Tiểu đường làm mờ mắt: Biểu hiện thường gặp và thời điểm cần khám

Tiểu đường làm mờ mắt là gì?

Tiểu đường làm mờ mắt là hiện tượng suy giảm độ rõ nét của tầm nhìn, xảy ra ở người mắc đái tháo đường do nồng độ glucose trong máu kiểm soát kém kéo dài hoặc thay đổi đột ngột. Về mặt sinh lý, đường huyết cao có thể làm thay đổi áp lực thẩm thấu và hình dạng của thể thủy tinh, gây biến dạng khúc xạ tạm thời. Đồng thời, tình trạng tăng glucose mạn tính gây tổn thương hệ thống vi mạch máu nhỏ tại võng mạc, dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm như bệnh võng mạc đái tháo đường, phù hoàng điểm, đục thể thủy tinh và bệnh tăng nhãn áp. Do đó, mờ mắt không đơn thuần là sự suy giảm thị lực do tuổi tác mà là một chỉ điểm quan trọng phản ánh mức độ kiểm soát đường huyết và sức khỏe của các mạch máu trong cơ thể. Nhận biết các biểu hiện cụ thể giúp người bệnh có hướng theo dõi và chăm sóc y khoa phù hợp.

Biểu hiện nhìn mờ thoáng qua do biến thiên nồng độ đường huyết

Khi nồng độ glucose trong máu tăng cao đột ngột, lượng đường dư thừa làm thay đổi nồng độ dịch lỏng bên trong nhãn cầu. Hiện tượng này khiến nước dịch chuyển vào bên trong thể thủy tinh, làm thủy tinh thể phồng lên và thay đổi bán kính cong khúc xạ ánh sáng. Hậu quả là hình ảnh hội tụ không chuẩn xác trên võng mạc, dẫn đến cảm giác nhìn mờ hoặc nhìn không rõ chi tiết ở cả khoảng cách gần và xa.

Ngược lại, khi đường huyết hạ quá thấp, não bộ và các tế bào thần kinh thị giác không nhận đủ năng lượng để xử lý tín hiệu hình ảnh, cũng gây ra cảm giác hoa mắt hoặc nhìn mờ tạm thời. Hiện tượng mờ mắt cơ học này thường xuất hiện nhanh theo biến thiên đường huyết và có xu hướng cải thiện khi người bệnh đưa nồng độ đường trong máu trở lại ngưỡng an toàn, ổn định.

Dấu hiệu nhìn mờ kéo dài và biến dạng hình ảnh do phù hoàng điểm

Nếu tình trạng mờ mắt diễn ra liên tục, tăng dần theo thời gian mà không phụ thuộc vào chỉ số đường huyết trong ngày, người bệnh cần đặc biệt lưu ý đến biến chứng bệnh võng mạc đái tháo đường. Tình trạng tăng đường huyết kéo dài làm suy yếu và tổn thương hệ thống mao mạch nhỏ nuôi dưỡng võng mạc, gây rò rỉ dịch, lipid và máu vào mô xung quanh.

Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây giảm thị lực trung tâm rõ rệt ở người bệnh là phù hoàng điểm đái tháo đường. Hoàng điểm là vùng đảm nhận chức năng nhìn chi tiết sắc nét và nhận diện khuôn mặt hay đọc sách. Khi dịch ứ đọng tại hoàng điểm, người bệnh sẽ thấy hình ảnh ở trung tâm bị nhòe mờ, méo mó, đường thẳng biến thành đường lượn sóng hoặc nhìn màu sắc nhạt đi đáng kể so với bình thường.

Hiện tượng vẩn đục dịch kính và xuất hiện đốm đen trôi nổi trước mắt

Sự xuất hiện của các đốm đen nhỏ, mạng nhện hoặc dải sợi trôi lơ lửng trước tầm nhìn, đặc biệt rõ khi nhìn vào nền sáng, là dấu hiệu cảnh báo xuất huyết trong khoang dịch kính. Đây là biểu hiện đặc trưng khi bệnh võng mạc đái tháo đường đã tiến triển sang giai đoạn tăng sinh nguy hiểm.

