Triệu chứng bệnh lao phổi và mức độ nguy hiểm đối với sức khỏe

Triệu chứng bệnh lao phổi là gì?

Lao phổi là thể bệnh phổ biến nhất của bệnh lao, chiếm phần lớn các ca bệnh trên lâm sàng. Bệnh lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn nhỏ trong không khí khi người mang mầm bệnh ho, hắt hơi hoặc khạc nhổ. Khi vi khuẩn xâm nhập vào phế nang, hệ miễn dịch sẽ phản ứng lại và hình thành các ổ tổn thương viêm hạt đặc trưng.

Ở giai đoạn đầu, nhiều người chỉ mang vi khuẩn ở trạng thái lao tiềm ẩn và không có triệu chứng. Khi sức đề kháng suy giảm, vi khuẩn bùng phát thành thể lao hoạt động, gây tổn thương trực tiếp lên nhu mô phổi và có thể lây lan cho cộng đồng. Việc nắm rõ bản chất bệnh lý giúp người dân chủ động phát hiện sớm và phòng tránh lây lan hiệu quả.

Những triệu chứng điển hình cảnh báo bệnh lao phổi

Dấu hiệu sớm và phổ biến nhất của bệnh lao phổi là cơn ho kéo dài liên tục trên hai tuần không đỡ khi dùng các thuốc thông thường. Người bệnh có thể ho khan ban đầu rồi chuyển sang ho có đờm đục hoặc vàng xanh. Một triệu chứng đáng báo động là ho ra máu, từ những vệt máu tươi lẫn trong đờm đến ho máu lượng nhiều do tổn thương mạch máu trong phổi.

Bên cạnh đó, người bệnh thường có các triệu chứng toàn thân rõ rệt. Cơn sốt nhẹ kéo dài âm ỉ, hay xuất hiện vào buổi chiều tối kèm cảm giác gai rét là dấu hiệu rất điển hình. Người mắc bệnh cũng thường bị đổ mồ hôi trộm đầm đìa vào ban đêm khi ngủ.

Tình trạng sụt cân nhanh chóng, chán ăn, mệt mỏi suy nhược kéo dài và cảm giác đau tức ngực âm ỉ khi thở cũng là những biểu hiện cảnh báo bệnh đang tiến triển.

Mức độ nguy hiểm và các biến chứng của bệnh lao phổi

Bệnh lao phổi là bệnh lý mạn tính nguy hiểm vì trực khuẩn lao có khả năng phá hủy nhu mô phổi nghiêm trọng. Quá trình viêm kéo dài tạo ra các hang lao, dải xơ hóa và vôi hóa làm mất vĩnh viễn diện tích trao đổi khí. Hậu quả là người bệnh đối mặt với tình trạng suy hô hấp mạn tính, thường xuyên khó thở khi sinh hoạt.

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng cấp tính đe dọa tính mạng như ho ra máu sét đánh do vỡ mạch máu lớn. Tràn khí màng phổi hoặc tràn mủ màng phổi do vỡ hang lao cũng là tình trạng khẩn cấp cần cấp cứu ngay.

Ngoài ra, vi khuẩn lao từ phổi có thể theo đường máu di chuyển đến các cơ quan khác, gây ra các thể lao ngoài phổi nguy hiểm như lao màng não, lao cột sống, lao thận hoặc lao màng bụng.

Con đường lây truyền và yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Vi khuẩn lao chỉ lây lan qua đường hô hấp thông qua các hạt giọt bắn lơ lửng trong không khí khi bệnh nhân lao phổi thể hoạt động ho, hắt hơi hoặc trò chuyện. Môi trường ẩm thấp, chật chội, kém thông gió và thiếu ánh nắng mặt trời tạo điều kiện thuận lợi để vi khuẩn tồn tại lâu. Bệnh không lây qua đường ăn uống hay bắt tay thông thường.

Những người có hệ miễn dịch suy giảm có nguy cơ phát triển thành bệnh lao hoạt động cao hơn rất nhiều. Nhóm này bao gồm người nhiễm HIV, người mắc bệnh tiểu đường, bệnh thận mạn tính hoặc người dùng thuốc ức chế miễn dịch.

Bên cạnh đó, người cao tuổi, người hút thuốc lá lâu năm và những người sống chung cùng gia đình với người bệnh chưa điều trị cũng là đối tượng có nguy cơ lây nhiễm rất cao.

Nguyên tắc chẩn đoán và điều trị bệnh lao phổi

Để chẩn đoán bệnh lao phổi, bác sĩ sẽ chỉ định chụp X-quang phổi nhằm tìm kiếm tổn thương thâm nhiễm hay hang lao ở nhu mô phổi. Xét nghiệm đờm tìm trực khuẩn kháng cồn kháng toan và xét nghiệm sinh học phân tử GeneXpert giúp định danh vi khuẩn nhanh chóng và xác định tình trạng kháng thuốc.

Về điều trị, bệnh lao phổi có thể chữa khỏi nếu người bệnh tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc phối hợp đúng thuốc, đủ liều, đều đặn hàng ngày và đủ thời gian từ sáu đến tám tháng. Tự ý ngừng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm là sai lầm nguy hiểm nhất vì dễ dẫn đến tình trạng lao đa kháng thuốc.

Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tái khám định kỳ để kiểm tra xét nghiệm đờm và theo dõi chức năng gan, thận nhằm xử trí kịp thời các tác dụng phụ.

Lưu ý an toàn

Thông tin về bệnh lao phổi trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc giảm ho để tự chữa trị tại nhà. Khi nhận thấy triệu chứng ho kéo dài trên hai tuần, ho ra máu hoặc sốt sụt cân, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa lao và bệnh phổi để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Bệnh lao phổi là bệnh lý truyền nhiễm nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên tắc y khoa. Chủ động nhận biết các triệu chứng cảnh báo và tuân thủ phác đồ của bác sĩ chuyên khoa là biện pháp then chốt để bảo vệ sức khỏe và ngăn chặn lây nhiễm cho cộng đồng.