Trúng gió: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử trí

Tổng quan về trúng gió

Trúng gió là một khái niệm quen thuộc trong văn hóa dân gian Việt Nam và y học phương Đông, phản ánh tình trạng cơ thể bị suy nhược hoặc bộc phát các triệu chứng khó chịu sau khi tiếp xúc với các yếu tố thời tiết bất lợi như gió lạnh, mưa ẩm hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột từ môi trường điều hòa ra ngoài trời. Trong nhận thức cộng đồng, trúng gió thường gắn liền với quan niệm gió độc hoặc khí lạnh xâm nhập qua các lỗ chân lông khi hàng rào bảo vệ cơ thể bị suy yếu.

Tuy nhiên, nền y học hiện đại đã làm sáng tỏ rằng bản chất của hầu hết các cơn trúng gió thông thường chính là bệnh cảm lạnh thông thường, tức tình trạng nhiễm trùng cấp tính niêm mạc đường hô hấp trên. Yếu tố thời tiết lạnh hay gió rét không trực tiếp sinh ra bệnh, mà chúng đóng vai trò là điều kiện thuận lợi làm suy giảm tạm thời hàng rào miễn dịch tại chỗ của niêm mạc mũi họng, khiến các mạch máu co lại, giảm lưu lượng tuần hoàn bảo vệ và tạo cơ hội thuận lợi cho các loại vi sinh vật gây bệnh xâm nhập và nhân lên nhanh chóng.

Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi và quanh năm, nhưng tần suất ghi nhận cao nhất thường rơi vào giai đoạn giao mùa thu đông hoặc khi thời tiết chuyển lạnh ẩm ướt. Trẻ nhỏ và người cao tuổi là những nhóm đối tượng có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn do hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc đã suy giảm theo tuổi tác. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, một đợt cảm lạnh thông thường thường diễn tiến tự giới hạn, đạt đỉnh điểm về triệu chứng sau khoảng ba đến năm ngày rồi cải thiện dần và tự khỏi sau bảy đến mười ngày nếu không xảy ra tình trạng bội nhiễm vi khuẩn.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân trực tiếp gây ra cảm lạnh hay tình trạng thường được gọi là trúng gió xuất phát từ các loại virus hướng hô hấp. Trong đó, rhinovirus là tác nhân phổ biến hàng đầu, chịu trách nhiệm cho phần lớn các ca bệnh. Ngoài rhinovirus, nhiều chủng virus khác cũng thường xuyên gây tổn thương đường hô hấp trên bao gồm virus hợp bào hô hấp, adenovirus, virus parainfluenza ở người, các chủng coronavirus thông thường theo mùa và enterovirus. Khi xâm nhập vào cơ thể, các hạt virus này gắn vào các thụ thể trên bề mặt tế bào biểu mô lót đường hô hấp, bắt đầu quá trình sao chép và kích hoạt phản ứng viêm miễn dịch của cơ thể.

Cơ chế lây truyền của các loại virus này diễn ra vô cùng nhanh chóng qua hai con đường chính. Thứ nhất là đường giọt bắn: khi người mắc bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các giọt bắn chứa virus phát tán vào không khí và người khỏe mạnh vô tình hít phải. Thứ hai là đường tiếp xúc gián tiếp: virus có thể tồn tại trên các bề mặt đồ vật như tay nắm cửa, bề mặt điện thoại, bàn phím máy tính, đồ chơi trẻ em hay khăn mặt trong nhiều giờ. Người lành sau khi chạm tay vào những bề mặt nhiễm khuẩn này rồi đưa lên mắt, mũi hoặc miệng sẽ tạo điều kiện cho virus xâm nhập vào niêm mạc.

Bên cạnh căn nguyên vi sinh, một số yếu tố nguy cơ đáng chú ý làm tăng khả năng nhiễm bệnh và khiến bệnh dễ chuyển biến nặng bao gồm:

Yếu tố thay đổi nhiệt độ đột ngột: Việc từ môi trường nắng nóng bước ngay vào phòng điều hòa nhiệt độ thấp, hoặc cơ thể đang đổ nhiều mồ hôi gặp gió lùa mạnh sẽ làm co thắt mạch máu ngoại vi, giảm tưới máu niêm mạc hô hấp và làm suy yếu tạm thời hoạt động của các lông chuyển bảo vệ.

