Triệu chứng viêm đại tràng thường gặp và những biểu hiện cần lưu ý

Triệu chứng viêm đại tràng là gì?

Đại tràng hay ruột già là đoạn cuối của ống tiêu hóa, giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận thức ăn đã được tiêu hóa từ ruột non, hấp thu thêm nước và muối khoáng, sau đó đóng khuôn phân để đào thải ra ngoài. Khi niêm mạc đại tràng bị tấn công bởi vi khuẩn, ký sinh trùng, vi rút hoặc do phản ứng tự miễn, đại tràng sẽ xuất hiện tình trạng viêm sung huyết, loét hoặc co thắt bất thường.

Viêm đại tràng có thể diễn tiến cấp tính hoặc mạn tính tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và thời gian mắc phải. Trong giai đoạn sớm, các triệu chứng viêm đại tràng thường âm thầm hoặc bộc phát sau khi ăn các thức ăn lạ, đồ sống, thức ăn nhiều mỡ hoặc khi cơ thể gặp căng thẳng kéo dài. Việc nắm bắt các biểu hiện đặc trưng giúp người bệnh không chủ quan và kịp thời tham khảo ý kiến từ bác sĩ chuyên khoa.

Đau bụng bất thường và cảm giác khó chịu vùng hạ vị

Đau bụng là một trong những biểu hiện phổ biến nhất ở người mắc bệnh viêm đại tràng. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng bụng dưới, vùng hạ vị hoặc dọc theo khung đại tràng ở bên trái và bên phải ổ bụng. Mức độ đau có thể dao động từ đau âm ỉ liên tục đến những cơn đau quặn thắt khiến người bệnh mệt mỏi.

Đặc điểm đáng chú ý của cơn đau bụng do viêm đại tràng là hay bộc phát sau khi ăn các món ăn cay nóng, đồ tươi sống, đồ chiên xào nhiều mỡ hoặc uống bia rượu. Người bệnh thường cảm thấy muốn đi đại tiện ngay khi xuất hiện cơn đau quặn bụng. Sau khi đi đại tiện xong, cảm giác đau bụng có thể thuyên giảm tạm thời nhưng sau đó lại nhanh chóng quay trở lại khi ruột tiếp tục co thắt. Một số trường hợp viêm đại tràng mạn tính còn kèm theo cảm giác đầy hơi, chướng bụng, ăn uống khó tiêu và bụng luôn trong trạng thái ấm ạch rất khó chịu.

Rối loạn thói quen đại tiện và thay đổi tính chất phân

Sự thay đổi tần suất đi ngoài và tính chất của phân là dấu hiệu cảnh báo quan trọng phản ánh chức năng đại tràng đang gặp trục trặc. Người bị viêm đại tràng thường gặp tình trạng đại tiện nhiều lần trong ngày, trung bình từ ba đến năm lần hoặc thậm chí nhiều hơn đối với các đợt viêm cấp tính.

Tính chất phân ở bệnh nhân viêm đại tràng rất đa dạng và không ổn định. Phân có thể bị nát, lỏng, sống phân hoặc tiêu chảy kéo dài. Trái lại, ở một số người bệnh, viêm đại tràng lại biểu hiện dưới dạng táo bón dai dẳng, phân khô cứng và nhỏ dẹt. Đáng chú ý là tình trạng tiêu chảy và táo bón có thể xen kẽ nhau từng đợt khiến người bệnh gặp nhiều phiền toái. Trong các trường hợp niêm mạc đại tràng bị viêm loét nặng, phân xuất hiện thêm nhầy bọt hoặc có lẫn máu tươi, máu thâm đen. Người bệnh cũng thường xuyên có cảm giác đi đại tiện không hết phân, vừa đi xong lại muốn vào nhà vệ sinh tiếp.

Cơ thể suy nhược và mệt mỏi do rối loạn hấp thu

Khi niêm mạc đại tràng bị tổn thương kéo dài, khả năng hấp thu dinh dưỡng và vi chất của cơ thể bị suy giảm rõ rệt. Tình trạng đi ngoài nhiều lần kết hợp với cảm giác chán ăn, chướng bụng làm cho người bệnh không tiếp nhận đủ năng lượng cần thiết cho các hoạt động thường ngày.

Sự sút cân không rõ nguyên nhân là biểu hiện thường gặp ở những người mắc viêm đại tràng mạn tính kéo dài. Bên cạnh đó, việc mất nước và điện giải liên tục qua các đợt tiêu chảy khiến cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, uể uả, da dẻ xanh xao và thiếu hụt năng lượng. Thiếu máu cũng có thể xảy ra nếu ruột rỉ máu vi thể dai dẳng trong thời gian dài. Những biểu hiện toàn thân này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất mà còn gây căng thẳng tâm lý, làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Phương pháp kiểm tra y tế và các xét nghiệm chẩn đoán

Để xác định chính xác tình trạng tổn thương tại niêm mạc ruột, người bệnh cần đến các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa thăm khám lâm sàng và chỉ định các phương pháp chẩn đoán phù hợp. Việc chẩn đoán không thể chỉ dựa vào cảm nhận cá nhân hay triệu chứng bên ngoài.

Nội soi đại tràng là phương pháp chẩn đoán hình ảnh quan trọng nhất giúp bác sĩ quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc ruột già, đánh giá vị trí, mức độ viêm loét và lấy mẫu sinh thiết nếu cần thiết. Bên cạnh đó, xét nghiệm mẫu phân giúp phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn, ký sinh trùng, vi rút hoặc máu ẩn trong phân. Bác sĩ cũng có thể chỉ định xét nghiệm máu để đánh giá chỉ số viêm và tình trạng thiếu máu. Tùy theo từng trường hợp cụ thể, việc chụp X-quang hoặc chụp cắt lớp vi tính ổ bụng cũng hỗ trợ phân biệt viêm đại tràng với các bệnh lý đường tiêu hóa khác.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho việc chẩn đoán hay tư vấn y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa. Người đọc tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị, tự thay đổi liều dùng hoặc áp dụng các mẹo dân gian khi chưa được kiểm chứng chuyên môn. Mỗi cá nhân có tình trạng tổn thương đại tràng và cơ địa khác nhau, do đó quy trình theo dõi và điều trị cần được chỉ định cụ thể cho từng bệnh nhân.

Tóm tắt

Nhận biết sớm các triệu chứng viêm đại tràng là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe đường tiêu hóa và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện hoặc phân có nhầy máu, bạn nên chủ động đến thăm khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa để được bác sĩ tư vấn và điều trị kịp thời.