Tiêm mũi 5 trong 1 có bị sốt, ho không và cách chăm sóc trẻ

Tiêm mũi 5 trong 1 có bị sốt ho không là gì?

Vắc xin 5 trong 1 là loại vắc xin phối hợp quan trọng trong lịch tiêm chủng của trẻ nhỏ, giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đe dọa tính mạng. Sau khi tiêm vắc xin, cơ thể trẻ bắt đầu tiếp nhận các kháng nguyên để kích hoạt phản ứng phòng vệ tự nhiên, qua đó sản sinh ra kháng thể đặc hiệu sẵn sàng chống lại mầm bệnh thật sự trong tương lai.

Trong tiến trình đáp ứng miễn dịch này, cơ thể trẻ có thể xuất hiện một số phản ứng không mong muốn thông thường. Sốt nhẹ là biểu hiện phổ biến nhất, cho thấy hệ thống miễn dịch đang làm việc tích cực để ghi nhớ kháng nguyên. Ngược lại, các vấn đề ở đường hô hấp như ho, sổ mũi hay nghẹt mũi thường không nằm trong danh mục tác dụng phụ đặc trưng của vắc xin, mà phần lớn phản ánh tình trạng nhiễm khuẩn hoặc kích ứng đường thở xuất hiện đồng thời trong thời điểm tiêm chủng.

Vì sao trẻ có thể bị sốt sau khi tiêm mũi 5 trong 1

Vắc xin 5 trong 1 là mũi tiêm phối hợp giúp phòng ngừa đồng thời năm bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở trẻ nhỏ bao gồm bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt hoặc viêm gan B tùy loại vắc xin, cùng với bệnh do vi khuẩn Haemophilus influenzae type b gây ra. Do chứa nhiều thành phần kháng nguyên kích thích hệ thống miễn dịch hoạt động, trẻ rất dễ xuất hiện phản ứng sốt sau khi tiêm chủng.

Sốt sau tiêm là minh chứng cho thấy hệ miễn dịch của trẻ đang nhận diện kháng nguyên và tích cực tạo ra kháng thể bảo vệ cơ thể. Thông thường, trẻ chỉ sốt nhẹ ở mức từ 37,5 đến 38,5 độ C trong vòng 24 đến 48 giờ sau tiêm. Tình trạng này có thể đi kèm biểu hiện quấy khóc nhẹ, lười bú hơn ngày thường hoặc sưng đỏ nhẹ tại vị trí vết tiêm. Các biểu hiện này hầu hết là lành tính, tự thuyên giảm nhanh chóng và không để lại bất kỳ di chứng nào cho sức khỏe của trẻ nhỏ.

Trẻ bị ho sau khi tiêm vắc xin 5 trong 1 do nguyên nhân nào

Khác với phản ứng sốt, triệu chứng ho không phải là phản ứng phụ thông thường do vắc xin 5 trong 1 gây ra. Mặc dù trong thành phần vắc xin có kháng nguyên phòng bệnh ho gà, việc tiêm phòng hoàn toàn không thể làm phát sinh bệnh ho gà hay gây kích ứng trực tiếp lên đường thở của trẻ. Do đó, hiện tượng trẻ bị ho sau khi đi tiêm chủng về thường bắt nguồn từ các yếu tố trùng hợp ngẫu nhiên khác.

Nguyên nhân phổ biến nhất là trẻ bị nhiễm virus cảm lạnh thông thường hoặc vi khuẩn đường hô hấp trong quá trình di chuyển, tiếp xúc đông người tại điểm tiêm chủng hoặc do thay đổi thời tiết đột ngột. Ngoài ra, việc quấy khóc liên tục kéo dài sau tiêm cũng có thể làm niêm mạc họng của trẻ bị kích ứng nhẹ dẫn đến phản xạ húng hắng ho. Cha mẹ cần phân biệt rõ ho do bệnh lý đường hô hấp để theo dõi sát sao, tránh nhầm lẫn rằng đây là biểu hiện hiển nhiên sau khi tiêm chủng.

Cách chăm sóc và theo dõi khi trẻ bị sốt sau tiêm chủng

Khi trẻ bị sốt nhẹ sau tiêm, phụ huynh cần giữ bình tĩnh và thực hiện các biện pháp chăm sóc thể chất hợp lý. Trẻ nên được mặc quần áo rộng rãi, chất liệu cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi tốt và nằm nghỉ ngơi trong phòng thoáng khí, tránh gió lùa trực tiếp. Cha mẹ cần thường xuyên đo thân nhiệt cho trẻ bằng nhiệt kế điện tử ở nách hoặc trán để nắm bắt diễn biến cơn sốt.

Bên cạnh đó, việc bù nước đóng vai trò then chốt giúp hạ nhiệt cơ thể. Với trẻ còn bú mẹ, phụ huynh nên tăng cữ bú trong ngày để cung cấp đủ dịch và kháng thể tự nhiên. Nếu trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên hoặc có biểu hiện khó chịu, quấy khóc nhiều, cha mẹ có thể dùng khăn mềm thấm nước ấm lau nhẹ các vị trí như nách, bẹn và trán. Việc sử dụng thuốc hạ sốt paracetamol cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn của nhân viên y tế về liều lượng tính theo cân nặng của trẻ.

Dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay

Mặc dù phần lớn phản ứng sau tiêm đều tự khỏi, cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan trước các dấu hiệu bất thường. Cần khẩn trương đưa trẻ đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất nếu trẻ sốt cao liên tục trên 39 độ C và không đáp ứng với thuốc hạ sốt thông thường. Đặc biệt, tình trạng co giật do sốt cao đòi hỏi phải được nhân viên y tế can thiệp cấp cứu ngay lập tức.

Đối với triệu chứng ho, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám nếu cơn ho kéo dài dai dẳng, ho kèm thở nhanh, thở rít, khò khè, cánh mũi phập phồng hoặc có biểu hiện co kéo lồng ngực. Ngoài ra, các dấu hiệu toàn thân nguy hiểm khác như tím tái môi đầu chi, li bì, ngủ li bì khó đánh thức, bỏ bú hoàn toàn hoặc quấy khóc ngặt nghẽo kéo dài nhiều giờ cũng là những tình huống cấp bách cần sự hỗ trợ chuyên môn từ bác sĩ chuyên khoa nhi.

Lưu ý an toàn

Các thông tin chăm sóc sức khỏe sau tiêm vắc xin chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức chung, không thay thế cho chẩn đoán và chỉ định điều trị y khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc hạ sốt quá liều, không kết hợp nhiều loại thuốc hạ sốt khi chưa có hướng dẫn y tế, và không đắp lá thuốc, chanh hay đá lạnh lên vết tiêm của trẻ. Khi có biểu hiện nghi ngờ bất thường, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Tóm tắt

Tiêm vắc xin 5 trong 1 là biện pháp chủ động và cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Hiện tượng sốt nhẹ hoặc quấy khóc sau tiêm là phản ứng thông thường và sẽ tự thoái lui khi được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, phụ huynh cần quan sát sát sao thể trạng của trẻ, không xem nhẹ triệu chứng ho và nhanh chóng đưa trẻ đến gặp bác sĩ khi có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo bất thường nào.