Ung thư vú có nên mổ không và các cách điều trị hiện nay

Ung thư vú có nên mổ không?

Ung thư vú là bệnh lý ác tính xuất phát từ các tế bào của mô tuyến vú. Bệnh có nhiều dạng khác nhau về mức độ xâm lấn, đặc điểm thụ thể hormone và tốc độ phát triển, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược điều trị. Không phải tất cả các trường hợp ung thư vú đều cần can thiệp phẫu thuật ngay từ đầu, và ngược lại, có những trường hợp phẫu thuật là bước điều trị quan trọng không thể bỏ qua. Việc quyết định có mổ hay không, mổ theo phương thức nào và kết hợp thêm liệu pháp gì là quá trình bác sĩ chuyên khoa ung bướu thảo luận kỹ với người bệnh, dựa trên kết quả sinh thiết, chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm phân tích tế bào học. Hiểu rõ các lựa chọn điều trị giúp người bệnh và gia đình tham gia tích cực hơn vào quá trình ra quyết định lâm sàng.

Khi nào phẫu thuật ung thư vú được chỉ định

Phẫu thuật là phương pháp điều trị phổ biến trong ung thư vú, nhưng không phải là bắt buộc trong mọi trường hợp. Ở các giai đoạn sớm khi khối u còn khu trú tại vú và chưa lan rộng, phẫu thuật thường được cân nhắc như một bước điều trị cục bộ nhằm loại bỏ trực tiếp khối u.

Có hai hướng phẫu thuật chính thường được áp dụng. Phẫu thuật bảo tồn vú là kỹ thuật chỉ cắt bỏ phần mô chứa khối u cùng một vùng mô lành xung quanh, giữ lại phần lớn cấu trúc tuyến vú. Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến vú được chỉ định khi khối u lớn, có nhiều ổ u trong cùng một vú, hoặc người bệnh mang đột biến gen làm tăng nguy cơ tái phát cao. Bác sĩ phẫu thuật ung bướu sẽ trao đổi để người bệnh hiểu rõ lợi ích và rủi ro của từng lựa chọn trước khi quyết định.

Việc đánh giá hạch bạch huyết vùng nách cũng là một phần của can thiệp phẫu thuật, giúp xác định mức độ lan rộng của bệnh và định hướng điều trị tiếp theo.

Trường hợp chưa cần mổ ngay hoặc không phẫu thuật

Không phải mọi chẩn đoán ung thư vú đều dẫn đến phòng mổ ngay lập tức. Trong một số tình huống, bác sĩ có thể đề nghị điều trị toàn thân trước khi xem xét phẫu thuật. Đây gọi là hóa trị tân bổ trợ hoặc liệu pháp nội tiết tân bổ trợ, mục tiêu là thu nhỏ khối u để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phẫu thuật bảo tồn sau đó, hoặc đánh giá khả năng đáp ứng của khối u với thuốc.

Ở giai đoạn ung thư vú di căn xa, trọng tâm điều trị thường chuyển sang kiểm soát bệnh toàn thân và duy trì chất lượng sống thay vì loại bỏ hoàn toàn khối u bằng phẫu thuật. Trong bối cảnh này, hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp nội tiết trở thành những công cụ điều trị chủ lực.

Quyết định không phẫu thuật hoặc trì hoãn phẫu thuật không có nghĩa là bỏ cuộc điều trị, mà là lựa chọn chiến lược phù hợp hơn với tình trạng bệnh cụ thể của từng người.

Xạ trị trong điều trị ung thư vú

Xạ trị sử dụng tia bức xạ năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại sau phẫu thuật hoặc kiểm soát khối u tại chỗ. Sau phẫu thuật bảo tồn vú, xạ trị vào vùng vú được điều trị thường được khuyến nghị để giảm nguy cơ tái phát tại chỗ. Xạ trị cũng có thể được áp dụng ở vùng hạch bạch huyết hoặc thành ngực trong một số trường hợp.

Thời gian và lịch điều trị xạ trị thay đổi tùy theo phác đồ mà bác sĩ xạ trị xây dựng cho từng người bệnh. Một số người trải qua nhiều tuần điều trị với mỗi buổi chiếu tia kéo dài ngắn, trong khi phác đồ xạ trị hội tụ liều cao trong thời gian ngắn hơn cũng ngày càng được áp dụng ở các cơ sở có trang thiết bị phù hợp.

