Trẻ bị sốt có nên tắm không và cách tắm nước ấm

Trẻ bị sốt có nên tắm không là gì?

Sốt là một phản ứng miễn dịch tự nhiên của cơ thể trước các tác nhân gây bệnh như virus, vi khuẩn hoặc phản ứng sau tiêm chủng. Khi trung tâm điều nhiệt ở vùng dưới đồi điều chỉnh nhiệt độ chuẩn lên mức cao hơn bình thường, cơ thể trẻ sẽ xuất hiện tình trạng nóng rát kèm theo hiện tượng đổ mồ hôi để tỏa nhiệt.

Việc tích tụ mồ hôi, bụi bẩn và bã nhờn trên bề mặt da trong nhiều ngày liên tục nếu kiêng tắm có thể làm tắc nghẽn lỗ chân lông, tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn gây nhiễm trùng da hoặc rôm sảy phát triển. Nước ấm tác động lên da có tác dụng làm giãn các mạch máu ngoại vi một cách nhẹ nhàng, từ đó hỗ trợ quá trình thải nhiệt qua bề mặt da diễn ra thuận lợi hơn. Ngược lại, tắm bằng nước lạnh hoặc để gió lùa có thể gây co mạch ngoại vi đột ngột, khiến nhiệt lượng bị giữ lại bên trong nội tạng và dẫn đến nguy cơ run rẩy hoặc co giật.

Thời điểm thích hợp để tắm cho trẻ đang bị sốt

Không phải giai đoạn nào của cơn sốt cũng thích hợp để đưa trẻ vào phòng tắm. Phụ huynh chỉ nên tắm cho con khi bé đã qua giai đoạn rét run ban đầu và bước vào giai đoạn thân nhiệt ổn định hoặc bắt đầu toát mồ hôi. Thông thường, sau khi dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ khoảng ba mươi phút đến một giờ, thân nhiệt của bé giảm xuống dưới mức ba mươi tám độ năm thì việc tắm rửa sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất.

Nếu trẻ biểu hiện lừ đừ, quấy khóc liên tục, buồn ngủ li bì hoặc đang trong cơn sốt tăng nhanh với biểu hiện chân tay lạnh buốt và cơ thể run rẩy, cha mẹ tuyệt đối không được bế bé đi tắm. Trong tình huống này, việc cởi bỏ quần áo để tắm nước có thể gây kích ứng hệ thần kinh và làm tăng nguy cơ co giật do sốt cao.

Các bước tắm nước ấm đúng cách và nhanh gọn

Nhiệt độ nước tắm cần được kiểm tra kỹ lưỡng trước khi đặt trẻ vào chậu, lý tưởng nhất là thấp hơn thân nhiệt hiện tại của trẻ từ một đến hai độ, hoặc duy trì ở mức ba mươi sáu đến ba mươi bảy độ. Phòng tắm phải được đóng kín các cửa sổ để tránh gió lùa trực tiếp. Thời gian tắm chỉ nên kéo dài từ năm đến bảy phút, không ngâm cơ thể bé quá lâu trong nước.

Khi thao tác, phụ huynh dùng khăn xô mềm nhẹ nhàng thấm nước ấm lên các vùng có nhiều mạch máu lớn như nách, bẹn, cổ và lưng để tăng cường khả năng thoát nhiệt. Sau khi tắm xong, cần lau khô người nhanh chóng bằng khăn bông mềm, đặc biệt chú ý làm khô các nếp gấp da và vùng đầu tóc. Cho trẻ mặc quần áo mỏng nhẹ, chất liệu cotton thấm hút tốt, không quấn nhiều lớp chăn dày khiến nhiệt độ cơ thể khó hạ xuống.

Phân biệt giữa tắm nước ấm và lau mát hạ sốt

Khi trẻ sốt cao trên ba mươi chín độ C, mệt mỏi nhiều hoặc quấy khóc không chịu ngồi chậu nước, phụ huynh nên chuyển sang lau người bằng nước ấm ngay tại giường thay vì tắm ướt toàn thân.

Cách thực hiện gồm nhúng năm khăn xô vào chậu nước ấm khoảng ba mươi sáu đến ba mươi bảy độ C rồi vắt ráo. Đặt hai khăn ở hai bên hõm nách, hai khăn ở hai bên bẹn và dùng chiếc khăn còn lại lau nhẹ nhàng khắp toàn thân trẻ. Cứ sau mỗi hai đến ba phút, giặt lại khăn vào nước ấm để duy trì nhiệt độ phù hợp và tiếp tục lau trong khoảng mười lăm đến hai mươi phút. Cách làm này giúp hạ bớt nhiệt độ bề mặt da an toàn mà không làm trẻ phải di chuyển hay quấy khóc thêm.

Những sai lầm cha mẹ cần tránh khi vệ sinh cho trẻ bị sốt

Sai lầm phổ biến nhất là sử dụng nước lạnh, nước đá hoặc cồn y tế để tắm và lau người cho trẻ với hy vọng hạ nhiệt cấp tốc. Hơi lạnh đột ngột khiến các mạch máu dưới da co thắt mạnh, ngăn cản máu lưu thông ra ngoại vi để tỏa nhiệt, đồng thời gây hiện tượng run cơ làm thân nhiệt trung tâm tăng cao hơn. Cồn y tế còn có thể bốc hơi nhanh gây ức chế hô hấp hoặc hấp thu qua da gây độc cho cơ thể non nớt của trẻ.

Thói quen ủ ấm quá kỹ sau khi tắm vì sợ trẻ cảm lạnh cũng là một ngộ nhận thường gặp. Việc mặc nhiều áo len, đắp chăn dày sẽ giữ lại toàn bộ nhiệt lượng mà cơ thể đang tìm cách đào thải, dễ đẩy thân nhiệt lên ngưỡng nguy hiểm dẫn tới tình trạng co giật sốt cao ở trẻ nhỏ.

Lưu ý an toàn

Phụ huynh cần theo dõi sát sao biểu hiện toàn trạng của trẻ trong suốt quá trình tắm rửa và nghỉ ngơi. Nếu phát hiện trẻ có các triệu chứng cảnh báo như sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc hạ sốt, co giật, thở nhanh rút lõm lồng ngực, nôn trớ mọi thứ hoặc xuất hiện các nốt phát ban đỏ tím trên da, gia đình cần đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế gần nhất. Nước ấm chỉ là giải pháp hỗ trợ mang lại sự dễ chịu, không thay thế phác đồ điều trị nguyên nhân do bác sĩ chỉ định.

Tóm tắt

Tắm nước ấm nhanh và lau người đúng kỹ thuật là phương pháp chăm sóc an toàn, giúp trẻ sạch sẽ và dễ chịu trong những ngày ốm sốt. Cha mẹ cần theo dõi sát thể trạng của bé để chọn thời điểm vệ sinh thích hợp, giữ kín gió phòng tắm và chủ động đưa trẻ đi khám bác sĩ nếu cơn sốt kéo dài hoặc kèm theo các dấu hiệu bất thường.