Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ là bệnh gì và cách khắc phục
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nghẹt mũi và khó thở khi ngủ ở trẻ em là tình trạng khá phổ biến, đặc biệt khi thời tiết giao mùa. Niêm mạc mũi của trẻ nhỏ nhạy cảm và đường thở hẹp, nên chỉ cần dịch nhầy tích tụ nhỏ cũng làm cản trở không khí, khiến trẻ thở khò khè hoặc há miệng thở.
Khi bị nghẹt mũi về đêm, trẻ thường giật mình trần trọc, quấy khóc và ngủ không sâu giấc. Tình trạng này kéo dài ảnh hưởng đến tinh thần và sự phát triển thể chất của trẻ.
Cha mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân gây ra triệu chứng này để có cách vệ sinh mũi họng đúng và chủ động đưa trẻ đi khám khi cần thiết.
Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ là bệnh gì?
Hiện tượng trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ xảy ra khi đường dẫn khí qua mũi bị cản trở do niêm mạc sưng viêm hoặc tích tụ dịch nhầy. Ở trẻ nhỏ, phản xạ hỉ mũi chưa hoàn thiện nên dịch tiết dễ ứ đọng sâu trong khoang mũi họng khi nằm xuống. Khi ngủ, tư thế nằm ngang làm dồn máu về vùng đầu mặt, khiến niêm mạc mũi dễ sung huyết hơn so với ban ngày. Tình trạng này có thể do cảm lạnh thông thường, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của viêm VA phì đại hay viêm mũi dị ứng. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp phụ huynh có giải pháp hỗ trợ thở an toàn cho bé.
Các nguyên nhân gây nghẹt mũi khó thở khi ngủ ở trẻ em
Tình trạng nghẹt mũi về đêm ở trẻ em thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân y khoa. Một nguyên nhân hàng đầu là viêm VA phì đại. Khi tổ chức VA ở phòm họng bị viêm nhiễm tái lại nhiều lần, VA sưng to làm bít tắc cửa mũi sau, cản trở luồng khí khiến trẻ ngáy và há miệng thở khi ngủ. Ngoài ra, viêm mũi dị ứng cũng là lý do phổ biến khi niêm mạc mũi phản ứng với mạt bụi, phấn hoa hoặc không khí lạnh. Trẻ bị nhiễm siêu vi đường hô hấp như cảm lạnh, cảm cúm cũng tiết nhiều dịch nhầy gây tắc đường thở. Một số trường hợp khác có thể do bất thường cấu trúc khoang mũi như lệch ngăn xốp mũi hoặc có dị vật nhỏ kẹt trong mũi.
Ảnh hưởng của nghẹt mũi kéo dài tới sức khỏe trẻ nhỏ
Nếu tình trạng nghẹt mũi khi nằm ngủ kéo dài không được xử trí, trẻ có thể gặp nhiều ảnh hưởng sức khỏe. Thói quen há miệng để thở khiến không khí đi vào cơ thể không được sưởi ấm và lọc sạch, dễ dẫn đến viêm họng và viêm phế quản. Ngủ không sâu giấc khiến trẻ mệt mỏi, giảm tập trung và ảnh hưởng tới sự phát triển chiều cao do hormone tăng trưởng giảm tiết vào đêm. Ở trẻ viêm VA phì đại nặng, thói quen há miệng thở kéo dài còn có nguy cơ làm biến dạng vòm miệng và khung xương mặt của trẻ.
Biện pháp chăm sóc và vệ sinh mũi hỗ trợ trẻ dễ thở
Để giúp trẻ giảm nghẹt mũi và ngủ ngon hơn, cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp chăm sóc an toàn tại nhà. Phụ huynh nên làm sạch khoang mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9 phần trăm để làm loãng dịch nhầy. Với trẻ chưa biết tự hỉ mũi, có thể dùng dụng cụ hút mũi nhẹ nhàng, tránh thao tác mạnh làm tổn thương niêm mạc. Trước khi ngủ, kê cao nhẹ đầu và lưng của trẻ giúp giảm sung huyết niêm mạc và dễ lưu thông đường thở. Ngoài ra, việc duy trì độ ẩm phòng ngủ thích hợp cũng giúp niêm mạc mũi trẻ không bị khô rát.
