Trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài: Dấu hiệu và cách chăm sóc
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài là tình trạng viêm nhiễm lớp da lót ống tai ngoài, thường khiến bé đau đớn, khó chịu và quấy khóc liên tục. Do trẻ chưa thể nói nên các dấu hiệu ban đầu rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các vấn đề tiêu hóa, mọc răng hay cảm sốt thông thường.
Việc nhận diện sớm các biểu hiện bất thường ở tai và hiểu rõ các bước chăm sóc an toàn là điều vô cùng cần thiết. Điều này giúp các bậc phụ huynh xử trí kịp thời, đưa trẻ đi khám đúng lúc và phòng ngừa hiệu quả các biến chứng nguy hiểm cho thính lực của trẻ.
Trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài là gì?
Viêm tai ngoài là tình trạng tổn thương viêm nhiễm cấp tính hoặc mạn tính xảy ra ở lớp niêm mạc lót phần ống tai ngoài, kéo dài từ cửa tai đến bề mặt ngoài của màng nhĩ. Ở trẻ sơ sinh, cấu trúc giải phẫu của tai còn chưa hoàn thiện, ống tai ngoài ngắn, hẹp và lớp da bao phủ vô cùng nhạy cảm. Khi tiếp xúc với độ ẩm kéo dài hoặc bị tác động cơ học gây trầy xước, các vi sinh vật cơ hội như vi khuẩn hoặc vi nấm sẽ nhanh chóng sinh sôi và gây viêm. Tình trạng này gây ra cảm giác đau nhức rõ rệt, sưng nề và tiết dịch, làm ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ, phản xạ bú mớm và sự phát triển của trẻ. Việc phát hiện kịp thời có ý nghĩa quyết định giúp điều trị dứt điểm và bảo vệ cấu trúc thính giác non nớt của bé.
Biểu hiện gợi ý trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài
Trẻ sơ sinh chưa biết nói nên không thể diễn đạt tình trạng đau rát trong tai. Biểu hiện điển hình nhất khi trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài là phản ứng đau nhói khi cha mẹ vô tình chạm vào vành tai, ấn vào nắp tai hoặc khi đội mũ bó sát. Trẻ thường quấy khóc dữ dội, khó ngủ, trằn trọc và bú kém hơn bình thường. Ngoài ra, cha mẹ có thể quan sát thấy vùng da quanh lỗ tai bị ửng đỏ, sưng nề nhẹ. Trong nhiều trường hợp, cửa ống tai có hiện tượng rỉ dịch màu vàng trong hoặc dịch đục, kèm theo mùi hôi khó chịu. Bé cũng có thể liên tục lắc đầu, cọ tai vào gối hoặc đưa tay quờ quạng lên vùng đầu mặt để cố làm giảm cảm giác ngứa ngáy và bứt rứt bên trong ống tai.
Các yếu tố khiến ống tai trẻ sơ sinh dễ bị viêm
Ống tai ngoài của trẻ sơ sinh rất ngắn, hẹp và lớp biểu bì lót bên trong cực kỳ mỏng manh, dễ tổn thương. Nguyên nhân phổ biến nhất là tình trạng ứ đọng nước hoặc sữa trong ống tai sau khi tắm, gội hoặc nôn trớ, tạo môi trường ẩm ướt cho vi khuẩn như Pseudomonas aeruginosa hoặc tụ cầu khuẩn phát triển. Bên cạnh đó, thói quen dùng tăm bông người lớn, móng tay hoặc dụng cụ kim loại để lấy ráy tai cho trẻ sơ sinh rất dễ làm trầy xước niêm mạc, mở đường cho mầm bệnh xâm nhập. Một số trẻ có cơ địa viêm da cơ địa, chàm da quanh vành tai cũng làm tăng nguy cơ viêm lan vào trong ống tai ngoài. Trẻ nằm nghiêng một bên quá lâu trong môi trường nóng ẩm, nhiều mồ hôi cũng có thể khiến tai bị bí bách và nhiễm trùng.