Vấn đề độ tuổi: Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới năm tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao nhất do hệ thống miễn dịch chưa được tiếp xúc nhiều với các kháng nguyên và thói quen sinh hoạt tập thể tại trường học.

Ảnh hưởng từ bệnh lý nền mạn tính: Người có tiền sử hen phế quản, viêm mũi dị ứng hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính rất dễ bị virus kích hoạt các đợt bùng phát hô hấp nghiêm trọng.

Thói quen sinh hoạt và suy giảm miễn dịch: Hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động làm tê liệt biểu mô lông chuyển phế quản, trong khi tình trạng thiếu ngủ kéo dài, căng thẳng thần kinh và dinh dưỡng kém làm suy yếu đáng kể năng lực phòng vệ của tế bào bạch cầu.

Dấu hiệu và triệu chứng thường gặp

Sau khi tiếp xúc với virus từ một đến ba ngày, các triệu chứng của cảm lạnh bắt đầu xuất hiện tuần tự và có xu hướng gia tăng mức độ. Biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, ảnh hưởng từ đường hô hấp trên cho đến toàn bộ cơ thể.

Dấu hiệu tại vùng mũi và họng: Cảm giác ngứa ngáy, vướng víu hoặc đau rát họng thường là tín hiệu khởi phát sớm nhất. Tiếp theo, người bệnh sẽ liên tục hắt hơi, nghẹt mũi và chảy nước mũi trong. Sau vài ngày, dịch mũi có thể đặc lại và chuyển sang màu trắng đục, vàng hoặc xanh nhạt do sự tích tụ của các tế bào bạch cầu thoái hóa; hiện tượng này phản ánh phản ứng miễn dịch tự nhiên chứ không hoàn toàn đồng nghĩa với nhiễm khuẩn. Ngoài ra, sự phù nề niêm mạc còn gây cảm giác căng tức vùng trán xoang và làm suy giảm khứu giác hoặc vị giác tạm thời.

Dấu hiệu toàn thân và đường thở dưới: Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi rã rời, ớn lạnh dọc sống lưng, đau nhức cơ bắp toàn thân và đau đầu âm ỉ. Cơn ho có thể xuất hiện từ ngày thứ hai hoặc thứ ba, ban đầu là ho khan kích ứng rồi chuyển sang ho có đờm loãng. Thân nhiệt có thể tăng nhẹ nhưng đa số duy trì ở mức sốt nhẹ dưới 38,9 độ C, đôi khi kèm theo sưng nhẹ các hạch bạch huyết vùng cổ. Các triệu chứng thường đạt mức độ rầm rộ nhất vào khoảng ngày thứ năm, sau đó thoái lui dần trong vòng bảy đến mười ngày.

Phân biệt với các tình trạng dễ nhầm lẫn trong cộng đồng:

Thứ nhất, phân biệt với bệnh cúm mùa: Cảm lạnh thường diễn tiến từ từ với triệu chứng chủ yếu khu trú ở mũi họng; trong khi bệnh cúm mùa do virus cúm khởi phát rất đột ngột với cơn sốt cao trên 39 độ C, rét run, đau nhức xương khớp dữ dội và kiệt sức nghiêm trọng.

Thứ hai, phân biệt với liệt dây thần kinh số VII ngoại biên: Dân gian hay gọi việc bị méo miệng, mắt nhắm không kín sau khi gặp lạnh là trúng gió, nhưng thực chất đây là tổn thương dây thần kinh vận động cơ mặt do lạnh hoặc viêm, cần được khám chuyên khoa thần kinh để điều trị kịp thời.

Thứ ba, cảnh báo nguy cơ đột quỵ não: Tình trạng yếu liệt nửa người, tê bì một bên chi, méo mặt đột ngột hoặc nói ngọng là dấu hiệu tai biến mạch máu não tối khẩn cấp, tuyệt đối không được nhầm lẫn với hiện tượng cảm lạnh trúng gió thông thường.

Chẩn đoán

Chẩn đoán bệnh cảm lạnh hay trúng gió trong y học hiện đại chủ yếu dựa trên đánh giá lâm sàng toàn diện của bác sĩ mà không cần đến các xét nghiệm cận lâm sàng phức tạp đối với các trường hợp thông thường. Bác sĩ sẽ tiến hành khai thác bệnh sử chi tiết, bao gồm thời điểm khởi phát triệu chứng, tiền sử tiếp xúc với nguồn lây hoặc thời tiết lạnh, tiến triển của các dấu hiệu ở mũi họng và thể trạng chung của người bệnh.

