Trẻ đi tiêm phòng lao về có nên tắm không và cách chăm sóc

Trẻ tiêm phòng lao về có nên tắm không là gì?

Vắc xin BCG chứa vi khuẩn lao sống giảm độc lực, được tiêm trong da ở cánh tay trái của trẻ sơ sinh để kích thích hệ miễn dịch sinh kháng thể bảo vệ cơ thể. Khác với nhiều loại vắc xin thông thường khác, vắc xin phòng lao có tiến trình tạo đáp ứng miễn dịch tại chỗ kéo dài qua nhiều tuần, thậm chí vài tháng.

Sau khi tiêm, cơ thể trẻ có thể xuất hiện một số phản ứng sinh lý bình thường như sốt nhẹ, quấy khóc thoáng qua hoặc sưng đỏ tại nốt tiêm. Về sau, nốt tiêm này thường tiến triển thành một bọng mủ nhỏ tự vỡ rồi để lại sẹo vĩnh viễn, đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể tiếp nhận vắc xin tốt. Do đặc thù vị trí tiêm nhạy cảm và thời gian lành tổn thương kéo dài, việc chăm sóc vệ sinh hằng ngày, đặc biệt là thói quen tắm rửa cho trẻ, cần được cha mẹ thực hiện cẩn trọng nhằm phòng tránh nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn từ môi trường bên ngoài.

Trẻ tiêm vắc xin lao về có nên tắm không

Cha mẹ hoàn toàn có thể tắm hoặc lau người cho trẻ sau khi tiêm phòng lao về mà không cần kiêng cữ tuyệt đối. Vệ sinh thân thể sạch sẽ giúp loại bỏ mồ hôi, vi khuẩn trên bề mặt da và mang lại cảm giác thoải mái, dễ chịu cho trẻ.

Tuy nhiên, trong ngày đầu tiên sau tiêm, gia đình nên ưu tiên dùng khăn mềm thấm nước ấm để lau người nhẹ nhàng cho trẻ, tránh làm ướt sũng hoặc để bọt xà phòng tiếp xúc trực tiếp vào vết tiêm. Khi tắm, thao tác cần diễn ra nhanh gọn trong phòng kín gió, sử dụng nước ấm vừa phải. Ngay sau khi tắm xong, cha mẹ dùng khăn bông sạch mềm chấm nhẹ để làm khô vùng da quanh bắp tay, tuyệt đối không chà xát mạnh làm trầy xước tổn thương.

Các phản ứng thông thường sau khi tiêm phòng lao ở trẻ

Sau khi tiêm vắc xin lao, trẻ có thể gặp các phản ứng toàn thân nhẹ và phản ứng tại chỗ đặc trưng. Trong một đến hai ngày đầu, trẻ có thể sốt nhẹ dưới 38,5 độ C, quấy khóc, bứt rứt hoặc bú kém hơn bình thường, sau đó các triệu chứng này sẽ tự biến mất mà không cần can thiệp thuốc.

Tại vị trí tiêm ở bắp tay trái, nốt sưng đỏ ban đầu có thể xuất hiện rồi lặn đi. Sau khoảng hai đến bốn tuần, một nốt sần nhỏ gồ lên mặt da, chuyển dần thành mụn mủ nhỏ. Nốt mụn này tự vỡ, chảy dịch nhờn rồi đóng vảy, quá trình đóng vảy và bong vảy có thể lặp lại vài lần trước khi lành hẳn và để lại vết sẹo nhỏ đường kính vài milimét. Đây là phản ứng miễn dịch hoàn toàn tự nhiên của vắc xin BCG.

Hướng dẫn chăm sóc và vệ sinh vết tiêm lao đúng cách

Việc chăm sóc vết tiêm phòng lao đòi hỏi sự kiên nhẫn và tuân thủ nguyên tắc vô khuẩn cơ bản. Cha mẹ cần giữ cho vùng bắp tay tiêm của trẻ luôn khô ráo, sạch sẽ và thoáng khí bằng cách cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, chất liệu vải cotton thấm hút mồ hôi tốt.

Khi nốt tiêm mưng mủ hoặc tự vỡ dịch, phụ huynh chỉ cần dùng gạc y tế sạch hoặc bông gòn thấm nước muối sinh lý chấm nhẹ nhàng bên ngoài để làm sạch chất dịch thoát ra. Tuyệt đối không tự ý nặn, bóp mủ, không bôi cồn đỏ, thuốc mỡ hay đắp bất kỳ loại lá cây nào lên vết thương. Không nên băng kín vết tiêm bằng băng dính cá nhân vì độ ẩm ứ đọng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi gây mưng mủ lan rộng.

Dấu hiệu bất thường sau tiêm phòng lao cần đưa trẻ đi khám

Mặc dù phần lớn phản ứng sau tiêm lao đều lành tính, phụ huynh vẫn cần chú ý theo dõi sát để kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu bất thường. Cần đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ sốt cao liên tục trên 38,5 độ C không hạ sau khi dùng thuốc hạ sốt, trẻ li bì, co giật, bỏ bú hoặc thở khò khè, tím tái.

Bên cạnh đó, các phản ứng tại chỗ quá mức cũng cần được bác sĩ đánh giá, bao gồm vết tiêm sưng to lan rộng ra toàn bắp tay, chảy dịch mủ liên tục kèm mùi hôi, hoặc xuất hiện các nốt hạch sưng to ở vùng nách hay xương đòn cùng bên với kích thước lớn và sưng đau kéo dài. Tuyệt đối không tự ý rạch mủ hay mua kháng sinh cho trẻ uống tại nhà.

Lưu ý an toàn

Thông tin hướng dẫn chăm sóc trẻ sau tiêm phòng lao chỉ mang tính chất tham khảo phổ quát và không thay thế cho chỉ định của bác sĩ hay cán bộ tiêm chủng. Mỗi trẻ sơ sinh có cơ địa và mức độ đáp ứng miễn dịch khác nhau. Cha mẹ tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hạ sốt, thuốc kháng sinh, kem bôi da hoặc áp dụng các mẹo dân gian truyền miệng lên vết tiêm. Khi trẻ có biểu hiện quấy khóc bất thường, sốt cao kéo dài hoặc tổn thương da sưng tấy nghiêm trọng, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Sau khi tiêm phòng lao, trẻ hoàn toàn có thể tắm rửa sạch sẽ nếu được cha mẹ thực hiện nhẹ nhàng và bảo vệ tốt vùng tiêm. Việc hiểu rõ tiến trình mưng mủ sinh lý của vắc xin BCG cùng cách chăm sóc khoa học sẽ giúp trẻ vượt qua giai đoạn tạo miễn dịch an toàn, khỏe mạnh và hạn chế tối đa các biến chứng viêm nhiễm không mong muốn.