Tụt đường huyết nên uống gì để nhanh phục hồi sức khỏe

Tụt đường huyết nên uống gì?

Tụt đường huyết hay hạ đường huyết xảy ra khi nồng độ glucose trong máu giảm xuống dưới 70 mg/dL, tương đương 3,9 mmol/L. Tình trạng này rất phổ biến ở người bệnh đái tháo đường đang dùng thuốc hạ đường huyết hoặc tiêm insulin, nhưng cũng có thể gặp ở người bình thường do nhịn ăn quá lâu, vận động quá sức hoặc kiệt sức.

Khi đường huyết hạ thấp, các tế bào cơ thể và não bộ bị thiếu hụt nguồn năng lượng vận hành chính, dẫn đến các phản ứng như hồi hộp, lạnh tay chân, mệt mỏi và lú lẫn. Nguyên tắc cấp cứu ban đầu là sử dụng ngay đồ uống chứa đường đơn dễ hòa tan, tuyệt đối không chứa chất béo hoặc đạm vì hai thành phần này sẽ làm chậm quá trình rỗng của dạ dày và hoãn việc hấp thu đường vào máu.

Các loại đồ uống giúp tăng đường huyết tức thời

Khi xuất hiện các biểu hiện tụt đường huyết, việc áp dụng quy tắc 15 – 15 là phương pháp được khuyến cáo rộng rãi. Người bệnh cần tiêu thụ khoảng 15 gram carbohydrate hấp thu nhanh, sau đó nghỉ ngơi và kiểm tra lại đường huyết sau 15 phút.

Một số loại đồ uống mang lại hiệu quả phục hồi nhanh bao gồm nước đường cát hoặc nước pha bột glucose tinh khiết. Bạn có thể hòa 2 đến 3 muỗng cà phê đường vào một ly nước lọc 150ml để uống ngay. Đường cát sucrose khi vào ruột non sẽ nhanh chóng phân giải thành glucose và fructose để ngấm vào máu.

Bên cạnh đó, khoảng 120 đến 150ml nước ép trái cây tươi như nước cam, nước táo hoặc nước nho nguyên chất không thêm đường cũng cung cấp vừa đủ 15 gram carbohydrate tự nhiên. Ngoài ra, một nửa lon nước ngọt có đường thông thường loại chứa đường thật, không dùng loại ăn kiêng hay không đường, cũng là lựa chọn tiện lợi để nâng chỉ số đường huyết lên kịp thời.

Những loại thức uống nên tránh khi bị hạ đường huyết

Không phải đồ uống ngọt nào cũng phù hợp để cấp cứu người bị tụt đường huyết. Sử dụng sai loại thức uống có thể làm gián đoạn quá trình phục hồi chỉ số glucose trong máu và gây hại thêm cho sức khỏe.

Sữa socola, sữa nguyên kem hoặc các đồ uống chứa nhiều chất béo là nhóm đầu tiên cần tránh. Hàm lượng lipid cao làm chậm sự co bóp của dạ dày, khiến đường tiêu hóa chậm hơn rất nhiều so với nước đường thông dụng.

Rượu bia và đồ uống có cồn tuyệt đối không được dùng khi đường huyết giảm. Cồn ức chế quá trình sản xuất glucose tại gan, khiến tình trạng hạ đường huyết trở nên trầm trọng và có thể dẫn tới đợt tụt đường huyết muộn nguy hiểm.

Các loại nước tăng lực chứa caffeine liều cao cũng không thích hợp. Dù có đường, caffeine lại kích thích tim đập nhanh và gây bồn chồn, làm che lấp các dấu hiệu cảnh báo tự nhiên của cơ thể, khiến khó nhận biết diễn tiến bệnh.

Chế độ bổ sung sau khi chỉ số đường huyết ổn định

Các thức uống chứa đường đơn hấp thu nhanh chỉ có tác dụng nâng đường huyết trong thời gian ngắn. Ngay khi chỉ số nồng độ glucose máu đạt lại ngưỡng an toàn trên 70 mg/dL hay 4,0 mmol/L, cơ thể vẫn cần được duy trì nguồn năng lượng bền vững.

Nếu bữa ăn chính tiếp theo còn cách xa hơn một giờ, người bệnh nên ăn thêm một bữa phụ nhẹ. Bữa ăn này cần kết hợp giữa carbohydrate phức hợp và protein để giải phóng đường từ từ vào máu, ngăn ngừa đường huyết tụt giảm trở lại.

Những món ăn nhẹ phù hợp bao gồm một lát bánh mì sandwich nguyên cám, vài chiếc bánh quy mặn ăn kèm phô mai, một hộp sữa chua hoặc một ly sữa tươi. Việc chủ động bổ sung bữa phụ nhẹ giúp nhịp sinh học và đường huyết được cân bằng ổn định suốt nhiều giờ sau đó.

Giải pháp chủ động ngăn ngừa hạ đường huyết tái phát

Để hạn chế sự xuất hiện của các cơn tụt đường huyết trong sinh hoạt hằng ngày, việc duy trì một lối sống và chế độ dinh dưỡng điều độ là yếu tố then chốt.

Người bệnh nên tuân thủ lịch ăn uống đúng giờ, không bỏ bữa sáng và có thể chia nhỏ khẩu phần thành nhiều bữa trong ngày. Đối với người mắc bệnh đái tháo đường, việc tự theo dõi chỉ số glucose máu bằng máy đo cá nhân trước và sau khi tập thể dục hoặc khi thay đổi mức độ hoạt động thể lực là vô cùng cần thiết.

Ngoài ra, bạn nên thói quen mang theo bên mình nguồn carbohydrate dự phòng tiện lợi như viên đường glucose hoặc hộp nước ép nhỏ. Nếu tình trạng tụt đường huyết diễn ra thường xuyên mà không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa nội tiết để được đánh giá và điều chỉnh lại liều lượng thuốc điều trị an toàn.

Lưu ý an toàn

Trường hợp người bị hạ đường huyết xuất hiện dấu hiệu lơ mơ, lú lẫn, co giật hoặc ngất xỉu, tuyệt đối không được cho ăn hoặc uống bất kỳ loại nước nào vì nguy cơ gây sặc vào đường hô hấp cực kỳ nguy hiểm. Tình trạng hạ đường huyết nặng nếu không cấp cứu y tế kịp thời có thể dẫn tới tổn thương não, hôn mê hoặc rối loạn nhịp tim. Mọi thông tin trong bài mang tính giáo dục sức khỏe phổ quát, người bệnh đái tháo đường cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị để có phác đồ cá thể hóa.

Tóm tắt

Tụt đường huyết là phản ứng cấp tính cần được nhận biết và xử trí đúng lúc bằng các loại đồ uống chứa đường đơn dễ hấp thu. Việc trang bị kiến thức xử lý tức thời kết hợp cùng chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe an toàn. Khi triệu chứng tái diễn liên tục, hãy chủ động thăm khám y tế để tìm nguyên nhân và điều chỉnh lối sống thích hợp.