Quá trình thăm khám thể chất bao gồm việc quan sát mức độ sung huyết và phù nề của niêm mạc mũi họng, kiểm tra hạch bạch huyết vùng cổ và soi màng nhĩ để loại trừ biến chứng viêm tai giữa cấp tính, đặc biệt là ở trẻ nhỏ. Bác sĩ cũng sẽ nghe phổi bằng ống nghe y tế nhằm phát hiện kịp thời các tiếng thở bất thường như ran rít, ran ngáy hoặc ran ẩm, qua đó phân biệt nhiễm trùng đường hô hấp trên đơn thuần với viêm phế quản phổi hoặc cơn hen phế quản kịch phát.

Trong những trường hợp triệu chứng kéo dài, sốt cao không hạ hoặc bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp cận lâm sàng bổ trợ:

Xét nghiệm nhanh kháng nguyên hoặc kỹ thuật sinh học phân tử RT-PCR từ mẫu dịch quệt mũi họng nhằm phân biệt chính xác virus cảm lạnh với virus cúm mùa hoặc virus hợp bào hô hấp.

Xét nghiệm nhanh hoặc nuôi cấy dịch họng để xác định vi khuẩn liên cầu nhóm A nhằm đưa ra quyết định điều trị thích hợp.

Chụp X-quang ngực thẳng khi nghi ngờ tổn thương nhu mô phổi hoặc có dấu hiệu suy hô hấp.

Đánh giá phản xạ thần kinh chuyên sâu nếu người bệnh có biểu hiện méo miệng hoặc liệt vận động để loại trừ ngay biến cố đột quỵ mạch máu não.

Các biến chứng tiềm ẩn của tình trạng trúng gió và cảm lạnh kéo dài

Mặc dù cảm lạnh thông thường thường tự khỏi, nhưng nếu hệ miễn dịch suy yếu hoặc không được chăm sóc đúng cách, các tác nhân gây bệnh có thể lan rộng và dẫn đến những biến chứng đáng lo ngại:

Nhiễm trùng tai cấp tính hay viêm tai giữa là biến chứng thường gặp nhất, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Virus hoặc vi khuẩn xâm nhập vào khoang phía sau màng nhĩ qua vòi Eustache bị phù nề, gây đau tai dữ dội, sốt tái phát và có thể chảy dịch tai. Bên cạnh đó, viêm xoang cấp tính cũng rất phổ biến khi tình trạng nghẹt mũi kéo dài làm tắc nghẽn các lỗ thông xoang, dẫn đến ứ đọng dịch nhầy và gây đau nhức căng tức vùng mặt.

Đặc biệt đối với đường hô hấp dưới, cảm lạnh là tác nhân kích hoạt hàng đầu các cơn hen phế quản cấp tính ở người có cơ địa hen, gây co thắt phế quản, khó thở và thở khò khè. Ở đối tượng trẻ sơ sinh, người cao tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch, nhiễm virus hô hấp có thể lan xuống nhu mô phổi gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi bội nhiễm vi khuẩn, đòi hỏi phải được điều trị nội trú tại bệnh viện.

Hiện tượng trúng gió dưới góc nhìn của y học cổ truyền

Trong lý luận của y học cổ truyền, trúng gió hay cảm mạo được xếp vào nhóm bệnh lý ngoại cảm lục dâm, xảy ra khi chính khí của cơ thể bị suy giảm và tà khí từ môi trường bên ngoài thừa cơ xâm nhập vào cơ thể qua da lông, phế vệ. Y học cổ truyền phân loại tình trạng này thành nhiều thể bệnh khác nhau tùy thuộc vào tính chất của tà khí kết hợp.

Thể phổ biến nhất vào mùa đông và mùa xuân là cảm mạo phong hàn, xuất hiện khi yếu tố phong tà kết hợp với hàn tà. Người bệnh thường có biểu hiện sợ lạnh, sợ gió, đau đầu, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, đau mỏi gáy và mạch phù khẩn. Ngược lại, thể phong nhiệt hay gặp vào mùa hè thu với đặc trưng sốt cao hơn, sợ gió, đau rát họng, khát nước, chảy nước mũi đục và mạch phù sác. Ngoài ra còn có thể thử thấp hay nhiệt hạ ẩm thường xuất hiện trong điều kiện thời tiết nắng nóng xen lẫn mưa ẩm.

