Trẻ mắc bệnh sởi có bị ngứa không và cách chăm sóc da

Trẻ mắc bệnh sởi có bị ngứa không là gì?

Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus sởi thuộc họ Paramyxoviridae gây ra, lây lan mạnh qua đường hô hấp khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng như sốt cao, ho khan, chảy nước mũi, viêm kết mạc mắt và xuất hiện các đốm Koplik nhỏ ở niêm mạc miệng. Sau vài ngày, các ban dạng dát sẩn màu hồng đỏ bắt đầu lan tỏa khắp cơ thể theo trình tự đặc trưng. Làn da của trẻ trong giai đoạn này trở nên rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương nếu không được bảo vệ cẩn thận. Việc theo dõi sát sao biểu hiện trên da giúp phân biệt sởi với các bệnh ngoại ban khác và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Đặc điểm phát ban sởi và mức độ ngứa ở trẻ nhỏ

Trong đa số trường hợp điển hình, phát ban do virus sởi thường không gây ngứa dữ dội. Khi các nốt ban dát sẩn màu hồng đỏ xuất hiện tuần tự từ sau tai, chân tóc lan dần xuống mặt, cổ, ngực, lưng và tứ chi, trẻ thường cảm thấy sốt cao, mệt mỏi, đỏ mắt, chảy nước mũi và ho nhiều hơn là khó chịu vì ngứa. Một số trẻ có thể cảm thấy ngứa râm ran hoặc châm chích nhẹ ở da, nhất là khi cơ thể đổ nhiều mồ hôi hoặc thời tiết oi bức.

Cảm giác ngứa rõ ràng hơn thường chỉ xuất hiện ở giai đoạn hồi phục, tức là lúc ban sởi bắt đầu lặn dần theo đúng thứ tự mọc. Khi ban bay đi, bề mặt da có thể xuất hiện hiện tượng bong vảy mỏng mịn như phấn và để lại các vết thâm rằn ri vằn da hổ. Quá trình bong lớp tế bào sừng này có thể làm da hơi khô ráp và gây ngứa nhẹ thoáng qua. Nếu trẻ có biểu hiện ngứa ngáy dữ dội, liên tục cào gãi làm trầy xước da ngay từ những ngày đầu phát ban, cha mẹ cần hết sức cảnh giác vì đây có thể là dấu hiệu của tình trạng kích ứng da, dị ứng hoặc bệnh lý khác.

Nguyên nhân khiến trẻ mắc sởi cảm thấy ngứa và khó chịu

Mặc dù bản chất tổn thương do virus sởi ít gây ngứa, trẻ mắc bệnh vẫn có thể bứt rứt và muốn cào gãi vì một số yếu tố phối hợp. Đầu tiên là tình trạng chăm sóc chưa đúng cách do quan niệm kiêng khem quá mức. Nhiều gia đình kiêng tắm, kiêng gió và ủ trẻ quá kín khiến mồ hôi ứ đọng tại lỗ chân lông, tạo điều kiện cho vi khuẩn và vi nấm phát triển, dẫn đến viêm da tiếp xúc hoặc rôm sảy kèm theo.

Bên cạnh đó, việc trẻ bị sốt cao làm tăng thân nhiệt cũng khiến các thụ cảm thể thần kinh dưới da nhạy cảm hơn, tạo cảm giác châm chích khó chịu. Một nguyên nhân khác là phản ứng dị ứng với các loại thuốc hạ sốt, kháng sinh hoặc siro ho mà trẻ đang dùng. Cuối cùng, làn da trẻ em vốn mỏng manh nên rất dễ bị khô nẻ khi cơ thể mất nước do sốt cao liên tục, từ đó làm gia tăng cảm giác ngứa ngáy. Việc nhận biết các yếu tố này giúp người chăm sóc điều chỉnh môi trường sống phù hợp, giúp trẻ cảm thấy dễ chịu hơn mà không làm ảnh hưởng đến tiến trình điều trị.

Phân biệt ban sởi với các tình trạng phát ban gây ngứa khác

Nhiều phụ huynh dễ nhầm lẫn sởi với các bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh da liễu khác có triệu chứng phát ban. Bệnh thủy đậu đặc trưng bởi các nốt phỏng nước nông, trong suốt xuất hiện rải rác toàn thân và gây ngứa ngáy dữ dội ngay từ đầu. Khi bọng nước vỡ ra, nguy cơ bội nhiễm rất cao nếu trẻ gãi nhiều.

Trong khi đó, bệnh sốt phát ban do virus thông thường như rubella hay enterovirus thường phát ban đồng loạt, ban mịn màu hồng sáng, ít khi để lại vết thâm và trẻ thường chỉ ngứa nhẹ hoặc không ngứa, các triệu chứng toàn thân cũng nhẹ nhàng hơn sởi. Trường hợp mề đay dị ứng, các sẩn phù gồ cao trên mặt da, thay đổi hình dạng nhanh chóng và gây ngứa ngáy bứt rứt dữ dội khiến trẻ quấy khóc liên tục. Việc phân biệt rõ đặc điểm ban giúp cha mẹ không chủ quan trước những diễn biến phức tạp của bệnh sởi, đồng thời tránh nhầm lẫn trong quá trình theo dõi sức khỏe của con tại nhà.

Các biện pháp chăm sóc da an toàn khi trẻ mắc bệnh sởi

Để giảm bớt cảm giác châm chích và bảo vệ làn da của trẻ khi bị sởi, cha mẹ cần chú trọng vệ sinh thân thể sạch sẽ hàng ngày. Trẻ vẫn cần được tắm rửa nhẹ nhàng bằng nước ấm trong phòng kín gió, không chà xát mạnh lên các nốt ban và lau khô người bằng khăn bông mềm trước khi mặc quần áo. Nên cho trẻ mặc đồ bằng chất liệu cotton mỏng nhẹ, thấm hút mồ hôi tốt và giữ phòng ốc thông thoáng, nhiệt độ mát mẻ.

Cha mẹ nên cắt tỉa móng tay của trẻ gọn gàng hoặc cho trẻ đeo bao tay vải mềm để hạn chế tối đa việc cào xước da khi ngủ. Cho trẻ uống đủ nước ấm, bổ sung dung dịch oresol theo hướng dẫn y tế hoặc tăng cường bú mẹ để bù lượng dịch mất do sốt, giúp da không bị khô ráp. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại lá cây để đắp hoặc tắm cho trẻ vì rất dễ đưa vi khuẩn vào các tổn thương da mỏng manh, dẫn đến viêm nhiễm lan rộng.

Lưu ý an toàn

Nội dung bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức y khoa phổ thông, không thay thế cho việc thăm khám và điều trị từ bác sĩ chuyên khoa nhi. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc chống dị ứng, thuốc bôi chứa corticoid hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện trẻ có các biểu hiện bất thường như sốt cao không hạ, ban chảy dịch mủ, thở nhanh, li bì hoặc co giật, cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay lập tức.

Tóm tắt

Phát ban do sởi thường chỉ gây châm chích nhẹ hoặc ngứa thoáng qua khi hồi phục chứ không gây ngứa ngáy dữ dội như dị ứng hay thủy đậu. Việc hiểu đúng đặc điểm này giúp cha mẹ bớt hoang mang, tập trung chăm sóc da sạch sẽ và kịp thời phát hiện các dấu hiệu bội nhiễm da để đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa nhi.