Trẻ mọc răng sớm có sao không và cách nhận biết cha mẹ nên biết

Trẻ mọc răng sớm là gì?

Mọc răng là quá trình mầm răng sữa bên dưới xương hàm phát triển, di chuyển dần lên trên và đâm xuyên qua lớp niêm mạc nướu để xuất hiện trong khoang miệng. Độ tuổi mọc răng trung bình ở trẻ nhỏ thường dao động quanh mốc 6 tháng tuổi, tuy nhiên biên độ sinh lý bình thường có thể trải dài từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 10.

Trẻ mọc răng sớm là tình trạng chiếc răng đầu tiên trồi lên trước tháng thứ 4 sau sinh. Hiện tượng này phần lớn phản ánh sự phát triển sinh lý tự nhiên và tốc độ chuyển hóa thể chất của từng bé, không đồng nghĩa với bệnh lý nguy hiểm. Việc theo dõi sát sự phát triển của cung hàm và vệ sinh bề mặt răng ngay từ sớm đóng vai trò rất cần thiết nhằm bảo vệ lớp men răng sữa mỏng manh của trẻ nhỏ.

Mốc thời gian mọc răng sinh lý và khái niệm mọc răng sớm

Thông thường, trẻ sơ sinh bắt đầu nhú chiếc răng sữa đầu tiên vào khoảng tháng thứ 6 sau sinh, phần lớn là răng cửa hàm dưới. Quá trình mọc đủ 20 chiếc răng sữa thường hoàn thành khi bé đạt khoảng 2,5 đến 3 tuổi.

Trẻ được coi là mọc răng sớm khi chiếc mầm răng đầu tiên xuất hiện trước tháng thứ 4. Cá biệt, một số trường hợp đặc biệt trẻ có sẵn răng ngay khi vừa chào đời gọi là răng mới sinh hoặc nhú răng trong tháng đầu sau sinh gọi là răng sơ sinh. Hiện tượng này chịu chi phối chủ yếu bởi yếu tố di truyền từ gia đình, đặc điểm chủng tộc hoặc do tình trạng dinh dưỡng của thai nhi phát triển tốt trong thai kỳ.

Ảnh hưởng của việc mọc răng sớm đối với sự phát triển của trẻ

Phần lớn các trường hợp trẻ nhú răng trước mốc 6 tháng không gây nguy hiểm và là biểu hiện của thể trạng phát triển tốt. Chiếc răng mọc sớm giúp kích thích cung hàm hoàn thiện khả năng nhai nuốt thức ăn đặc khi trẻ bước vào giai đoạn ăn dặm.

Tuy nhiên, việc có răng quá sớm cũng tiềm ẩn một số bất tiện nhất định. Nướu của trẻ nhỏ còn mềm yếu nên khi răng đội lên có thể gây cảm giác ngứa ngáy, khó chịu, quấy khóc hoặc bỏ bú tạm thời. Ngoài ra, trẻ có răng sớm có thể vô tình cắn trúng đầu vú mẹ khi bú hoặc cắn vào lưỡi gây trầy xước. Trường hợp răng sơ sinh có chân răng yếu, dễ lung lay sẽ cần được theo dõi kỹ để tránh nguy cơ rụng rơi vào đường thở.

Biểu hiện thường gặp khi trẻ bắt đầu nhú mầm răng sớm

Khi mầm răng bắt đầu đẩy dần qua bề mặt lợi, cha mẹ có thể quan sát thấy vùng nướu tương ứng hơi sưng đỏ, gồ lên hoặc lộ vệt trắng mờ bên dưới. Trẻ thường có phản xạ chảy nhiều nước dãi hơn bình thường do tuyến nước bọt bị kích thích hoạt động mạnh.

Kèm theo đó, bé thường xuyên đưa tay, đồ chơi hoặc các vật dụng xung quanh vào miệng để gặm cắn nhằm xoa dịu cảm giác ngứa nướu. Một số trẻ có thể biểu hiện bứt rứt, khó ngủ sâu giấc, bú ngắt quãng hoặc đi phân hơi lỏng trong vài ngày. Thân nhiệt của trẻ có thể ấm nhẹ nhưng không biến chuyển thành các đợt sốt cao kéo dài nếu chỉ đơn thuần do sinh lý mọc răng.

Cách chăm sóc và vệ sinh khoang miệng cho trẻ mọc răng sớm

Khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện, việc vệ sinh khoang miệng cần được thực hiện đều đặn mỗi ngày. Phụ huynh nên dùng gạc rơ lưỡi tiệt trùng thấm nước muối sinh lý hoặc nước đun sôi để nguội để nhẹ nhàng lau sạch bề mặt răng và nướu sau các cữ bú hay bữa ăn dặm.

Để giảm cảm giác bứt rứt cho trẻ, cha mẹ có thể dùng đầu ngón tay đã rửa sạch xoa nhẹ nhàng quanh vùng lợi sưng hoặc cho bé ngậm núm cắn nướu bằng silicon đã được làm mát. Cần tuyệt đối tránh chà xát mạnh bạo lên niêm mạc miệng. Khi trẻ bắt đầu có thêm nhiều răng, cha mẹ có thể chuyển sang bàn chải lông mềm chuyên dụng dành riêng cho trẻ sơ sinh dưới sự hướng dẫn của bác sĩ nha khoa.

Lưu ý an toàn

Không tự ý bôi các loại thuốc tê, gel giảm đau chứa benzocain hoặc cồn thuốc thảo dược không rõ nguồn gốc lên nướu của trẻ khi chưa có chỉ định từ bác sĩ. Phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa nhi hoặc phòng khám răng hàm mặt ngay nếu trẻ sốt cao liên tục trên 38,5 độ C, ho nhiều, tiêu chảy kéo dài, nướu sưng viêm chảy mủ hoặc răng lung lay nhiều có nguy cơ rơi tụt vào đường thở.

Tóm tắt

Mọc răng sớm là hiện tượng phát triển bình thường và phần lớn không ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của trẻ nhỏ. Cha mẹ chỉ cần chú ý giữ vệ sinh khoang miệng sạch sẽ, theo dõi sát các phản ứng cơ thể và đưa trẻ đến cơ sở nha khoa hoặc chuyên khoa nhi thăm khám khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào kéo dài.