nhất.

Tóm tắt

Uống rượu ngâm hoa anh túc hoàn toàn không mang lại lợi ích bồi bổ sức khỏe như nhiều lời truyền miệng, mà trái lại tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính, lệ thuộc hoạt chất opioid và vi phạm quy định pháp luật. Người dân tuyệt đối không tàng trữ, tự ngâm hoặc sử dụng loại rượu này. Khi cơ thể mệt mỏi, đau nhức hoặc suy giảm sức khỏe, việc thăm khám tại các cơ sở y tế là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất.