Diễn biến triệu chứng Covid-19 qua từng ngày và dấu hiệu cần theo dõi
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Diễn biến các triệu chứng Covid-19 qua từng ngày thường phản ánh sự tương tác phức tạp giữa virus SARS-CoV-2 và hệ thống miễn dịch của cơ thể. Tùy thuộc vào thể trạng, độ tuổi và tình trạng tiêm chủng, mỗi người bệnh có thể trải qua các mức độ bệnh lý khác nhau từ nhẹ đến nặng.
Việc nắm rõ trình tự xuất hiện điển hình của các biểu hiện lâm sàng theo thời gian giúp người bệnh và gia đình chủ động tự theo dõi sức khỏe tại nhà, đồng thời nhanh chóng nhận diện những dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm để tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời.
Triệu chứng Covid-19 qua từng ngày là gì?
Covid-19 là bệnh truyền nhiễm cấp tính đường hô hấp do chủng virus SARS-CoV-2 gây ra, lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn hô hấp khi người nhiễm bệnh ho, hắt hơi hoặc trò chuyện gần. Quá trình nhiễm virus thường trải qua các giai đoạn rõ rệt bao gồm ủ bệnh, khởi phát, toàn phát và hồi phục. Ở mỗi giai đoạn, các triệu chứng lâm sàng có thể thay đổi liên tục từ các dấu hiệu hô hấp trên nhẹ nhàng như đau họng, chảy mũi cho đến các phản ứng viêm toàn thân như sốt cao, đau cơ hoặc biến chứng tổn thương nhu mô phổi dẫn đến khó thở. Việc theo dõi sát sao biểu hiện lâm sàng theo từng mốc thời gian không chỉ giúp người bệnh đánh giá chính xác tốc độ hồi phục của cơ thể mà còn là căn cứ then chốt để phát hiện sớm các nguy cơ trở nặng nhằm can thiệp y tế đúng lúc.
Giai đoạn khởi phát từ ngày 1 đến ngày 3 với các biểu hiện hô hấp trên nhẹ
Sau thời gian ủ bệnh kéo dài trung bình từ hai đến năm ngày, người nhiễm Covid-19 bắt đầu xuất hiện những biểu hiện lâm sàng đầu tiên. Trong giai đoạn này, các dấu hiệu thường tập trung chủ yếu ở đường hô hấp trên và dễ nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Người bệnh thường cảm thấy ngứa hoặc rát họng, khô họng kèm theo ho khan thưa thớt, ngạt mũi hoặc chảy nước mũi trong. Một số người có thể sốt nhẹ dưới 38 độ C hoặc chỉ có cảm giác ớn lạnh, gai người vào buổi chiều tối. Tình trạng mệt mỏi, đau nhức cơ bắp toàn thân hoặc ê ẩm các khớp cũng có thể bắt đầu xuất hiện rải rác nhưng ở mức độ nhẹ. Người bệnh vẫn duy trì được các sinh hoạt cơ bản, tuy nhiên đây là thời điểm nồng độ virus trong dịch tiết hô hấp tương đối cao, rất dễ phát tán mầm bệnh sang những người tiếp xúc gần trong gia đình và nơi làm việc. Việc cách ly và theo dõi thân nhiệt đều đặn ngay từ giai đoạn này đóng vai trò rất quan trọng để hạn chế lây nhiễm cộng đồng.
Giai đoạn toàn phát từ ngày 4 đến ngày 6 với sốt cao và mệt mỏi toàn thân
Bước sang ngày thứ 4 đến ngày thứ 6, phản ứng miễn dịch của cơ thể diễn ra mạnh mẽ hơn khiến các triệu chứng trở nên rõ ràng và rầm rộ. Cơn sốt có xu hướng tăng cao, thường dao động từ 38 đến 39 độ C hoặc hơn, có thể kèm theo rét run và vã mồ hôi. Triệu chứng ho khan chuyển biến nặng hơn, ho thành từng cơn liên tục gây đau rát vùng sau xương ức, đôi khi bắt đầu xuất hiện đờm đặc hoặc đờm trắng đục. Cảm giác đau mỏi toàn thân tăng lên đáng kể, người bệnh cảm thấy kiệt sức, uể oải và giảm hứng thú vận động. Một triệu chứng khá đặc trưng ở giai đoạn toàn phát này là suy giảm hoặc mất hoàn toàn khứu giác và vị giác, khiến người bệnh ăn uống không ngon miệng. Ngoài ra, một số bệnh nhân có thể gặp phải các rối loạn tiêu hóa như chán ăn, buồn nôn, đau quặn bụng nhẹ hoặc tiêu chảy lỏng vài lần trong ngày. Người bệnh cần nghỉ ngơi tối đa, bù đủ nước và điện giải để hỗ trợ cơ thể vượt qua giai đoạn sốt cao này.
