Trẻ em bị sưng mí mắt dưới: Nguyên nhân phổ biến và cách chăm sóc

Trẻ em bị sưng mí mắt dưới là gì?

Sưng mí mắt dưới ở trẻ em là tình trạng tích tụ dịch viêm hoặc ứ đọng tuần hoàn tại mô liên kết dưới da của bờ mi dưới, khiến vùng mi phồng to, căng tức và đôi khi kèm theo đỏ hoặc nóng rát. Cấu trúc giải phẫu mi mắt của trẻ nhỏ có nhiều mạch máu và mô mỡ lỏng lẻo, tạo điều kiện cho các phản ứng dị ứng hoặc nhiễm khuẩn tại chỗ biểu hiện rất rầm rộ dù tổn thương ban đầu có thể rất nhỏ.

Hiện tượng sưng mí mắt dưới có thể xuất hiện đơn độc ở một bên mắt hoặc lan tỏa sang cả hai bên tùy thuộc vào tác nhân gây bệnh. Nếu không được theo dõi và xử lý cẩn trọng, một ổ nhiễm trùng nhỏ tại mi mắt có thể lan rộng vào cấu trúc sâu bên trong hốc mắt, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng thị giác cũng như sự phát triển mắt toàn diện của trẻ sau này.

Các nguyên nhân thường gặp gây sưng mí mắt dưới ở trẻ

Tình trạng sưng mí mắt dưới ở trẻ thường bắt nguồn từ các bệnh lý tại mắt hoặc phản ứng dị ứng của cơ thể. Nguyên nhân phổ biến hàng đầu là lẹo mắt, hình thành do nhiễm tụ cầu khuẩn tại nang lông mi hoặc tuyến bã nhờn, tạo nên nốt sưng đỏ, đau và có thể mưng mủ. Một nguyên nhân khác tương tự là chắp mắt, xuất hiện khi tuyến meibomius ở sụn mi bị tắc nghẽn dịch tiết, gây ra khối u nhỏ không đau hoặc sưng nhẹ.

Bên cạnh đó, viêm kết mạc dị ứng hoặc viêm da tiếp xúc do phấn hoa, lông thú nuôi, bụi nhà cũng khiến mi mắt dưới của trẻ bị phù nề nhanh chóng kèm theo ngứa ngáy và chảy nước mắt. Côn trùng cắn trực tiếp vào vùng da mỏng manh dưới mi mắt cũng để lại vết sưng tấy rõ rệt. Đáng lo ngại hơn, viêm mô tế bào quanh hốc mắt là một dạng nhiễm trùng sâu nguy hiểm, khiến toàn bộ mi mắt sưng húp, đỏ rực và hạn chế vận động nhãn cầu của trẻ.

Hướng dẫn chăm sóc và làm dịu mí mắt dưới an toàn cho trẻ

Khi phát hiện mí mắt dưới của trẻ bị sưng, việc đầu tiên phụ huynh cần làm là giữ bình tĩnh và tiến hành các bước chăm sóc nhẹ nhàng tại nhà. Sử dụng gạc y tế vô khuẩn nhúng vào nước ấm sạch, vắt ráo rồi chườm nhẹ lên vùng mí mắt bị tổn thương khoảng năm đến mười phút, lặp lại ba đến bốn lần mỗi ngày. Nhiệt độ ấm giúp giãn nở lỗ tuyến bã, giảm ứ trệ dịch và xoa dịu cảm giác đau tức cho trẻ.

Đồng thời, cha mẹ nên dùng nước muối sinh lý natri clorid không phẩy chín phần trăm thấm vào bông gòn sạch để lau nhẹ dịch tiết, ghèn mắt từ góc trong ra ngoài đuôi mắt. Cần nhắc nhở hoặc đeo bao tay mềm cho trẻ nhỏ để ngăn bé dụi mắt làm tổn thương thêm niêm mạc. Khuyến khích trẻ uống đủ nước, nghỉ ngơi trong phòng thoáng mát, tránh tiếp xúc với khói bụi, lông động vật hoặc ánh sáng quá gắt trong suốt thời gian theo dõi.

Những sai lầm cần tránh khi xử trí sưng mí mắt cho trẻ

Vùng da quanh mắt của trẻ em vô cùng mỏng manh và nhạy cảm, do đó những sai lầm trong xử trí có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến thị lực lâu dài. Sai lầm phổ biến nhất là phụ huynh tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ chứa corticoid, kháng sinh liều cao về nhỏ cho trẻ khi chưa có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa Mắt. Việc dùng sai thuốc có thể gây tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc làm vết loét giác mạc lan rộng.

Một thói quen nguy hại khác là cố gắng bóp, nặn mủ tại nốt sưng ở mí mắt dưới. Hành vi này dễ đẩy vi khuẩn xâm nhập sâu vào hệ thống tĩnh mạch vùng mặt, làm tăng nguy cơ viêm mô tế bào hốc mắt hay huyết khối xoang hang nguy hiểm tính mạng. Phụ huynh cũng tuyệt đối không đắp các loại lá cây, tinh dầu hoặc bài thuốc truyền miệng không rõ nguồn gốc lên mắt trẻ vì nguy cơ bội nhiễm nấm và vi khuẩn ngoại lai rất cao.

Thời điểm phụ huynh cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa

Mặc dù nhiều trường hợp sưng mí mắt dưới lành tính có thể tự thuyên giảm sau vài ngày chăm sóc đúng cách, cha mẹ cần đặc biệt cảnh giác với các biểu hiện nhiễm trùng lan tỏa. Cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế có chuyên khoa Mắt hoặc Nhi khoa khi thấy mi mắt sưng nề nhanh chóng, chuyển sang màu đỏ sẫm hoặc tím bầm, khiến trẻ không thể tự mở mắt được.

Những triệu chứng đi kèm như trẻ sốt cao liên tục, quấy khóc bỏ bú, mắt lồi nhẹ, chảy mủ đặc màu vàng xanh hoặc trẻ có dấu hiệu nhìn mờ, lóa mắt, sợ ánh sáng đều là dấu hiệu cảnh báo tình trạng nhiễm trùng đã tiến triển sâu. Việc thăm khám kịp thời giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác nguyên nhân, chỉ định đúng thuốc kháng sinh hay can thiệp y khoa phù hợp, bảo vệ an toàn tối đa cho đôi mắt của bé.

Lưu ý an toàn

Toàn bộ thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chăm sóc sức khỏe thường thức, không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y khoa trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa Mắt. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh, thuốc nhỏ mắt corticoid hoặc áp dụng các mẹo dân gian đắp lá cây lên mắt trẻ. Khi mắt trẻ sưng to, đau nhức nhiều hoặc suy giảm thị lực, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám.

Tóm tắt

Sưng mí mắt dưới ở trẻ nhỏ là tình trạng khá phổ biến và phần lớn có thể cải thiện tốt nếu được nhận biết đúng nguyên nhân và xử trí kịp thời. Cha mẹ hãy giữ vệ sinh vùng mắt sạch sẽ, chườm ấm hỗ trợ và luôn đưa trẻ đi khám chuyên khoa Mắt khi triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường.