Triệu chứng thường gặp sau khi nội soi đại tràng và dấu hiệu cần lưu ý
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nội soi đại tràng là phương pháp chẩn đoán hình ảnh và can thiệp phổ biến nhằm phát hiện các bất thường tại niêm mạc ruột già. Sau quá trình thăm khám, người bệnh thường xuất hiện một số phản ứng cơ thể như đầy hơi, chướng bụng hoặc cảm giác tức nhẹ vùng bụng dưới. Hầu hết các biểu hiện này đều là phản ứng sinh lý bình thường và sẽ tự biến mất sau một thời gian ngắn.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp ít gặp, các biến chứng như chảy máu tiêu hóa hoặc thủng đại tràng vẫn có thể xảy ra. Việc phân biệt rõ triệu chứng lành tính thông thường và các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm đóng vai trò vô cùng quan trọng, giúp người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe và kịp thời xử trí khi cần thiết.
Triệu chứng sau khi nội soi đại tràng là gì?
Nội soi đại tràng là kỹ thuật y khoa đưa ống soi mềm có gắn camera qua hậu môn vào toàn bộ đại tràng để quan sát trực tiếp bề mặt niêm mạc. Kỹ thuật này giúp phát hiện các tổn thương như viêm, loét, polyp hoặc khối u. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp thực hiện thủ thuật sinh thiết hoặc cắt polyp ngay trong quá trình nội soi.
Do đại tràng được bơm một lượng khí nhất định để làm giãn lòng ruột giúp quan sát rõ hơn, kết hợp với tác động của thuốc làm sạch ruột trước đó và thuốc gây mê hay giảm đau, cơ thể người bệnh cần khoảng thời gian nhất định để phục hồi hoàn toàn. Việc hiểu rõ bản chất của quy trình nội soi giúp người bệnh yên tâm hơn khi gặp phải các triệu chứng nhẹ sau thủ thuật.
Các triệu chứng bình thường hay gặp sau khi nội soi đại tràng
Sau khi kết thúc nội soi đại tràng, người bệnh thường gặp tình trạng đầy hơi, chướng bụng và muốn trung tiện nhiều lần. Nguyên nhân là do khí được bơm vào lòng đại tràng trong lúc soi chưa được thoát ra hết. Cảm giác này thường giảm dần và biến mất sau vài giờ khi khí được tống ra ngoài.
Bên cạnh đó, cảm giác đau râm râm hoặc tức nhẹ ở vùng bụng dưới cũng là hiện tượng phổ biến, xuất phát từ việc ống soi di chuyển trong lòng ruột. Nếu có thực hiện thủ thuật cắt polyp hoặc sinh thiết, người bệnh có thể thấy một lượng máu tươi rất ít dính ở phân hoặc trên giấy vệ sinh trong 1 đến 2 lần đi ngoài đầu tiên. Ngoài ra, cảm giác mệt mỏi nhẹ, buồn ngủ hoặc khô miệng cũng thường xuất hiện do ảnh hưởng còn lại của thuốc gây mê hoặc giảm đau.
Dấu hiệu nguy hiểm sau khi nội soi đại tràng cần chú ý
Mặc dù nội soi đại tràng là thủ thuật an toàn, người bệnh vẫn cần cảnh giác với một số biến chứng có thể xảy ra. Đau bụng dữ dội, đau tăng dần và không giảm sau khi trung tiện là dấu hiệu cảnh báo bất thường nghiêm trọng, có thể liên quan đến tình trạng thủng đại tràng hoặc viêm nhiễm cấp tính.
Tình trạng chảy máu tiêu hóa nghiêm trọng biểu hiện qua việc đi ngoài ra máu tươi số lượng nhiều, đi phân đen như bã cà phê hoặc chảy máu kéo dài không dừng. Ngoài ra, sốt cao kèm cảm giác ớn lạnh, buồn nôn hoặc nôn mửa liên tục cũng là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc tổn thương niêm mạc sâu. Nếu xuất hiện cảm giác chóng mặt, hoa mắt, vã mồ hôi, tụt huyết áp hoặc ngất xỉu, người bệnh cần được đưa tới cơ sở y tế ngay lập tức để được thăm khám và xử trí.
