Trẻ bị tay chân miệng có được tắm không và cách tắm đúng cách cho bé

Trẻ bị tay chân miệng có được tắm không là gì?

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do nhóm virus đường ruột gây ra, thường gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71. Bệnh phổ biến ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi với các biểu hiện điển hình như sốt nhẹ hoặc sốt cao, loét miệng và phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối hoặc vùng mông.

Khi trẻ nhiễm bệnh, hệ miễn dịch suy giảm tạm thời kết hợp với các nốt phỏng nước xuất hiện rải rác khiến nhiều gia đình e ngại việc tắm rửa. Tuy nhiên, việc kiêng nước kéo dài làm mồ hôi, bã nhờn và vi khuẩn ứ đọng trên da, tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật gây hại xâm nhập qua vết thương hở. Vệ sinh thân thể khoa học là một phần thiết yếu trong quá trình chăm sóc hỗ trợ tại nhà, giúp phòng tránh biến chứng nhiễm trùng da và mang lại sự thông thoáng, thoải mái cho trẻ nhỏ.

Lý do không nên kiêng nước khi trẻ mắc bệnh

Nhiều gia đình lo sợ việc tiếp xúc với nước sẽ khiến các nốt ban phát triển thêm hoặc làm trẻ nhiễm lạnh. Trên thực tế, bọng nước trong bệnh tay chân miệng hình thành do virus từ bên trong hệ tuần hoàn chứ không phải do tác động từ nước bên ngoài. Việc kiêng tắm nhiều ngày khiến mồ hôi, bã nhờn tích tụ, bít tắc lỗ chân lông và gây ngứa ngáy dữ dội. Trẻ nhỏ chưa ý thức được thường sẽ cào gãi liên tục vào các nốt mụn. Hành động này làm vỡ bọng nước, tạo cơ hội cho vi khuẩn tụ cầu hoặc liên cầu ngoài môi trường xâm nhập gây viêm da mủ, chốc lở hoặc nhiễm trùng mô mềm. Tắm rửa nhẹ nhàng hằng ngày bằng nước ấm sạch giúp loại bỏ mồ hôi, giảm mật độ vi khuẩn trên biểu bì và mang lại cảm giác thoải mái cho cơ thể.

Các bước tắm rửa an toàn cho trẻ tại nhà

Gia đình cần chuẩn bị phòng tắm kín gió, nhiệt độ ấm áp và dùng nước tắm có độ ấm vừa phải, tương đương thân nhiệt khoảng 36 đến 38 độ C. Nước quá nóng dễ gây rát buốt ở những vùng da có tổn thương bọng nước. Khi tắm, người chăm sóc dội nước từ từ, dùng khăn xô mềm lau rửa nhẹ nhàng khắp cơ thể. Tuyệt đối không dùng bông tắm cứng, không cọ xát hoặc nặn bóp các mụn nước. Thời gian tắm nên gói gọn trong khoảng 5 đến 7 phút để tránh làm trẻ bị nhiễm lạnh. Ngay sau khi tắm xong, dùng khăn bông mềm thấm khô toàn thân, đặc biệt là các kẽ ngón tay, kẽ ngón chân và vùng mông, sau đó mặc quần áo chất liệu cotton mỏng, thấm hút mồ hôi tốt.

Những sai lầm cần tránh khi vệ sinh thân thể cho bé

Sai lầm phổ biến là việc đun các loại lá cây dân gian không rõ nguồn gốc như lá chè xanh, lá trầu không hay cỏ mực để tắm cho trẻ. Dù một số loại lá có tính kháng khuẩn tự nhiên, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, vi nấm hoặc bụi bẩn bám trên lá có thể gây dị ứng nặng hoặc nhiễm trùng sâu vào các vết trợt loét da. Ngoài ra, cha mẹ không nên lạm dụng các loại xà phòng có chất tẩy rửa mạnh, tính kiềm cao hay hương liệu tổng hợp vì chúng dễ gây kích ứng và khô da. Trong trường hợp trẻ đang sốt cao hoặc mệt lả li bì, không nên ép trẻ ngâm nước mà nên dùng khăn mềm nhúng nước ấm để lau người nhẹ nhàng từng phần cho đến khi thể trạng trẻ ổn định hơn.

Chăm sóc tổn thương da và niêm mạc miệng đi kèm

Bên cạnh việc vệ sinh da, phụ huynh cần chú ý đến vết loét trong khoang miệng vì đây là nguyên nhân khiến trẻ đau rát, bỏ bú, chán ăn và chảy nhiều nước bọt. Sau mỗi cữ ăn, nên cho trẻ súc miệng bằng nước muối sinh lý 0,9% ấm hoặc dùng gạc y tế mềm thấm nước muối để lau miệng nhẹ nhàng, làm sạch mảng bám thức ăn dư thừa và ngăn ngừa nấm miệng phát triển. Với các nốt phỏng nước ngoài da đã vỡ hoặc có dấu hiệu rỉ dịch, có thể chấm dung dịch sát khuẩn dịu nhẹ như xanh methylen theo hướng dẫn y tế để hạn chế nguy cơ bội nhiễm. Cắt ngắn móng tay của trẻ hoặc cho trẻ đeo bao tay cotton mềm để tránh việc trẻ vô thức gãi làm trầy xước da.

Lưu ý an toàn

Các thông tin vệ sinh thân thể chỉ mang tính chất hướng dẫn chăm sóc hỗ trợ và không thay thế chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa nhi. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý bôi các loại thuốc mỡ chứa corticoid, thuốc nam hoặc rắc bột kháng sinh lên các nốt bọng nước. Cần theo dõi sát diễn biến toàn thân của trẻ. Nếu trẻ xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo trở nặng như sốt cao liên tục không hạ, giật mình chới với, run tay chân, thở gấp, đi loạng choạng hoặc nôn trớ nhiều, gia đình phải đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất ngay lập tức.

Tóm tắt

Trẻ mắc tay chân miệng hoàn toàn có thể tắm rửa sạch sẽ hằng ngày bằng nước ấm để phòng ngừa nguy cơ nhiễm trùng da. Việc thực hiện đúng thao tác tắm nhẹ nhàng, không chà xát bóng nước và duy trì môi trường sống thông thoáng sẽ giúp trẻ cảm thấy dễ chịu, ăn ngủ tốt hơn và nhanh chóng phục hồi thể trạng.