Trẻ bị tiêu chảy có nên ăn váng sữa không và cách chăm sóc đúng

Trẻ bị tiêu chảy có nên ăn váng sữa không là gì?

Tiêu chảy ở trẻ em là tình trạng trẻ đi ngoài phân lỏng hoặc nhiều nước từ ba lần trở lên trong một ngày. Hiện tượng này thường do nhiễm virus, vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc do chế độ ăn uống không phù hợp với lứa tuổi. Khi đường tiêu hóa bị tổn thương, bề mặt vi nhung mao ruột bị bào mòn tạm thời, làm suy giảm nghiêm trọng khả năng tiết men tiêu hóa như lactase và các enzym xử lý chất béo.

Váng sữa vốn là lớp chất béo nổi lên bề mặt khi chế biến sữa, chứa mật độ năng lượng từ lipid rất đậm đặc. Ở trạng thái khỏe mạnh, váng sữa là món ăn phụ cung cấp nhiều năng lượng cho trẻ nhẹ cân. Tuy nhiên, khi đường ruột đang chịu tác động của tình trạng viêm nhiễm, hệ thống men tiêu hóa chưa thể xử lý hiệu quả lượng lipid lớn này, khiến váng sữa trở thành gánh nặng lớn cho hệ tiêu hóa non nớt của trẻ nhỏ.

Vì sao trẻ bị tiêu chảy không nên ăn váng sữa

Váng sữa là chế phẩm từ sữa chứa tỷ lệ chất béo rất cao cùng lượng đường đáng kể, trong khi hàm lượng chất đạm và vi chất dinh dưỡng lại tương đối thấp. Khi trẻ bị tiêu chảy cấp, các tế bào biểu mô niêm mạc ruột bị viêm và tổn thương bề mặt, dẫn đến việc sụt giảm hoạt động của các men tiêu hóa và dịch mật cần thiết để nhũ hóa lipid.

Nếu cho trẻ nạp vào một lượng lớn chất béo từ váng sữa lúc này, hệ tiêu hóa non nớt của trẻ sẽ lập tức bị quá tải. Lượng chất béo không được hấp thu hết sẽ di chuyển xuống đại tràng, làm tăng áp lực thẩm thấu và kích thích nhu động ruột co bóp mạnh hơn. Hậu quả là trẻ dễ bị đầy bụng, sôi bụng, buồn nôn, đi ngoài ra phân sống có váng mỡ và tình trạng tiêu chảy trở nên dai dẳng hơn. Do đó, việc tạm ngừng váng sữa trong giai đoạn bệnh là quyết định hoàn toàn cần thiết để bảo vệ đường tiêu hóa của trẻ.

Chế độ dinh dưỡng phù hợp thay thế váng sữa khi trẻ tiêu chảy

Trong giai đoạn trẻ đang đi ngoài phân lỏng nhiều lần, nguyên tắc quan trọng nhất là phòng ngừa mất nước và duy trì dinh dưỡng nhẹ nhàng cho đường ruột. Cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ uống dung dịch bù nước và điện giải oresol được pha đúng tỷ lệ theo chỉ dẫn trên bao bì để bù lại lượng nước đã mất qua đường tiêu hóa.

Về chế độ ăn, phụ huynh nên nấu các món cháo loãng hoặc súp ấm nấu cùng thịt nạc thăn, thịt gà bỏ da băm nhuyễn và một ít cà rốt hoặc bí đỏ. Thức ăn lỏng giúp trẻ dễ nuốt, nhanh hấp thu mà không gây áp lực cơ học lên thành ruột. Trẻ đang bú mẹ cần được tăng cường cữ bú để nhận kháng thể tự nhiên. Cha mẹ nên chia nhỏ bữa ăn thành năm đến sáu bữa trong ngày, cho trẻ ăn từng lượng vừa phải thay vì ép ăn quá nhiều trong một bữa.

Thời điểm và cách cho trẻ ăn lại váng sữa an toàn

Sau khi trẻ dứt cơn tiêu chảy, niêm mạc ruột vẫn cần một khoảng thời gian nhất định để tái tạo vi nhung mao và hồi phục hoàn toàn nồng độ men tiêu hóa. Cha mẹ không nên vội vã cho trẻ ăn váng sữa ngay trong những ngày đầu phân vừa mới sệt lại, vì đường ruột chưa kịp thích nghi với thức ăn béo đặc có thể tái phát rối loạn tiêu hóa.

Thời điểm thích hợp để tập cho trẻ làm quen lại với váng sữa là khoảng một đến hai tuần sau khi trẻ đã đi tiêu bình thường, phân thành khuôn và tinh thần hoạt bát. Ban đầu, phụ huynh chỉ nên cho trẻ thử một lượng nhỏ khoảng một đến hai thìa cà phê vào bữa phụ buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, tuyệt đối không cho ăn vào buổi tối muộn. Sau đó, tiếp tục theo dõi sát phân và phản ứng tiêu hóa của trẻ trong một đến hai ngày tiếp theo trước khi cân nhắc tăng dần lượng ăn theo đúng lứa tuổi.

Lưu ý an toàn

Cha mẹ cần theo dõi sát các dấu hiệu mất nước ở trẻ như môi khô, khát nước dữ dội, mắt trũng, khóc không có nước mắt, tiểu tiện rất ít hoặc li bì khó đánh thức. Nếu trẻ sốt cao liên tục, nôn ói nhiều không thể uống nước, hoặc trong phân có lẫn chất nhầy máu, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa nhi ngay lập tức để được bác sĩ khám và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hay kháng sinh tại nhà.

Tóm tắt

Tóm lại, cha mẹ không nên cho trẻ ăn váng sữa trong thời gian bị tiêu chảy cấp. Việc tạm dừng thực phẩm giàu chất béo này giúp đường ruột trẻ nhanh chóng phục hồi. Khi phân trẻ trở lại bình thường hoàn toàn, phụ huynh mới bắt đầu cho trẻ dùng lại từng lượng nhỏ váng sữa để bảo đảm an toàn tiêu hóa.