Chăm sóc và theo dõi sức khỏe tại nhà sau khi nội soi đại tràng
Sau khi thực hiện nội soi đại tràng, người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi tại chỗ cho đến khi thuốc mê tan hoàn toàn và thể trạng ổn định. Trong ngày đầu tiên, cần tránh vận động mạnh, không tự điều khiển phương tiện giao thông hoặc vận hành máy móc phức tạp nếu có dùng thuốc gây mê.
Về chế độ ăn uống, nên bắt đầu bằng các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo loãng, súp, nước hầm hoặc sữa để giúp đường ruột hồi phục nhẹ nhàng. Tránh các loại thực phẩm cứng, nhiều xơ thô, đồ ăn cay nóng, dầu mỡ và thức uống có cồn hoặc gas. Việc uống đủ nước lọc và nước trái cây không đường sẽ giúp bù lại lượng nước đã mất trong quá trình làm sạch ruột trước đó. Ngồi dậy đi lại nhẹ nhàng cũng giúp khí tích tụ trong bụng thoát ra nhanh hơn.
Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình hồi phục sau nội soi đại tràng
Thời gian và mức độ phục hồi sau nội soi đại tràng ở mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào nhiều yếu tố y khoa. Những người chỉ nội soi chẩn đoán đơn thuần thường phục hồi nhanh chóng chỉ sau vài giờ. Trong khi đó, các trường hợp có can thiệp thủ thuật như cắt polyp kích thước lớn, sinh thiết nhiều vị trí hoặc cầm máu sẽ cần thời gian theo dõi dài hơn.
Ngoài ra, tiền sử bệnh lý của người bệnh như viêm đại tràng mãn tính, dính ruột sau phẫu thuật cũ hoặc các bệnh lý toàn thân như tiểu đường, rối loạn đông máu cũng ảnh hưởng đến mức độ dễ chịu sau soi. Tuổi tác và thể trạng chung cũng quyết định tốc độ đào thải thuốc mê và mức độ hồi phục niêm mạc.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục và không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý dùng thuốc giảm đau, thuốc cầm máu hay tự thay đổi liệu trình điều trị khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Mỗi cá nhân có thể trạng và nguy cơ biến chứng khác nhau, do đó cần tuân thủ nghiêm ngặt mọi hướng dẫn theo dõi sau soi do bác sĩ trực tiếp thực hiện thủ thuật cung cấp.
Tóm tắt
Nội soi đại tràng là phương pháp thăm khám hiệu quả giúp phát hiện sớm các bệnh lý đường tiêu hóa. Phần lớn triệu chứng sau nội soi là phản ứng sinh lý lành tính và tự hết. Việc chủ động nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm và liên hệ kịp thời với bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa sẽ bảo vệ an toàn tối đa cho sức khỏe người bệnh.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bị chướng bụng đầy hơi sau khi nội soi đại tràng bao lâu thì hết?
Tình trạng chướng bụng đầy hơi thường kéo dài từ vài giờ đến khoảng một ngày sau khi nội soi. Cảm giác này sẽ giảm dần khi người bệnh trung tiện để tống lượng khí còn sót lại trong lòng ruột ra ngoài.
Sau khi nội soi đại tràng có được ăn uống bình thường ngay không?
Người bệnh nên đợi khoảng 1 đến 2 giờ sau khi kết thúc nội soi và bắt đầu bằng thức ăn mềm như cháo, súp. Nếu không còn cảm giác buồn nôn hay đầy bụng, người bệnh có thể ăn uống trở lại bình thường vào các bữa sau.
Đi ngoài ra chút máu sau khi nội soi cắt polyp đại tràng có sao không?
Hiện tượng vết máu tươi rất ít dính ở phân trong 1 đến 2 lần đi ngoài đầu tiên sau khi cắt polyp là bình thường. Tuy nhiên, nếu máu chảy nhiều, kéo dài hoặc đi phân đen, người bệnh cần đến bệnh viện kiểm tra ngay.
Có nên đi xe máy hoặc ô tô tự lái về nhà sau khi nội soi đại tràng không?
Nếu người bệnh có sử dụng thuốc gây mê hoặc giảm đau trong quá trình nội soi, tuyệt đối không tự điều khiển phương tiện giao thông. Nên có người thân đi cùng đưa về để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Khi nào người bệnh cần quay lại bệnh viện tái khám gấp sau nội soi đại tràng?
Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng dữ dội không giảm, sốt cao, đi ngoài ra nhiều máu tươi hoặc phân đen, hoặc có biểu hiện chóng mặt, ngất xỉu.