Y học cổ truyền chú trọng nguyên tắc khu phong, tán hàn hoặc thanh nhiệt giải biểu tùy theo từng thể bệnh. Việc hiểu đúng các thể lâm sàng giúp phối hợp các liệu pháp không dùng thuốc như xoa bóp, bấm huyệt hoặc dùng trà thảo dược một cách phù hợp và an toàn.

Sự khác biệt về biểu hiện cảm lạnh giữa trẻ em và người lớn

Biểu hiện của tình trạng cảm lạnh và trúng gió ở trẻ em có những nét đặc thù rất khác biệt so với người trưởng thành do đặc điểm giải phẫu đường thở nhỏ hẹp và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện:

Về triệu chứng khởi phát, trẻ nhỏ rất thường xuất hiện cơn sốt trong ba ngày đầu tiên của đợt bệnh, đôi khi sốt cao có thể dẫn đến nguy cơ co giật do sốt ở trẻ có cơ địa nhạy cảm, trong khi người lớn phần lớn chỉ sốt nhẹ hoặc ớn lạnh. Dịch tiết mũi ở trẻ em thường nhiều hơn, chuyển màu đục sớm hơn và đôi khi chảy nước mũi kèm nghẹt mũi là dấu hiệu nhận biết duy nhất về sự khó chịu ở các bé chưa biết nói.

Thời gian diễn tiến bệnh ở trẻ em cũng kéo dài hơn đáng kể, thường dao động từ mười đến mười bốn ngày mới hồi phục hoàn toàn, so với khoảng bảy đến mười ngày ở người lớn. Hơn nữa, do cấu trúc vòi nhĩ ở trẻ em ngắn, rộng và nằm ngang hơn so với người lớn nên dịch nhầy từ mũi họng rất dễ tràn vào tai giữa, khiến tỷ lệ trẻ nhỏ gặp biến chứng viêm tai giữa cao hơn nhiều so với người lớn.

Giá trị sinh học và lưu ý an toàn khi sử dụng gừng hỗ trợ phục hồi

Gừng từ lâu đã là một loại gia vị và vị thuốc quen thuộc được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ làm ấm cơ thể khi bị trúng gió hoặc cảm lạnh. Dưới góc độ khoa học thực nghiệm, củ gừng chứa nhiều hợp chất phenolic hoạt tính sinh học nổi bật như gingerols, shogaols, zingerone, cùng các hợp chất terpene quý giá mang lại đặc tính chống viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ.

Các hoạt chất này giúp kích thích lưu thông tuần hoàn máu ngoại vi, làm ấm niêm mạc hầu họng, hỗ trợ làm dịu các cơn co thắt phế quản và giảm cảm giác buồn nôn, ớn lạnh. Nghiên cứu dược lý cho thấy hợp chất gingerol còn có tiềm năng ức chế sự bám dính của một số loại virus đường hô hấp trên tế bào niêm mạc. Do đó, việc uống một tách trà gừng tươi ấm pha loãng có thể giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn rất nhiều trong những ngày đầu mắc bệnh.

Tuy nhiên, việc sử dụng gừng cần ở mức độ vừa phải và không nên lạm dụng với nồng độ quá đậm đặc. Những người đang bị sốt cao do phong nhiệt, người có tiền sử viêm loét dạ dày tá tràng tiến triển, người bị rối loạn đông máu hoặc đang dùng thuốc chống đông cần thận trọng khi sử dụng lượng lớn gừng để tránh gây kích ứng tiêu hóa hoặc tăng nguy cơ chảy máu.

Hướng xử trí và theo dõi y khoa

Mục tiêu cốt lõi trong xử trí cảm lạnh hay trúng gió là giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu, nâng cao thể trạng để hệ miễn dịch tự đào thải virus và chủ động ngăn ngừa các biến chứng bội nhiễm. Hiện nay chưa có loại thuốc kháng virus đặc hiệu nào dành cho cảm lạnh thông thường, do đó việc điều trị mang tính chất nâng đỡ và điều trị triệu chứng dưới sự hướng dẫn chuyên môn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Các biện pháp chăm sóc không dùng thuốc đóng vai trò nền tảng trong quá trình hồi phục:

Nghỉ ngơi và giữ ấm: Người bệnh cần dành thời gian nghỉ ngơi yên tĩnh, tránh gió lùa trực tiếp nhưng vẫn cần đảm bảo phòng ốc thông thoáng. Việc giữ ấm vùng cổ, ngực, bàn chân giúp cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định.

