Uống bia trước khi ngủ có tốt không và ai nên tránh

Uống bia trước khi ngủ là gì?

Bia là đồ uống lên men chứa ethanol cùng một lượng carbohydrate và nước đáng kể. Khi đi vào cơ thể, ethanol nhanh chóng được hấp thu qua niêm mạc dạ dày và ruột non vào máu, sau đó tác động lên các thụ thể GABA trong não bộ nhằm tạo hiệu ứng an thần nhẹ.

Chính hiệu ứng này khiến người uống cảm thấy mi mắt nặng trĩu và dễ đi vào giấc ngủ hơn bình thường. Dù vậy, trạng thái này hoàn toàn khác với giấc ngủ sinh lý tự nhiên. Khi nồng độ cồn trong máu bắt đầu chuyển hóa và giảm dần vào nửa đêm về sáng, cơ thể sẽ kích hoạt hiện tượng phản ứng dội ngược của hệ thần kinh giao cảm.

Hậu quả là nhịp tim tăng nhẹ, huyết áp dao động, giấc ngủ bị phân mảnh và cơ thể không đạt được trạng thái phục hồi trọn vẹn. Do đó, xét về mặt sinh học và y học giấc ngủ, thói quen uống bia trước khi lên giường không hề mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe tổng thể.

Tác động của bia đến chu kỳ và chất lượng giấc ngủ

Chất cồn trong bia làm biến đổi sâu sắc cấu trúc sinh lý của các chu kỳ ngủ. Trong nửa đầu đêm, ethanol rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ nhưng lại làm ức chế pha chuyển động mắt nhanh hay còn gọi là giấc ngủ REM. Đây vốn là giai đoạn quan trọng nhất giúp não bộ xử lý thông tin, củng cố trí nhớ và tái tạo cảm xúc.

Đến nửa sau của đêm, khi gan chuyển hóa phần lớn lượng cồn, cơ thể phải trải qua các đợt kích thích nhẹ làm người nằm trằn trọc, ngủ nông và thường xuyên tỉnh giấc mà không rõ lý do. Việc thiếu hụt giấc ngủ sâu kéo dài khiến hệ miễn dịch suy giảm, tinh thần uể oải, suy giảm khả năng tập trung và đau đầu vào ngày hôm sau. Về lâu dài, việc lạm dụng bia để ép bản thân vào giấc ngủ còn làm suy yếu cơ chế tự điều hòa giấc ngủ của não bộ, dễ dẫn tới hội chứng mất ngủ mạn tính và lệ thuộc vào rượu bia.

Gia tăng nguy cơ trào ngược dạ dày và rối loạn hô hấp khi ngủ

Uống bia sát giờ ngủ gây áp lực rất lớn lên đường tiêu hóa và hệ hô hấp. Thể tích nước lớn cùng khí gas trong bia làm tăng áp lực khoang dạ dày. Đồng thời, cồn gây giãn cơ vòng thực quản dưới, khiến dịch vị axit cùng thức ăn dễ dàng trào ngược lên thực quản và họng khi nằm xuống, gây cảm giác ợ chua, nóng rát vùng ngực và ho ban đêm. Tình trạng trào ngược kéo dài có thể dẫn đến viêm loét thực quản mạn tính.

Đối với hệ hô hấp, chất cồn gây giãn quá mức các cơ vùng hầu họng, làm hẹp đường thở trên và dẫn đến tình trạng ngủ ngáy to hoặc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Những cơn ngừng thở thoáng qua này làm sụt giảm oxy trong máu, khiến người bệnh thường xuyên giật mình thức giấc, tăng gánh nặng cho tim mạch và làm gia tăng nguy cơ đột quỵ não vào ban đêm.

Hiện tượng mất nước và kích thích tiểu đêm nhiều lần

Bia có tác dụng lợi tiểu mạnh do cồn ức chế tuyến yên tiết hormone kháng bài niệu vasopressin. Khi hormone này bị giảm tiết, thận sẽ bài xuất nước tiểu nhiều hơn mức bình thường so với lượng nước thực tế nạp vào. Uống bia trước khi đi ngủ đồng nghĩa với việc bàng quang nhanh chóng bị làm đầy, buộc người nằm phải thức dậy đi tiểu nhiều lần trong đêm.

Mỗi lần thức dậy tiểu tiện lại phá vỡ tính liên tục của giấc ngủ và khiến bạn rất khó quay trở lại trạng thái ngủ sâu. Không những vậy, sự mất nước qua đường bài tiết còn gây ra các triệu chứng như khô miệng, khát nước dữ dội, chuột rút cơ bắp và đau mỏi toàn thân khi thức dậy. Ở người lớn tuổi, việc phải thức dậy nhiều lần trong bóng tối để đi vệ sinh còn làm tăng nguy cơ té ngã và chấn thương nguy hiểm.

Những trường hợp cần tránh uống bia trước khi ngủ

Một số nhóm người cần tuyệt đối tránh thói quen uống bia vào ban đêm để bảo vệ sức khỏe. Người đang mắc chứng mất ngủ, rối loạn lo âu không nên dùng bia vì cồn sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng gián đoạn giấc ngủ. Những bệnh nhân mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày tá tràng cũng phải kiêng bia tối để tránh kích ứng niêm mạc tiêu hóa.

Người mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính uống bia ban đêm có thể gặp biến chứng suy hô hấp cấp tính. Ngoài ra, bệnh nhân tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường và người có bệnh lý gan thận cần tránh bia vì nguy cơ loạn nhịp tim và tụt đường huyết ban đêm. Đặc biệt, phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú và những người đang sử dụng các thuốc như thuốc an thần, thuốc hạ áp, kháng sinh hay giảm đau tuyệt đối không được uống bia để tránh tương tác thuốc gây độc.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất phổ biến kiến thức sức khỏe thường thức và không thể thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa. Mỗi cá nhân có thể trạng và khả năng dung nạp cồn khác nhau. Tuyệt đối không tự ý dùng bia rượu như một giải pháp trị mất ngủ hoặc tự ý ngưng các thuốc điều trị được bác sĩ chỉ định. Nếu bạn thường xuyên gặp khó khăn khi ngủ, hãy đi khám tại các chuyên khoa thần kinh hoặc tâm thần để được đánh giá và điều trị đúng nguyên nhân.

Tóm tắt

Uống bia trước khi đi ngủ không phải là biện pháp hỗ trợ giấc ngủ an toàn hay khoa học. Ngược lại, thói quen này còn làm phá vỡ cấu trúc giấc ngủ tự nhiên và tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe đối với đường tiêu hóa, hô hấp và tim mạch. Để có một giấc ngủ ngon, người dân nên duy trì lối sống lành mạnh, vệ sinh giấc ngủ đều đặn và tham vấn ý kiến nhân viên y tế khi cần thiết.