Trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho và cách chăm sóc an toàn tại nhà

Trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho là gì?

Hiện tượng trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho được mô tả là tình trạng đường hô hấp trên của bé xuất hiện dịch nhầy ứ đọng, tạo ra âm thanh lọc sọc khò khè khi thở hoặc khi bú nhưng bé hoàn toàn không có phản xạ ho để đẩy dịch ra ngoài. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi, cấu trúc khoang mũi, thanh quản và khí quản còn rất nhỏ hẹp, trong khi niêm mạc hô hấp lại giàu mạch máu và dễ tăng tiết chất nhầy để chống lại các tác nhân kích ứng từ môi trường. Vì các phản xạ bảo vệ đường thở chưa phát triển đầy đủ, dịch tiết không được tống ra qua cơn ho mà tích tụ tại thành sau họng, gây nên tiếng kêu ứ đờm đặc trưng khiến nhiều phụ huynh băn khoăn.

Nguyên nhân khiến trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không kèm ho

Đường thở của trẻ sơ sinh rất hẹp và niêm mạc nhạy cảm, dễ tăng tiết dịch nhầy khi thời tiết thay đổi hoặc tiếp xúc với không khí khô hanh. Do phản xạ ho của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện, bé không thể tự tống chất nhầy ra ngoài như trẻ lớn, dẫn đến việc đờm tích tụ tại vùng hầu họng gây tiếng lọc sọc.

Bên cạnh yếu tố sinh lý, tình trạng trào ngược dạ dày thực quản sinh lý cũng là nguyên nhân phổ biến. Lượng sữa hoặc dịch vị từ dạ dày trào ngược lên thực quản kích thích niêm mạc họng tăng tiết chất nhầy để bảo vệ đường thở. Ngoài ra, việc trẻ vừa trải qua đợt cảm lạnh nhẹ khiến dịch mũi chảy xuống thành sau họng cũng tạo cảm giác có ứ đọng đờm ở cổ mà trẻ không có phản xạ ho để đẩy ra.

Biện pháp chăm sóc hỗ trợ làm loãng đờm cho trẻ tại nhà

Để giúp trẻ cảm thấy dễ chịu và làm loãng chất nhầy tự nhiên, biện pháp quan trọng hàng đầu là tăng cường cữ bú. Sữa mẹ hoặc sữa công thức cung cấp đủ nước giúp làm loãng dịch nhầy ở vùng cổ họng, hỗ trợ bé nuốt hoặc tống xuất đờm dễ dàng hơn qua đường tiêu hóa.

Phụ huynh nên sử dụng nước muối sinh lý đẳng trương dạng giọt nhỏ vào hai bên mũi của bé mỗi ngày từ 2 đến 3 lần. Nước muối giúp làm ẩm niêm mạc, làm mềm các mảng gỉ mũi và loãng dịch nhầy đặc ở cửa sau vòm họng. Bên cạnh đó, việc duy trì độ ẩm không khí trong phòng ngủ ở mức khoảng 55 đến 65 phần trăm bằng máy tạo độ ẩm sẽ ngăn ngừa tình trạng khô rát niêm mạc hô hấp của bé.

Kỹ thuật vỗ rung hỗ trợ tống đờm đúng cách cho bé

Vỗ rung long đờm là phương pháp vật lý hỗ trợ giải phóng đờm ứ đọng trong phế quản rất hiệu quả nếu thực hiện đúng kỹ thuật. Cha mẹ cần khum bàn tay lại sao cho lòng bàn tay tạo thành một khoảng trũng, các ngón tay khép chặt, tránh dùng bàn tay phẳng vỗ trực tiếp vào lưng bé gây đau.

Đặt trẻ nằm nghiêng hoặc nằm sấp trên đùi người lớn với phần đầu hơi thấp hơn thân mình một chút. Dùng lực cổ tay vỗ nhẹ nhàng và nhịp nhàng từ vùng đáy phổi hướng dần lên vùng cổ của bé trong khoảng 3 đến 5 phút. Động tác này tạo ra các rung động cơ học giúp dịch nhầy bong ra khỏi thành phế quản để bé dễ nuốt xuống dạ dày hoặc ho nhẹ bật ra ngoài. Tuyệt đối không thực hiện thao tác này ngay sau khi bé vừa bú no.

Dấu hiệu cảnh báo cha mẹ cần đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay

Mặc dù đa số các trường hợp trẻ có đờm không ho là lành tính, cha mẹ không được chủ quan trước các dấu hiệu suy hô hấp hoặc nhiễm trùng tiến triển. Cần chú ý quan sát nhịp thở và lồng ngực của con trong lúc nằm yên hoặc khi ngủ để phát hiện sớm các bất thường.

Nếu phát hiện trẻ thở nhanh nông, cánh mũi phập phồng, lồng ngực hoặc hõm ức rút lõm sâu theo từng nhịp thở, phụ huynh cần đưa con đến bệnh viện ngay lập tức. Các dấu hiệu khác bao gồm trẻ bỏ bú liên tục hai cữ, nôn trớ toàn bộ lượng sữa nuốt vào, ngủ li bì khó đánh thức, da dẻ tái xanh quanh môi hoặc xuất hiện sốt cao trên 38 độ C. Đây là những biểu hiện cảnh báo bệnh lý viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Lưu ý an toàn

Tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc kháng sinh, thuốc kháng histamin hay thuốc làm tan đờm cho trẻ sơ sinh dùng tại nhà mà không có đơn thuốc của bác sĩ. Không áp dụng các biện pháp truyền miệng như nhỏ nước tỏi, nước lá thảo dược vào mũi hoặc miệng trẻ vì niêm mạc bé rất non nớt, dễ bị bỏng rát và bội nhiễm nguy hiểm.

Tóm tắt

Hiện tượng trẻ sơ sinh có đờm ở cổ nhưng không ho thường là phản ứng sinh lý lành tính do đường thở non nớt hoặc trào ngược nhẹ. Cha mẹ nên ưu tiên các biện pháp chăm sóc tự nhiên, giữ vệ sinh mũi họng và theo dõi sát sao biểu hiện của con. Tuyệt đối không tự ý cho trẻ uống thuốc tân dược hay áp dụng mẹo dân gian khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa nhi.