Cách chăm sóc và xử trí y tế an toàn cho trẻ
Khi nghi ngờ trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài, nguyên tắc quan trọng nhất là đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhi hoặc tai mũi họng để bác sĩ soi tai và đánh giá mức độ tổn thương màng nhĩ. Hướng xử trí y khoa thông thường bao gồm việc làm sạch ống tai nhẹ nhàng bằng dụng cụ chuyên dụng vô khuẩn và sử dụng thuốc nhỏ tai kháng sinh hoặc kháng viêm phù hợp theo lứa tuổi. Tại nhà, cha mẹ cần tuân thủ nghiêm ngặt thời gian và liều lượng thuốc do bác sĩ kê đơn. Trong quá trình chăm sóc, hãy giữ cho tai trẻ luôn khô ráo tuyệt đối, tránh để xà phòng hay nước chảy vào tai khi tắm rửa. Có thể dùng khăn mềm thấm khô nhẹ nhàng phần ngoài vành tai nếu có dịch rỉ ra, không cố lau sâu vào bên trong.
Những sai lầm cha mẹ cần tránh khi xử lý viêm tai
Nhiều bậc phụ huynh khi thấy tai con có mùi hôi hoặc chảy dịch thường có thói quen tự ý mua các loại thuốc nhỏ tai chứa cồn, kháng sinh bột hoặc rắc thuốc nam vào ống tai. Đây là sai lầm nguy hiểm có thể làm bít tắc ống tai, gây bỏng rát biểu mô hoặc dẫn đến ngộ độc ốc tai nếu màng nhĩ đã bị tổn thương. Thêm vào đó, việc dùng que tăm bông thụt sâu vào trong tai không những không làm sạch được dịch viêm mà còn đẩy các chất bẩn vào sát màng nhĩ, làm tăng nguy cơ thủng màng nhĩ của trẻ sơ sinh. Cha mẹ cũng không nên tự ý áp dụng các mẹo dân gian như hơ lá, thổi sáp ong hay nhỏ sữa mẹ vào tai bé vì rất dễ làm ổ nhiễm trùng bùng phát nặng hơn.
Lưu ý an toàn
Nội dung bài viết mang tính chất tham khảo kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị chuyên khoa. Cha mẹ tuyệt đối không tự chẩn đoán, không tự mua thuốc kháng sinh hoặc thuốc nhỏ tai cho trẻ sơ sinh khi chưa có đơn của bác sĩ. Khi trẻ có biểu hiện sốt cao, lờ đờ, sưng đỏ lan ra sau tai hoặc chảy mủ tai, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.
Tóm tắt
Viêm tai ngoài ở trẻ sơ sinh là tình trạng nhiễm trùng cần được phát hiện sớm và điều trị dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý nhỏ thuốc hoặc dùng dụng cụ cứng ngoáy tai cho bé. Việc giữ ống tai luôn khô thoáng, thao tác tắm rửa nhẹ nhàng và tuân thủ đúng phác đồ y khoa sẽ giúp trẻ nhanh chóng bình phục, ngăn ngừa biến chứng ảnh hưởng đến thính giác của con.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Có nên tự mua thuốc nhỏ tai cho trẻ sơ sinh tại nhà không?
Không nên tự ý nhỏ thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa nhi hoặc tai mũi họng. Một số loại thuốc nhỏ tai chứa thành phần gây độc cho ốc tai nếu màng nhĩ đã bị thủng, do đó cần được thăm khám nội soi trước khi dùng.
Nước tắm vào tai có làm trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài không?
Nước vào tai khi tắm là yếu tố thuận lợi hàng đầu làm ẩm ướt biểu mô ống tai, tạo môi trường cho vi khuẩn và nấm phát triển dẫn đến viêm tai ngoài ở trẻ nhỏ.
Viêm tai ngoài khác viêm tai giữa ở trẻ sơ sinh như thế nào?
Viêm tai ngoài xảy ra ở vùng ống tai từ vành tai đến màng nhĩ, trong khi viêm tai giữa nằm ở khoang phía sau màng nhĩ. Hai bệnh lý này có nguyên nhân, vị trí tổn thương và cách xử trí hoàn toàn khác nhau.
Ngoáy tai bằng tăm bông có an toàn cho trẻ sơ sinh không?
Cha mẹ không nên dùng tăm bông ngoáy sâu vào ống tai của bé. Chỉ nên dùng khăn xô mềm lau nhẹ quanh vành tai và cửa ống tai ngoài sau khi tắm để giữ tai khô ráo.
Trẻ sơ sinh bị viêm tai ngoài bao lâu thì khỏi hẳn?
Thời gian hồi phục thường kéo dài từ bảy đến mười ngày nếu được điều trị đúng phác đồ y khoa, giữ tai khô thoáng và vệ sinh sạch sẽ theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