Giai đoạn ngày 7 đến ngày 9 là thời điểm then chốt cần theo dõi nguy cơ khó thở
Khoảng thời gian từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 9 được xem là mốc mang tính quyết định trong tiến trình diễn biến của Covid-19. Đối với đa số các trường hợp mắc bệnh thể nhẹ hoặc đã tiêm vắc xin, các triệu chứng sốt và đau nhức cơ bắt đầu hạ nhiệt rõ rệt, cơ thể dần nhẹ nhõm hơn dù vẫn còn cảm giác mệt và ho khan. Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân có yếu tố nguy cơ như người cao tuổi, người có bệnh nền mạn tính hoặc chưa tiêm đủ vắc xin, đây lại là thời điểm dễ xuất hiện biến chứng viêm phổi và bão cytokine. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm sốt cao tái phát trở lại, cảm giác tức nặng ngực, thở dốc, khó thở khi gắng sức nhẹ hoặc chỉ số bão hòa oxy máu mao mạch SpO2 giảm xuống dưới 95 phần trăm. Nếu nhận thấy nhịp thở nhanh trên 20 lần mỗi phút hoặc cảm thấy hụt hơi khi nói trọn một câu, người bệnh tuyệt đối không được chủ quan mà cần kích hoạt hỗ trợ y tế khẩn cấp để được can thiệp điều trị kịp thời.
Giai đoạn từ ngày 10 trở đi với quá trình hồi phục và các triệu chứng kéo dài
Từ ngày thứ 10 trở đi, đại đa số người bệnh không gặp biến chứng sẽ bước vào giai đoạn hồi phục tích cực. Tình trạng sốt hoàn toàn biến mất, cảm giác đau rát họng giảm hẳn và vị giác cùng khứu giác bắt đầu phục hồi dần dần qua từng ngày. Tần suất ho giảm bớt, tinh thần và thể lực cải thiện rõ rệt, người bệnh lấy lại cảm giác thèm ăn và có thể trở lại các hoạt động thường nhật. Mặc dù vậy, một bộ phận người bệnh vẫn có thể ghi nhận các di chứng nhẹ kéo dài như ho kích ứng, hụt hơi nhẹ khi leo cầu thang hoặc cảm giác mệt mỏi kéo dài vài tuần sau khi xét nghiệm đã âm tính. Đối với nhóm bệnh nhân có chuyển biến nặng ở giai đoạn trước, việc tiếp tục nằm viện theo dõi chức năng thông khí phổi và các chỉ số đông máu vẫn cần được các bác sĩ chuyên khoa duy trì chặt chẽ để phòng ngừa biến chứng thứ phát sau nhiễm trùng.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa đại chúng, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và sử dụng các loại thuốc kháng virus, thuốc kháng sinh hoặc thuốc corticoid chống viêm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Khi tự theo dõi tại nhà, nếu xuất hiện cảm giác khó thở, đau thắt ngực hoặc chỉ số SpO2 giảm dưới 95 phần trăm, cần liên hệ ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
Tóm tắt
Nắm bắt diễn biến triệu chứng Covid-19 theo từng mốc thời gian giúp người bệnh chủ động tự chăm sóc và sớm nhận biết dấu hiệu bất thường. Phần lớn các trường hợp thể nhẹ có thể hồi phục thuận lợi sau khoảng một đến hai tuần. Tuy nhiên, việc duy trì theo dõi sát các chỉ số hô hấp và liên hệ y tế kịp thời khi xuất hiện biểu hiện nặng luôn là yếu tố quyết định để bảo đảm an toàn tính mạng.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Thời gian ủ bệnh của Covid-19 kéo dài bao lâu trước khi xuất hiện triệu chứng?
Sau khi tiếp xúc mầm bệnh, thời gian ủ bệnh trung bình từ hai đến năm ngày trước khi các triệu chứng ban đầu xuất hiện. Trong giai đoạn ủ bệnh, người nhiễm vẫn có khả năng đào thải virus và lây truyền cho người xung quanh dù chưa có biểu hiện rõ ràng.
Triệu chứng khó thở thường xuất hiện vào ngày thứ mấy sau khi nhiễm bệnh?
Khó thở, thở hụt hơi và cảm giác tức nặng ngực thường xuất hiện vào giai đoạn từ ngày thứ 7 đến ngày thứ 9 của bệnh. Đây là dấu hiệu cảnh báo tổn thương phổi hoặc biến chứng suy hô hấp, người bệnh cần đo lại nồng độ oxy và đến cơ sở y tế ngay.
Mất vị giác và khứu giác do Covid-19 có tự hồi phục không?
Mất khứu giác và vị giác có thể xảy ra ngay những ngày đầu hoặc giai đoạn toàn phát. Tình trạng này đa phần lành tính và tự hồi phục sau một đến vài tuần khi niêm mạc mũi họng và các thụ thể thần kinh dần tái tạo ổn định.
Chỉ số SpO2 ở người mắc Covid-19 bao nhiêu là an toàn khi theo dõi tại nhà?
Chỉ số SpO2 từ 95 phần trăm trở lên khi thở khí phòng cho thấy trao đổi oxy ở mức an toàn. Nếu chỉ số SpO2 giảm xuống dưới 95 phần trăm, người bệnh cần thông báo ngay cho nhân viên y tế để được đánh giá và hỗ trợ kịp thời.
Các triệu chứng mệt mỏi hoặc ho kéo dài sau khi khỏi Covid-19 phải xử trí ra sao?
Hội chứng Covid kéo dài có thể gây ho dai dẳng, mệt mỏi, hụt hơi hoặc giảm tập trung kéo dài nhiều tuần sau khi xét nghiệm âm tính. Nếu các triệu chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hàng ngày, người bệnh nên đến bệnh viện để kiểm tra chức năng hô hấp và tuần hoàn.
