Tán sỏi thận qua da – cách điều trị sỏi thận

Tán sỏi thận qua da là gì?

Tán sỏi thận qua da, còn được gọi trong y khoa là phẫu thuật lấy sỏi thận qua da đường hầm nhỏ, là kỹ thuật nội soi can thiệp hiện đại được áp dụng phổ biến trong chuyên khoa thận tiết niệu. Thay vì phải rạch một đường dài từ 10 đến 15cm qua nhiều lớp cơ như phương pháp mổ mở kinh điển, bác sĩ chỉ tạo một vết rạch nhỏ khoảng 0,5 đến 1cm tại vùng lưng hông của người bệnh.

Thông qua đường hầm nhỏ này, ống nội soi thận được đưa vào tiếp cận trực tiếp viên sỏi dưới sự hỗ trợ định vị chính xác của máy siêu âm hoặc màn tăng sáng X-quang. Năng lượng laser hoặc sóng xung kích siêu âm sẽ phân nhỏ viên sỏi thành nhiều mảnh vụn để gắp hoặc hút ra ngoài. Kỹ thuật này giúp loại bỏ sạch sỏi triệt để, hạn chế tối đa tổn thương cho nhu mô thận và các cơ quan xung quanh.

Trường hợp chỉ định và chống chỉ định can thiệp

Tán sỏi thận qua da được chỉ định chủ yếu cho các trường hợp sỏi thận có kích thước lớn hơn 20mm, bao gồm sỏi san hô phức tạp hoặc sỏi phân nhánh lấp đầy các đài bể thận. Phương pháp này cũng được áp dụng cho những ca sỏi thận tái phát sau mổ mở, sỏi đài dưới khó đào thải hoặc trường hợp thất bại sau tán sỏi ngoài cơ thể.

Ngoài ra, kỹ thuật này còn phù hợp cho những bệnh nhân có kèm theo dị tật nhẹ ở đường tiết niệu làm cản trở lưu thông nước tiểu tự nhiên. Tuy nhiên, can thiệp này chống chỉ định đối với người bệnh đang có rối loạn đông máu nặng chưa kiểm soát, nhiễm khuẩn đường tiết niệu cấp tính đang bùng phát hoặc người mắc bệnh lý tim mạch, hô hấp nặng không đủ điều kiện gây mê toàn thân.

Quy trình thực hiện tán sỏi thận qua đường hầm nhỏ

Quá trình tán sỏi qua da bắt đầu bằng việc người bệnh được gây mê toàn thân để đảm bảo an toàn và không gây đau. Dưới sự định vị chính xác của máy siêu âm hoặc màn tăng sáng X-quang, bác sĩ sẽ chọc kim từ vùng lưng hông vào chính xác đài thận chứa sỏi.

Tiếp đó, đường chọc dò được nong rộng dần để tạo một đường hầm phẫu thuật có kích thước chỉ khoảng bằng đầu bút chì. Máy nội soi chuyên dụng được đưa qua đường hầm này tiếp cận trực tiếp viên sỏi. Năng lượng laser công suất lớn hoặc sóng xung kích siêu âm sẽ được phát ra để tán nhỏ viên sỏi thành các mảnh vụn li ti, sau đó hút gắp toàn bộ ra ngoài cơ thể một cách triệt để. Cuối cùng, bác sĩ đặt ống dẫn lưu thận và ống thông niệu quản tạm thời để theo dõi bài tiết.

Ưu điểm nổi bật so với phẫu thuật mổ mở truyền thống

So với phẫu thuật mổ mở kinh điển trước đây, tán sỏi qua da mang lại nhiều lợi ích vượt trội đối với sức khỏe người bệnh. Vết rạch trên da chỉ dài từ 0,5 đến 1cm giúp hạn chế tối đa tổn thương cơ thành bụng, giảm thiểu nguy cơ mất máu và hạn chế để lại sẹo xấu vùng thắt lưng.

Bên cạnh đó, mức độ đau đớn sau phẫu thuật giảm đi đáng kể, giúp người bệnh có thể vận động nhẹ nhàng ngay từ ngày thứ hai sau mổ. Thời gian nằm viện được rút ngắn chỉ còn từ 3 đến 5 ngày, tạo điều kiện cho người bệnh sớm trở lại với công việc và sinh hoạt thường nhật. Quan trọng hơn, kỹ thuật này giúp bảo tồn tối đa chức năng nhu mô thận, hạn chế nguy cơ suy giảm chức năng thận về lâu dài.

Nguy cơ và biến chứng có thể xảy ra

Mặc dù là một kỹ thuật ít xâm lấn và có độ an toàn cao, tán sỏi qua da vẫn là can thiệp ngoại khoa chuyên sâu nên vẫn tiềm ẩn một số rủi ro y khoa nhất định. Các biến chứng có thể gặp bao gồm chảy máu trong hoặc sau tán sỏi, tổn thương nhu mô thận, rách đài bể thận hoặc thủng các cơ quan lân cận như màng phổi, đại tràng nếu giải phẫu đường niệu bất thường.

Ngoài ra, người bệnh có thể gặp tình trạng nhiễm trùng đường tiết niệu, sốt cao hoặc hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn tạm thời dòng nước tiểu. Do đó, việc thực hiện can thiệp tại các bệnh viện có đầy đủ trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ phẫu thuật viên niệu khoa giàu kinh nghiệm là yếu tố then chốt giúp kiểm soát tối đa các nguy cơ này.

Chăm sóc phục hồi và phòng ngừa sỏi thận tái phát

Sau khi ra viện, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt lịch hẹn tái khám của bác sĩ để kiểm tra độ hồi phục và thực hiện rút ống sonde đúng thời điểm. Hằng ngày, cần uống đủ từ 2 đến 2,5 lít nước lọc nhằm kích thích bài tiết nước tiểu liên tục, giúp rửa sạch các mảnh cặn vụn sỏi còn sót lại và ngăn ngừa lắng đọng tinh thể.

Người bệnh nên tránh các hoạt động thể lực nặng, không mang vác vật nặng và hạn chế vận động mạnh vùng hông lưng trong vòng ít nhất 2 đến 4 tuần đầu sau can thiệp. Chế độ ăn uống cần duy trì lối sống lành mạnh, giảm lượng muối natri, hạn chế đạm động vật dư thừa và kiêng các thực phẩm chứa nhiều oxalat để hạn chế tối đa nguy cơ hình thành sỏi thận tái phát trong tương lai.

Lưu ý an toàn

Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc kháng sinh hoặc dùng thêm bất kỳ loại thuốc giảm đau, thực phẩm chức năng nào khi chưa có hướng dẫn từ bác sĩ điều trị. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao liên tục, rét run, đau quặn hông lưng dữ dội, nước tiểu chảy đỏ tươi có máu cục hoặc rỉ dịch nhiều tại vị trí vết mổ ở lưng, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Tán sỏi thận qua da là giải pháp can thiệp ít xâm lấn hiệu quả cho các trường hợp sỏi thận kích thước lớn hoặc phức tạp. Người bệnh nên chủ động thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa tiết niệu uy tín để được đánh giá toàn diện, lựa chọn phương pháp can thiệp thích hợp và tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn chăm sóc sau phẫu thuật.