Triệu chứng viêm xoang thường gặp và các cách điều trị phổ biến

Triệu chứng viêm xoang là gì?

Xoang là các hốc rỗng nằm trong xương sọ mặt, được lót bởi lớp niêm mạc mỏng và nối thông với khoang mũi. Khi niêm mạc này bị kích ứng hoặc nhiễm trùng bởi vi khuẩn, virus hay tác nhân dị ứng, các lỗ thông xoang có thể bị tắc hẹp. Tình trạng này khiến dịch nhầy không thể thoát ra ngoài, dẫn đến viêm xoang.

Bệnh lý này có thể diễn tiến theo từng đợt ngắn hoặc kéo dài dai dẳng. Việc phân biệt chính xác các biểu hiện lâm sàng của viêm xoang với cảm cúm thông thường có ý nghĩa quan trọng trong quá trình theo dõi và tiếp cận các giải pháp điều trị thích hợp.

Các triệu chứng viêm xoang thường gặp nhất

Dấu hiệu cảnh báo viêm xoang thường xuất hiện từ nhẹ đến nặng tùy thuộc vào mức độ viêm và vị trí xoang bị tổn thương. Một trong những dấu hiệu điển hình nhất là cảm giác đau nhức và nặng áp lực vùng mặt. Đau có thể lan rộng ra vùng trán, hai bên má, giữa hai hốc mắt hoặc vùng sau gáy tùy theo xoang hàm, xoang trán, xoang sàng hay xoang bướm bị ảnh hưởng.

Bên cạnh đó, người bệnh thường gặp tình trạng nghẹt mũi, tắc mũi ở một hoặc cả hai bên, gây khó khăn cho việc hít thở bằng mũi. Dịch mũi tiết ra nhiều hơn bình thường, có thể đặc dính, chuyển sang màu vàng hoặc xanh lục và kèm theo mùi hôi khó chịu. Dịch chảy xuống họng làm kích ứng niêm mạc họng, gây ho kéo dài, đau họng hoặc vướng họng, nhất là vào buổi sáng. Ngoài ra, tình trạng suy giảm hoặc mất tạm thời khứu giác, đau đầu, sốt nhẹ và mệt mỏi toàn thân cũng là những biểu hiện khá phổ biến ở bệnh nhân viêm xoang.

Phân loại viêm xoang theo thời gian diễn tiến

Căn cứ vào thời gian tồn tại của triệu chứng, bệnh viêm xoang được chia thành các dạng chính bao gồm viêm xoang cấp tính, bán cấp, mãn tính và tái phát. Viêm xoang cấp tính diễn ra bộc phát và thường kéo dài dưới bốn tuần, phổ biến nhất là do nhiễm virus đường hô hấp trên hoặc nhiễm khuẩn sau đợt cảm cúm.

Nếu các biểu hiện kéo dài từ bốn đến mười hai tuần, bệnh được xếp vào nhóm viêm xoang bán cấp. Trường hợp các triệu chứng kéo dài trên mười hai tuần liên tục dù đã áp dụng nhiều biện pháp hỗ trợ, bệnh đã chuyển sang giai đoạn viêm xoang mãn tính. Ngoài ra, dạng viêm xoang tái phát được xác định khi người bệnh xuất hiện nhiều đợt viêm xoang cấp trong một năm, giữa các đợt niêm mạc xoang có thể phục hồi hoàn toàn. Việc xác định đúng thể bệnh giúp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng đưa ra lộ trình theo dõi và can thiệp phù hợp.

Các phương pháp điều trị viêm xoang trong y khoa

Mục tiêu chính của việc điều trị viêm xoang là giảm sưng nề niêm mạc, khôi phục sự dẫn lưu của các lỗ thông xoang và kiểm soát nguyên nhân gây bệnh. Trong điều trị nội khoa, bác sĩ có thể chỉ định các nhóm thuốc như thuốc xịt mũi chứa corticoid giúp giảm viêm tại chỗ, thuốc co mạch giảm nghẹt mũi, thuốc kháng histamin cho trường hợp viêm xoang dị ứng hoặc thuốc giảm đau hỗ trợ dễ chịu. Nếu có bằng chứng nhiễm khuẩn rõ ràng, bác sĩ sẽ kê đơn kháng sinh phù hợp. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hay lạm dụng thuốc co mạch xịt mũi quá nhiều ngày để tránh nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng.

Đối với những trường hợp viêm xoang mãn tính kéo dài không đáp ứng điều trị nội khoa hoặc có bất thường cấu trúc giải phẫu như lệch vách ngăn mũi, polyp mũi lớn, phẫu thuật nội soi mũi xoang có thể được xem xét. Phương pháp này giúp mở rộng lỗ thông xoang và loại bỏ các tổ chức viêm nhiễm dai dẳng.

Các biện pháp hỗ trợ cải thiện và chăm sóc tại nhà

Bên cạnh việc tuân thủ chỉ định của nhân viên y tế, người bệnh có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà để hỗ trợ làm dịu triệu chứng viêm xoang. Việc rửa mũi hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý đẳng trương giúp làm sạch dịch nhầy, loại bỏ bụi bẩn và tác nhân gây dị ứng tích tụ trong khoang mũi.

Xông hơi ấm nhẹ nhàng hoặc chườm ấm lên vùng mặt cũng hỗ trợ làm loãng dịch tiết, giúp đường thở thông thoáng hơn. Uống đủ nước mỗi ngày giúp giữ độ ẩm cho niêm mạc và làm mềm chất nhầy. Ngoài ra, việc duy trì độ ẩm không khí trong phòng làm việc và phòng ngủ bằng máy phun sương, kết hợp đeo khẩu trang khi ra ngoài, tránh xa khói thuốc lá và không khí ô nhiễm sẽ đóng góp tích cực vào quá trình hồi phục sức khỏe mũi xoang.

Lưu ý an toàn

Người bệnh cần thận trọng khi sử dụng các loại thuốc xịt co mạch mũi tự do trên thị trường. Việc dùng kéo dài quá năm đến bảy ngày có thể gây ra hiện tượng dội ngược khiến tình trạng nghẹt mũi trở nên nghiêm trọng hơn. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kháng sinh khi chưa có sự thăm khám và kê đơn từ bác sĩ chuyên khoa. Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho chẩn đoán hay phát đồ điều trị chuyên sâu từ bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng.

Tóm tắt

Nhận biết rõ các triệu chứng viêm xoang giúp người bệnh chủ động ứng phó và áp dụng các phương pháp chăm sóc thích hợp. Khi thấy dấu hiệu nghẹt mũi, đau vùng mặt hay chảy dịch kéo dài, người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ khám và tư vấn giải pháp an toàn, hiệu quả.