Bù nước và dinh dưỡng: Tăng cường uống nước ấm, nước canh luộc, súp gà hoặc các loại trà thảo mộc dịu nhẹ như nước gừng ấm. Bổ sung đủ chất lỏng giúp làm loãng dịch nhầy đường thở, giảm khô rát cổ họng và hỗ trợ đào thải độc tố chuyển hóa.

Vệ sinh đường hô hấp: Rửa mũi và súc họng thường xuyên bằng dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương giúp làm sạch các chất tiết ứ đọng, loại bỏ bớt các tiểu thể virus trên niêm mạc và giảm cảm giác nghẹt mũi hiệu quả.

Về các nhóm thuốc hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, nhân viên y tế có thể cân nhắc tư vấn một số nhóm dược phẩm phù hợp với từng cá nhân:

Nhóm hạ sốt và giảm đau: Giúp làm dịu cơn đau đầu, đau họng và nhức mỏi cơ khớp. Việc lựa chọn hoạt chất cần thận trọng với người có tiền sử bệnh lý gan, thận hoặc loét dạ dày.

Nhóm giảm nghẹt mũi và kháng histamin: Hỗ trợ cải thiện tình trạng phù nề niêm mạc mũi, giảm tiết dịch và giảm các cơn hắt hơi liên tục. Thuốc nhỏ mũi co mạch cần tuân thủ nghiêm ngặt thời gian sử dụng để tránh hiện tượng nghẹt mũi dội ngược.

Nhóm thuốc ho và long đờm: Tùy thuộc vào tính chất ho khan kích ứng hay ho có đờm đặc mà bác sĩ sẽ chỉ định giải pháp làm dịu phản xạ ho hoặc làm loãng chất tiết niêm dịch.

Người bệnh cần đặc biệt lưu ý rằng kháng sinh hoàn toàn không có tác dụng đối với virus gây cảm lạnh và tuyệt đối không được tự ý mua sử dụng. Đối với các liệu pháp dân gian như cạo gió hay đánh gió, chỉ nên áp dụng phương pháp xoa bóp giữ ấm nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh gây bầm tím, xuất huyết dưới da hoặc bỏng rát do lạm dụng tinh dầu nóng.

Phòng ngừa và giảm nguy cơ

Phòng ngừa trúng gió và cảm lạnh đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa các biện pháp cắt đứt đường lây truyền của virus và việc nâng cao sức đề kháng tự nhiên của cơ thể. Thực hiện đều đặn các nguyên tắc vệ sinh và bảo vệ thân nhiệt là chìa khóa then chốt để hạn chế nguy cơ mắc bệnh:

Vệ sinh cá nhân và cắt đứt chuỗi lây nhiễm:

Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước chảy trong ít nhất hai mươi giây, đặc biệt là trước khi ăn uống, sau khi đi vệ sinh hoặc sau khi tiếp xúc với các bề mặt công cộng như tay vịn cầu thang, nút bấm thang máy. Nếu không có xà phòng, có thể dùng dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn.

Đeo khẩu trang y tế đúng cách khi đến nơi đông người hoặc khi tiếp xúc gần với người đang có dấu hiệu ho sốt, sổ mũi.

Hạn chế tối đa hành động đưa tay lên chạm vào mắt, mũi và miệng để ngăn virus từ bàn tay xâm nhập trực tiếp vào niêm mạc.

Che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay áo khi ho hoặc hắt hơi, sau đó vứt khăn giấy vào thùng rác kín và rửa tay ngay.

Bảo vệ thân nhiệt và điều chỉnh lối sống:

Giữ ấm cơ thể một cách hợp lý khi thời tiết chuyển lạnh, đặc biệt chú ý bảo vệ các vị trí nhạy cảm như vùng cổ họng, ngực, lưng và bàn chân.

Khi làm việc trong phòng máy lạnh, nên điều chỉnh nhiệt độ chênh lệch không quá năm đến bảy độ C so với ngoài trời và tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng trực tiếp vào sau gáy hoặc vùng đầu mặt.