Ở giai đoạn này, tình trạng thiếu oxy cục bộ kích thích mắt sinh ra các mạch máu mới bất thường. Những tân mạch này có thành mạch rất mỏng manh và dễ vỡ, giải phóng máu vào khoang dịch kính trong suốt của mắt. Nếu chỉ rỉ máu nhẹ, người bệnh có thể thấy các chấm đen li ti trôi nổi. Khi xuất huyết ồ ạt, thị lực trung tâm có thể sụt giảm nghiêm trọng đột ngột chỉ sau một đêm, tầm nhìn bị che phủ bởi mảng đen sẫm hoặc mất hoàn toàn một vùng nhìn.

Mờ mắt như qua màn sương và suy giảm thị lực trong điều kiện thiếu sáng

Bên cạnh tổn thương tại võng mạc, đái tháo đường mạn tính còn đẩy nhanh quá trình đục thủy tinh thể và làm tăng nguy cơ mắc bệnh glôcôm. Người bệnh đái tháo đường có xu hướng bị đục thể thủy tinh ở độ tuổi sớm hơn và tiến triển nhanh hơn so với người không mắc bệnh. Dấu hiệu nhận biết điển hình là cảm giác nhìn mờ như có màn sương mù bao phủ phía trước mắt.

Ngoài ra, thị giác vào ban đêm hoặc trong điều kiện thiếu sáng suy giảm rõ rệt, mắt tăng nhạy cảm với ánh sáng chói, xuất hiện quầng sáng quanh đèn đường hay bóng đèn xe vào ban đêm. Khi bệnh đục thủy tinh thể hoặc bệnh tăng nhãn áp phối hợp cùng biến chứng võng mạc, khả năng phân biệt độ tương phản và thị trường ngoại vi của người bệnh cũng sẽ bị thu hẹp đáng kể.

Các dấu hiệu cảnh báo thị lực cần đi khám chuyên khoa mắt kịp thời

Người bệnh đái tháo đường cần được khám mắt ngay tại cơ sở y tế chuyên khoa nhãn khoa khi nhận thấy những biểu hiện bất thường về thị lực. Việc phát hiện sớm giúp ngăn ngừa nguy cơ mất thị lực vĩnh viễn không thể phục hồi.

Đặc biệt, người bệnh cần tới bệnh viện cấp cứu nếu gặp các triệu chứng nguy cấp như giảm thị lực đột ngột ở một hoặc cả hai mắt, xuất hiện mảng đen lớn che khuất một phần tầm nhìn, thấy tia chớp sáng lóe lên liên tục, hoặc nhìn mờ kèm theo đau nhức hốc mắt dữ dội, đau đầu và buồn nôn. Đối với tình trạng nhìn mờ mạn tính, người bệnh cũng không nên trì hoãn mà cần thông báo cho bác sĩ điều trị đái tháo đường để phối hợp cùng bác sĩ chuyên khoa mắt kiểm tra đáy mắt có giãn đồng tử.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết nhằm mục đích cung cấp kiến thức sức khỏe phổ thông và không thay thế cho chẩn đoán hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua các loại thuốc nhỏ mắt chứa corticoid, không tự thay đổi liều lượng thuốc hạ đường huyết hoặc trì hoãn việc kiểm tra mắt chuyên sâu khi có biểu hiện suy giảm thị giác.

Tóm tắt

Mờ mắt ở người mắc đái tháo đường không đơn thuần là sự suy giảm thị lực do tuổi tác mà có thể là dấu hiệu cảnh báo tổn thương mạch máu võng mạc nghiêm trọng. Việc duy trì chỉ số đường huyết ổn định, kết hợp thăm khám mắt định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ chuyên khoa mắt là biện pháp quan trọng nhất giúp bảo tồn thị lực và phòng tránh nguy cơ khiếm thị.