Giữ môi trường phòng ngủ sạch sẽ cho trẻ
Môi trường sống xung quanh đóng vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe đường hô hấp của trẻ nhỏ. Phụ huynh nên vệ sinh và giặt giũ chăn, ga, gối, đệm thường xuyên để loại bỏ mạt bụi nhà cũng như các tác nhân gây dị ứng phổ biến. Phòng ngủ của trẻ cần duy trì sự thông thoáng, sạch sẽ, tránh ẩm mốc và tuyệt đối không có khói thuốc lá hay các loại hóa chất tẩy rửa có mùi nồng. Khi cho trẻ sử dụng điều hòa nhiệt độ vào thời tiết nóng bức, cha mẹ nên duy trì nhiệt độ phòng ổn định ở mức từ 26 đến 28 độ C, đồng thời tránh để hướng gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng đầu và mặt của trẻ trong suốt giấc ngủ.
Lưu ý an toàn
Khi chăm sóc trẻ bị nghẹt mũi tại nhà, phụ huynh không được tự ý mua các loại thuốc co mạch nhỏ mũi kéo dài khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Việc dùng sai thuốc có thể gây sưng nề niêm mạc dội ngược, khiến tình trạng nghẹt mũi trở nên nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, tránh áp dụng các mẹo dân gian chưa kiểm chứng như nhỏ nước ép tỏi vào mũi vì dễ gây bỏng rát và tổn thương niêm mạc của trẻ.
Tóm tắt
Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ là hiện tượng cần được cha mẹ theo dõi cẩn thận. Việc nhận biết nguyên nhân và chăm sóc vệ sinh mũi họng đúng cách giúp trẻ cải thiện đường thở nhanh chóng. Khi các triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và tư vấn hướng xử trí y khoa phù hợp.
Nguồn tham khảo
- Allergy and Sleep: Differentiating Upper Airways Resistance in Adenoid Hypertrophy, Allergic Rhinitis, and Obstructive Sleep Apnea: Imaging and Approaches
- Indian Journal of Applied Research: The Effect of Mometasone Furoate Nasal Spray on Adenoid Hypertrophy and Its Related Obstructive Sleep Apnea in Pediatric Age Group
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Trẻ bị nghẹt mũi khó thở khi ngủ có nên hút mũi hàng ngày không?
Cha mẹ chỉ nên hút mũi cho trẻ từ 1 đến 2 lần mỗi ngày khi dịch mũi quá nhiều. Việc hút mũi quá thường xuyên có thể gây kích ứng và sưng nề niêm mạc mũi của trẻ.
Vì sao trẻ bị nghẹt mũi nhiều hơn vào ban đêm?
Tư thế nằm ngang làm máu dồn về vùng đầu mặt nhiều hơn, khiến niêm mạc mũi dễ sung huyết. Thêm vào đó, nhiệt độ ban đêm hạ thấp cũng khiến dịch nhầy dễ bị ứ đọng.
Trẻ bị nghẹt mũi có nên nằm điều hòa không?
Trẻ vẫn có thể nằm điều hòa nhưng cha mẹ nên cài đặt nhiệt độ từ 26 đến 28 độ C, kết hợp tạo ẩm thích hợp và tránh gió lạnh thổi thẳng vào trẻ.
Khi nào cần đưa trẻ bị nghẹt mũi đi khám bác sĩ?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám ngay nếu bé thở rút lõm lồng ngực, cánh mũi phập phồng, sốt cao, bỏ bú hoặc xuất hiện cơn ngưng thở ngắn trong lúc ngủ.
Cách sử dụng nước muối sinh lý vệ sinh mũi cho trẻ an toàn?
Phụ huynh nhỏ vài giọt nước muối sinh lý 0,9 phần trăm làm mềm dịch nhầy, sau đó dùng khăn mềm lau sạch hoặc hút nhẹ nhàng, tránh thao tác quá thô bạo.