Hóa trị và liệu pháp nội tiết tố

Hóa trị dùng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư đang phân chia nhanh trong toàn cơ thể. Tùy thuộc vào thời điểm trong quá trình điều trị, hóa trị có thể được thực hiện trước phẫu thuật để thu nhỏ khối u hoặc sau phẫu thuật để tiêu diệt tế bào ung thư còn sót lại và giảm nguy cơ tái phát.

Đối với những trường hợp ung thư vú có thụ thể hormone dương tính, tức là tế bào ung thư sử dụng estrogen hoặc progesterone để phát triển, liệu pháp nội tiết tố là một lựa chọn điều trị quan trọng. Nhóm thuốc này hoạt động bằng cách ngăn hormone kích thích tế bào ung thư hoặc giảm nồng độ hormone trong cơ thể. Thời gian dùng thuốc nội tiết trong ung thư vú thường kéo dài nhiều năm và được bác sĩ theo dõi chặt chẽ.

Việc xét nghiệm thụ thể hormone, thụ thể HER2 và các chỉ số sinh học khác trên mẫu sinh thiết là cơ sở để bác sĩ quyết định liệu pháp nội tiết có phù hợp hay không.

Liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch trong ung thư vú

Liệu pháp nhắm trúng đích sử dụng các thuốc tác động chọn lọc vào những phân tử hoặc con đường tín hiệu đặc thù mà tế bào ung thư phụ thuộc để phát triển. Đây là bước tiến lớn trong điều trị ung thư vú, đặc biệt với nhóm ung thư vú có thụ thể HER2 dương tính, vốn có xu hướng phát triển nhanh hơn.

Các thuốc nhắm trúng đích chống HER2 đã được chứng minh cải thiện kết quả điều trị ở nhóm bệnh nhân phù hợp và ngày càng được tích hợp vào nhiều giai đoạn điều trị khác nhau. Ngoài ra, liệu pháp miễn dịch cũng đang được nghiên cứu và ứng dụng trong một số dạng ung thư vú cụ thể, đặc biệt là ung thư vú bộ ba âm tính.

Khả năng tiếp cận các liệu pháp này phụ thuộc vào kết quả xét nghiệm phân tử của khối u, không phải mọi người bệnh đều phù hợp với cùng một loại thuốc nhắm đích.

Theo dõi và chăm sóc sau điều trị ung thư vú

Điều trị ung thư vú không kết thúc khi hoàn thành phẫu thuật hoặc hóa xạ trị. Giai đoạn theo dõi sau điều trị đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm tái phát và quản lý các tác dụng phụ lâu dài của các liệu pháp đã dùng.

Lịch khám định kỳ, chụp nhũ ảnh kiểm tra và xét nghiệm theo dõi sẽ được bác sĩ ung bướu lên kế hoạch cụ thể cho từng người bệnh. Ngoài theo dõi thể chất, hỗ trợ tâm lý và phục hồi chức năng cũng là phần không thể tách rời của quá trình chăm sóc toàn diện sau ung thư vú.

Người bệnh nên thông báo ngay với bác sĩ nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường mới như đau xương, khó thở, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc bất kỳ thay đổi nào ở vùng vú đã điều trị, để được đánh giá kịp thời.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài chỉ mang tính giáo dục sức khỏe, không thay thế tư vấn của bác sĩ chuyên khoa ung bướu. Mỗi trường hợp ung thư vú có đặc điểm sinh học và giai đoạn bệnh khác nhau, vì vậy phác đồ điều trị phù hợp cần được xây dựng riêng cho từng người bệnh. Không tự ý điều chỉnh hoặc ngừng bất kỳ phương pháp điều trị nào khi chưa trao đổi với bác sĩ đang theo dõi trực tiếp.

Tóm tắt

Ung thư vú có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau, và phẫu thuật chỉ là một trong số đó. Quyết định điều trị phù hợp nhất cần dựa trên chẩn đoán chi tiết và trao đổi thẳng thắn giữa người bệnh với bác sĩ ung bướu. Phát hiện và điều trị sớm vẫn là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến kết quả điều trị ung thư vú.