Tự nhiên bị bầm tím ở mắt: Nguyên nhân và cách xử trí

Tự nhiên bị bầm tím ở mắt là gì?

Bầm tím quanh mắt là hiện tượng tích tụ máu dưới lớp da mi mắt do các mao mạch nông bị rách vỡ. Khác với các vết bầm do chấn thương ngoại lực mạnh, bầm mắt tự phát xuất hiện một cách tình cờ sau khi thức dậy hoặc trong sinh hoạt hàng ngày mà người bệnh không hề nhớ bản thân từng va chạm.

Do cấu trúc tổ chức dưới da vùng hốc mắt rất xốp, một lượng máu rỉ rất nhỏ cũng dễ dàng lan tỏa tạo thành quầng màu đỏ tía, tím sẫm hoặc xanh đen nổi bật. Phần lớn các trường hợp bầm tím vi mạch đơn thuần diễn tiến lành tính và tự tiêu biến sau một thời gian. Tuy nhiên, nếu vết bầm tái phát nhiều lần, lan rộng nhanh hoặc đi kèm xuất huyết ở các cơ quan khác, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý thành mạch hoặc rối loạn đông cầm máu cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám kỹ lưỡng.

Các nguyên nhân khiến mắt tự nhiên bị bầm tím

Hiện tượng bầm tím vùng quanh mắt không do va đập thường xuất phát từ những yếu tố sau:

• Tăng áp lực vi mạch đột ngột: Những cơn ho dữ dội kéo dài, hắt hơi mạnh liên tục, nôn mửa hoặc rặn mạnh khi đi ngoài có thể làm áp lực tĩnh mạch vùng đầu mặt tăng vọt trong tích tắc, dẫn đến vỡ mao mạch mỏng manh quanh mi mắt.
• Ma sát cơ học vô ý: Thói quen chà xát, dụi mắt mạnh khi ngứa hoặc cọ xát vùng mặt vào gối khi ngủ say có thể làm đứt vỡ các mao mạch nông mà bạn không nhận biết được.
• Ảnh hưởng từ thuốc: Việc sử dụng các thuốc chống đông, thuốc kháng kết tập tiểu cầu như aspirin hoặc thuốc giảm đau kháng viêm làm suy giảm khả năng đông cầm máu, khiến các vi tổn thương rất nhỏ cũng tạo thành vết bầm rõ.
• Bệnh lý huyết học: Suy giảm số lượng tiểu cầu, bệnh ưa chảy máu hoặc thiếu hụt vitamin C và vitamin K làm giảm sức bền thành mạch, gây xuất huyết tự phát dưới da.

Hướng dẫn chăm sóc và làm tan vết bầm tím mắt tại nhà

Nếu vết bầm tím chỉ khu trú ở vùng da quanh mắt, không gây đau nhức mắt hay ảnh hưởng đến thị lực, bạn có thể thực hiện chăm sóc bảo tồn theo các bước:

• Chườm lạnh trong 48 giờ đầu: Bọc vài viên đá lạnh trong khăn xô mềm sạch, nhẹ nhàng áp lên vùng da quanh mắt trong khoảng 10 đến 15 phút, lặp lại nhiều lần mỗi ngày. Nhiệt độ thấp giúp co mạch máu, ngăn chặn máu tiếp tục thoát quản và hạn chế tình trạng phù nề mô mềm. Tuyệt đối không ấn mạnh lên nhãn cầu.
• Chườm ấm sau 48 giờ: Khi máu đã ngừng chảy hoàn toàn, bạn chuyển sang chườm khăn ấm để kích thích tuần hoàn máu cục bộ. Nhiệt ấm giúp thúc đẩy quá trình phân giải và tái hấp thu lượng máu bầm ứ đọng, giúp vết tím tan nhanh hơn.
• Kê cao đầu khi nghỉ ngơi: Giữ đầu cao hơn thân mình khi nằm ngủ giúp hồi lưu tĩnh mạch tốt hơn, hạn chế ứ máu và giảm sưng vùng mặt hiệu quả.

Thời điểm người bị bầm tím mắt cần đi khám bác sĩ

Mặc dù đa số vết bầm vi mạch sẽ tự mờ dần, người bệnh cần đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế chuyên khoa mắt khi nhận thấy các dấu hiệu nguy hiểm sau:

• Rối loạn thị lực: Cảm giác nhìn mờ đột ngột, nhìn đôi, lóa sáng, giảm thị trường hoặc mất thị lực một phần hay toàn bộ.
• Đau nhức dữ dội trong hốc mắt: Đau buốt tăng dần, nhãn cầu có cảm giác căng tức hoặc khó cử động khi liếc mắt sang các hướng.
• Xuất huyết bên trong nhãn cầu: Có máu tụ trong tiền phòng mắt hoặc mảng xuất huyết kết mạc lan rộng bao phủ tròng trắng.
• Bầm tím xuất hiện ở nhiều vị trí: Đồng thời xuất hiện các mảng bầm vô cớ ở tay chân, chảy máu chân răng khó cầm, chảy máu cam tái diễn hoặc phân đen.
• Dấu hiệu nhiễm trùng: Vùng quanh mắt sưng to, đỏ nóng, tiết dịch mủ hoặc kèm theo sốt cao và mệt mỏi toàn thân.

Cách phòng ngừa và tăng cường sức bền mao mạch quanh mắt

Để bảo vệ hệ thống vi mạch vùng mắt và giảm thiểu nguy cơ xuất hiện các vết bầm tự phát, bạn nên lưu ý:

• Tránh tác động cơ học thô bạo: Không dụi mắt hoặc day mi mắt mạnh tay. Khi bị ngứa mắt do dị ứng hay mỏi mắt, nên nhỏ nước muối sinh lý hoặc nước mắt nhân tạo để làm dịu cảm giác khó chịu.
• Bổ sung dinh dưỡng bảo vệ mạch máu: Tăng cường các loại thực phẩm giàu vitamin C như cam, bưởi, kiwi, ớt chuông để thúc đẩy sản sinh collagen giúp thành mạch dẻo dai. Đồng thời bổ sung rau xanh đậm như súp lơ, cải bó xôi chứa nhiều vitamin K hỗ trợ quá trình đông máu.
• Quản lý việc dùng thuốc: Nếu đang điều trị bệnh lý tim mạch bằng thuốc chống đông, cần tuân thủ lịch tái khám định kỳ để kiểm tra chỉ số đông máu, không tự ý tăng liều hay dùng chung với các thuốc giảm đau không kê đơn.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không sử dụng dầu gió, cao xoa bóp hoặc rượu thuốc thoa lên vùng da quanh mắt vì rất dễ gây bỏng giác mạc và làm giãn mạch khiến vết bầm lan rộng hơn. Người bệnh không tự ý mua các loại thuốc tan máu bầm, kháng sinh hay tự ngừng thuốc điều trị tim mạch mà chưa có chỉ định y khoa. Mọi thông tin cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, bạn cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc huyết học khi có dấu hiệu bất thường.

Tóm tắt

Tự nhiên bị bầm tím ở mắt phần lớn là hiện tượng lành tính do vỡ mao mạch nông và có thể hồi phục tốt sau 1 đến 2 tuần chăm sóc đúng cách. Việc chủ động chườm lạnh, nghỉ ngơi và theo dõi sát các biến đổi thị giác sẽ giúp bạn bảo vệ đôi mắt an toàn. Đừng ngần ngại thăm khám y tế kịp thời nếu vết bầm kèm theo đau nhức hốc mắt hoặc tái diễn nhiều lần.