Ù tai khi bị Covid-19: Nguyên nhân và cách chăm sóc thính giác
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Ù tai khi bị Covid-19 là tình trạng nhiều người bệnh gặp phải trong đợt nhiễm cấp tính hoặc ngay sau khi hồi phục. Cảm giác có tiếng ve kêu, tiếng gió rít hoặc âm thanh lùng bùng trong tai thường gây hoang mang và ảnh hưởng không nhỏ đến giấc ngủ cũng như sinh hoạt hằng ngày.
Thực tế, triệu chứng này phần lớn bắt nguồn từ phản ứng viêm sưng niêm mạc vùng mũi họng làm ảnh hưởng đến vòi nhĩ và tai giữa. Hiểu rõ cơ chế xuất hiện tiếng ù cùng các biện pháp chăm sóc đúng cách sẽ giúp người bệnh an tâm nghỉ ngơi và chủ động theo dõi sức khỏe thính giác an toàn.
Ù tai khi bị covid là gì?
Ù tai là hiện tượng nhận biết âm thanh ở một hoặc cả hai bên tai mà không có nguồn âm thanh thực tế nào phát ra từ môi trường bên ngoài. Âm thanh này có thể mô tả như tiếng vo ve, rít chói, ù gió hoặc tiếng máy nổ nhẹ ngắt quãng hoặc liên tục. Trong bối cảnh mắc Covid-19, ù tai có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm với các dấu hiệu điển hình khác như nghẹt mũi, mất khứu giác, đau rát họng, mệt mỏi và đau đầu. Phần lớn trường hợp ù tai liên quan đến bệnh lý đường hô hấp trên là tình trạng lành tính, xuất phát từ sự rối loạn áp suất tạm thời giữa tai ngoài và tai giữa chứ không phải tổn thương vĩnh viễn cấu trúc tai trong.
Nguyên nhân khiến tai bị ù và có tiếng kêu khi nhiễm Covid-19
Trong đợt nhiễm vi rút SARS-CoV-2, niêm mạc mũi xoang và vòm họng thường xuyên bị phù nề, tăng tiết dịch nhầy. Tình trạng này dễ làm tắc nghẽn vòi nhĩ, là ống thông nối giữa vùng họng mũi và hòm tai giữa. Khi vòi nhĩ bị bít tắc, sự cân bằng áp suất khí quyển ở hai bên màng nhĩ bị gián đoạn, dẫn đến cảm giác tai bị đầy tức, lùng bùng hoặc phát ra tiếng vo ve, róc rách. Bên cạnh đó, phản ứng viêm toàn thân trong cơ thể khi đối phó với nhiễm trùng cũng có thể tác động đến vi tuần hoàn tai trong hoặc hệ thần kinh thính giác. Đa số các biểu hiện này có xu hướng giảm dần sau khi hết sốt và đường thở thông thoáng trở lại.
Cách kiểm soát sự khó chịu và hỗ trợ thính giác tại nhà
Tiếng ù tai liên tục dễ khiến người bệnh cảm thấy bồn chồn, lo âu và khó ngủ, từ đó làm hệ thần kinh thính giác càng nhạy cảm hơn với âm thanh lạ. Để làm dịu cảm giác khó chịu này, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp hỗ trợ âm thanh nền như bật tiếng quạt quay thoang thoảng hoặc âm thanh tự nhiên êm dịu khi nghỉ ngơi. Việc giữ môi trường sống yên tĩnh vừa phải thay vì im lặng tuyệt đối sẽ giúp não bộ giảm chú ý vào tiếng ù. Ngoài ra, việc tập thở chậm, thực hành thư giãn cơ bắp và duy trì uống đủ nước ấm hằng ngày cũng góp phần giải tỏa áp lực tâm lý trong suốt thời gian cách ly điều trị.
