Trẻ bị đau đầu nguyên nhân do đâu và khi nào nên đi khám bác sĩ

Trẻ bị đau đầu là gì?

Đau đầu ở trẻ em có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, từ trẻ mầm non đến lứa tuổi thanh thiếu niên. Tùy thuộc vào nguyên nhân, cơn đau đầu có thể xuất hiện đột ngột hoặc diễn tiến kéo dài, mức độ từ nhẹ đến dữ dội. Trong phần lớn các trường hợp, đau đầu ở trẻ là lành tính, có thể do căng thẳng học tập, thiếu ngủ, bỏ bữa, mất nước hoặc do các bệnh lý cấp tính như cảm cúm, viêm mũi xoang hay sốt siêu vi.

Tuy nhiên, đau đầu cũng có thể là biểu hiện của các dạng đau đầu nguyên phát như đau đầu do căng thẳng hay đau nửa đầu migraine ở trẻ em. Một số ít trường hợp đau đầu là triệu chứng của các bệnh lý thực thể nghiêm trọng hơn liên quan đến thần kinh, áp lực nội sọ hoặc nhiễm trùng thần kinh trung ương. Việc theo dõi tính chất cơn đau và các triệu chứng đi kèm là vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của trẻ.

Các nguyên nhân phổ biến gây đau đầu ở trẻ em

Đau đầu ở trẻ em thường chia thành hai nhóm chính là đau đầu nguyên phát và đau đầu thứ phát. Đau đầu nguyên phát phổ biến nhất là đau đầu do căng thẳng, xuất hiện khi trẻ bị áp lực học tập, lo âu, thiếu ngủ hoặc ngồi quá lâu trước màn hình thiết bị điện tử. Bên cạnh đó, đau nửa đầu migraine cũng có thể xảy ra ở trẻ em với biểu hiện đau giật thắt một bên hoặc hai bên đầu, kèm theo buồn nôn, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh.

Ở nhóm đau đầu thứ phát, nguyên nhân thường do các bệnh lý toàn thân hoặc nhiễm trùng tai mũi họng như sốt siêu vi, viêm họng, viêm xoang, viêm tai giữa hay sốt xuất huyết. Ngoài ra, thói quen sinh hoạt không hợp lý như bỏ bữa gây hạ đường huyết, cơ thể bị mất nước, sử dụng thức ăn chứa nhiều chất phụ gia hoặc thị lực kém chưa được chỉnh kính cũng là những yếu tố kích hoạt cơn đau đầu ở trẻ.

Các dấu hiệu cảnh báo đau đầu nguy hiểm cần đưa trẻ đi khám ngay

Mặc dù hầu hết các cơn đau đầu ở trẻ em không gây nguy hiểm tính mạng, phụ huynh tuyệt đối không được chủ quan khi trẻ có các biểu hiện bất thường. Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế hoặc bệnh viện ngay lập tức nếu cơn đau đầu xuất hiện đột ngột, dữ dội chưa từng có, hoặc cơn đau ngày càng tăng dần về tần suất và cường độ theo thời gian.

Các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm khác bao gồm đau đầu khiến trẻ thức giấc vào ban đêm hoặc rạng sáng, đau đầu kèm theo nôn trớ nhiều vào buổi sáng mà không liên quan đến thức ăn, sốt cao, cổ cứng, phát ban trên da, hoặc trẻ có biểu hiện lơ mơ, co giật, yếu liệt tay chân, đi lại loạng choạng. Ngoài ra, nếu đau đầu xuất hiện sau chấn thương vùng đầu hoặc thay đổi hành vi, nhân cách của trẻ, việc thăm khám y khoa khẩn cấp là điều bắt buộc.

Phương pháp chẩn đoán và theo dõi tình trạng đau đầu ở trẻ

Để xác định chính xác nguyên nhân gây đau đầu ở trẻ, bác sĩ chuyên khoa nhi hoặc thần kinh sẽ tiến hành hỏi kỹ tiền sử bệnh lý, thời gian xuất hiện, vị trí và tính chất cơn đau, cũng như các yếu tố làm tăng hoặc giảm đau. Bác sĩ cũng sẽ khám thần kinh toàn diện để đánh giá phản xạ, thị lực, cử động mắt và các dấu hiệu vận động của trẻ.

Trong những trường hợp nghi ngờ đau đầu do nguyên nhân thực thể hoặc có các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm cận lâm sàng. Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp cộng hưởng từ MRI hoặc chụp cắt lớp vi tính CT sọ não giúp phát hiện các tổn thương cấu trúc trong não. Xét nghiệm máu, soi đáy mắt hoặc chọc dò tủy sống cũng có thể được thực hiện tùy theo định hướng chẩn đoán y khoa.

Chăm sóc và cải thiện thói quen sinh hoạt cho trẻ bị đau đầu

Khi trẻ xuất hiện cơn đau đầu nhẹ không kèm theo triệu chứng nguy hiểm, phụ huynh nên cho trẻ nghỉ ngơi ở không gian yên tĩnh, thoáng mát và thiếu ánh sáng. Cho trẻ uống đủ nước, ăn nhẹ nếu trẻ bị đói và chườm khăn mát lên vùng trán hoặc thái dương có thể giúp làm dịu cơn đau hiệu quả. Phụ huynh không nên tự ý cho trẻ dùng các loại thuốc giảm đau mà chưa có sự tư vấn từ bác sĩ hoặc dược sĩ.

Về lâu dài, việc thiết lập thói quen sinh hoạt khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa đau đầu tái phát ở trẻ. Cha mẹ nên đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc đúng giờ, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn hay đồ uống chứa caffeine. Đồng thời, cần khuyến khích trẻ vận động thể chất vừa sức, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử và hỗ trợ trẻ giải tỏa áp lực tâm lý trong học tập.

Lưu ý an toàn

Thông tin về đau đầu ở trẻ em chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục y tế và không thay thế cho việc chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Phụ huynh không được tự ý mua thuốc giảm đau, thuốc kê đơn hoặc thay đổi liều lượng thuốc của trẻ khi chưa có hướng dẫn y khoa. Mỗi trẻ có tình trạng sức khỏe và nguyên nhân đau đầu riêng biệt, do đó việc đưa trẻ đến trực tiếp cơ sở y tế để thăm khám là cách an toàn nhất để bảo vệ sức khỏe cho trẻ.

Tóm tắt

Đau đầu ở trẻ em là triệu chứng cần được phụ huynh quan tâm và theo dõi sát sao. Hầu hết các trường hợp đều có thể cải thiện tốt khi được chăm sóc và điều chỉnh lối sống phù hợp. Tuy nhiên, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và tham vấn ý kiến bác sĩ kịp thời sẽ giúp phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, đảm bảo sự phát triển an toàn và toàn diện cho trẻ.