Khi đi mưa hoặc vận động ra nhiều mồ hôi, cần lau khô người và thay trang phục khô ráo ngay lập tức, tránh để cơ thể bị hạ nhiệt độ do quần áo ẩm ướt kéo dài.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối, uống đủ nước mỗi ngày và duy trì giấc ngủ chất lượng để củng cố hệ miễn dịch luôn ở trạng thái phòng thủ tối ưu.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Mặc dù trúng gió hay cảm lạnh thường là bệnh lý tự giới hạn, người bệnh và người chăm sóc tuyệt đối không được chủ quan. Cần đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám trong các trường hợp sau:

Những dấu hiệu cần đi khám chuyên khoa:

Các triệu chứng hô hấp không có dấu hiệu thuyên giảm sau mười ngày hoặc trở nên tồi tệ hơn sau một giai đoạn đã bắt đầu cải thiện.

Tình trạng sốt cao liên tục trên 38,5 độ C kéo dài quá ba ngày hoặc sốt không đáp ứng với các biện pháp hạ sốt thông thường.

Đau họng dữ dội kèm khó nuốt, đau nhói trong tai, chảy dịch tai hoặc đau nhức dữ dội vùng xoang trán và gò má.

Ho dai dẳng kèm đờm đặc đổi màu xanh sẫm, màu gỉ sắt hoặc lẫn máu.

Những dấu hiệu cấp cứu tối khẩn cấp cần đến bệnh viện ngay:

Khó thở, thở gấp, thở rít, cảm giác tức ngực dữ dội hoặc tím tái vùng môi và các đầu ngón tay.

Xuất hiện bất kỳ dấu hiệu thần kinh cấp tính nào như méo miệng, liệt một bên mặt, nói ngọng, yếu liệt tay chân, mất thăng bằng hoặc lơ mơ, co giật.

Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Trẻ bú kém, bỏ bú, li bì khó đánh thức, nôn ói liên tục, thở co lõm lồng ngực hoặc sốt cao co giật.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất giáo dục và tham khảo y khoa, không thay thế cho quy trình chẩn đoán hoặc phác đồ điều trị của nhân viên y tế có chuyên môn. Mỗi cá nhân có cơ địa, tiền sử bệnh và đáp ứng sinh học khác nhau, do đó việc theo dõi triệu chứng cần được thực hiện cẩn trọng.

Người bệnh và gia đình tuyệt đối không áp dụng các biện pháp dân gian truyền miệng thiếu cơ sở khoa học như chích lể đầu ngón tay, vắt nước chanh vào miệng người đang bất tỉnh hoặc cạo gió thô bạo. Cạo gió hay giác hơi sai kỹ thuật có thể gây tổn thương cơ, xuất huyết dưới da, nhiễm trùng mô mềm và đặc biệt là làm mất đi thời gian vàng cấp cứu nếu bệnh nhân đang bị đột quỵ não hoặc nhồi máu cơ tim. Bên cạnh đó, cần tránh tự ý mua thuốc kháng sinh hoặc dùng cùng lúc nhiều chế phẩm điều trị cảm lạnh chứa hoạt chất hạ sốt tương tự nhau vì rất dễ dẫn đến nguy cơ ngộ độc gan do quá liều paracetamol. Mọi quyết định dùng thuốc cần có sự tư vấn từ bác sĩ hoặc dược sĩ.

Kết luận

Trúng gió trong phần lớn trường hợp thực chất là bệnh cảm lạnh thông thường do các virus hô hấp gây nên. Mặc dù tình trạng này gây nhiều mệt mỏi và xáo trộn trong sinh hoạt thường nhật, bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát an toàn và tự thoái lui khi cơ thể được nghỉ ngơi, giữ ấm và chăm sóc đúng cách.

Điều cốt lõi là người bệnh cần có cái nhìn khoa học, không lạm dụng các phương thức chữa mẹo dân gian nguy hiểm và không tự ý sử dụng kháng sinh. Khi các biểu hiện kéo dài bất thường hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nghi ngờ tổn thương thần kinh, hô hấp, việc chủ động tìm kiếm sự trợ giúp từ các cơ sở y tế là biện pháp tốt nhất để bảo vệ an toàn cho sức khỏe bản thân.