Chăm sóc vùng mũi họng để giảm áp lực lên tai giữa
Vệ sinh mũi họng đúng cách là yếu tố quan trọng giúp vòi nhĩ sớm phục hồi chức năng thông khí. Người bệnh nên súc họng và rửa mũi nhẹ nhàng bằng dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương để làm sạch chất nhầy ứ đọng. Tuyệt đối không xì mũi quá mạnh cả hai bên cùng lúc vì áp lực lớn có thể đẩy dịch bẩn ngược từ vòm họng vào tai giữa qua vòi nhĩ, gây viêm tai giữa cấp tính. Khi ngủ, nâng cao đầu bằng gối mềm vừa phải cũng giúp dịch nhầy vùng hầu họng dẫn lưu tốt hơn, làm giảm cảm giác nặng tai sau khi thức dậy vào mỗi buổi sáng.
Thời điểm cần đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng
Mặc dù ù tai thường là phản ứng tạm thời sau nhiễm vi rút đường hô hấp, người bệnh không được chủ quan trước các dấu hiệu suy giảm chức năng thính giác nặng nề. Cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa Tai Mũi Họng nếu nhận thấy thính lực sụt giảm nhanh chóng chỉ sau một đêm, tai đau buốt nhói, xuất hiện dịch mủ chảy ra từ ống tai ngoài hoặc có kèm theo cảm giác mất thăng bằng, hoa mắt, nôn ói. Các triệu chứng này đòi hỏi bác sĩ tiến hành soi tai, đo thính lực và đánh giá áp lực nhĩ lượng để phát hiện sớm các tổn thương thần kinh thính giác hoặc viêm tai giữa tràn dịch.
Lưu ý an toàn
Mọi thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo y khoa đại chúng, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của nhân viên y tế. Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm hoặc thuốc tăng tuần hoàn máu khi chưa có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng. Không dùng tăm bông chọc ngoáy sâu vào ống tai để tránh làm trầy xước niêm mạc hoặc thủng màng nhĩ.
Tóm tắt
Ù tai trong giai đoạn mắc Covid-19 là tình trạng khá phổ biến và thường thuyên giảm theo thời gian khi đường hô hấp phục hồi. Người bệnh nên giữ tâm lý thư giãn, chăm sóc mũi xoang cẩn thận và đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng khi triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Tình trạng ù tai khi mắc Covid-19 có kéo dài vĩnh viễn không?
Ù tai ở đa số người bệnh Covid-19 chỉ diễn ra tạm thời do phù nề niêm mạc vòi nhĩ hoặc sốt. Triệu chứng thường cải thiện rõ rệt sau 1 đến vài tuần khi tình trạng viêm đường hô hấp thuyên giảm hoàn toàn.
Có nên tự mua thuốc nhỏ tai để giảm ù tai trong lúc mắc Covid-19 không?
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc nhỏ tai khi chưa được bác sĩ soi tai kiểm tra màng nhĩ. Việc dùng sai dung dịch nhỏ tai có thể gây tổn thương niêm mạc tai giữa hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng ù tai.
Xông mũi họng có giúp làm bớt tiếng ù trong tai không?
Xông mũi họng nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý giúp làm thông thoáng đường thở và giảm áp lực lên vòi nhĩ. Tuy nhiên, cần tránh xông quá nóng hoặc quá sát để không gây bỏng rát niêm mạc mũi họng.
Tại sao tiếng ồn trắng lại có ích cho người bị ù tai do Covid-19?
Tiếng ồn trắng nhẹ nhàng như tiếng mưa rơi hoặc quạt gió giúp phân tán sự tập trung của não bộ vào tiếng ù. Nhờ đó, người bệnh dễ đi vào giấc ngủ hơn và giảm bớt căng thẳng thần kinh trong đêm.
Khi nào người bị ù tai sau Covid-19 cần đến bệnh viện khám gấp?
Người bệnh cần khám ngay nếu ù tai xuất hiện kèm theo giảm thính lực đột ngột, chóng mặt dữ dội, đau tai sâu hoặc chảy dịch từ ống tai để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
