Thuốc nhỏ mắt cho bà bầu và những nguyên tắc dùng
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Trong quá trình mang thai, sự thay đổi hormone khiến nhiều phụ nữ gặp phải các vấn đề về mắt như khô mắt, cộm ngứa, cay rát hoặc đỏ mắt. Việc lựa chọn thuốc nhỏ mắt cho bà bầu đòi hỏi sự cẩn trọng cao độ, bởi một số hoạt chất có thể hấp thu qua niêm mạc mắt vào tuần hoàn chung và tiềm ẩn rủi ro cho sự phát triển của thai nhi.
Hiểu rõ các dung dịch nhỏ mắt an toàn, những thành phần cần tránh và kỹ thuật tra thuốc chuẩn y khoa sẽ giúp thai phụ bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh suốt thai kỳ mà không lo ngại ảnh hưởng tiêu cực đến em bé.
Thuốc nhỏ mắt cho bà bầu là gì?
Thuốc nhỏ mắt cho bà bầu là các chế phẩm dùng tại chỗ dạng dung dịch hoặc hỗn dịch, được chỉ định để vệ sinh, làm dịu kích ứng hoặc hỗ trợ điều trị các bệnh lý nhãn khoa ở phụ nữ mang thai. Mặc dù thuốc nhỏ mắt tác dụng chủ yếu tại bề mặt nhãn cầu, một phần nhỏ hoạt chất vẫn có thể đi qua hệ thống lệ mũi xuống niêm mạc họng và ngấm vào máu. Do đó, việc lựa chọn sản phẩm trong thai kỳ không thể tùy tiện như người bình thường, mà cần ưu tiên các hoạt chất lành tính, không chứa chất bảo quản độc hại và đã được chứng minh an toàn trên lâm sàng.
Nguyên nhân khiến bà bầu thường gặp khó chịu ở mắt
Trong giai đoạn mang thai, sự biến đổi nồng độ nội tiết tố estrogen và progesterone ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động bài tiết của tuyến lệ và tuyến meibomius ở bờ mi. Điều này khiến màng phim nước mắt mất ổn định, dễ bay hơi dẫn tới tình trạng khô mắt, cay rát, cộm xốn hoặc cảm giác như có dị vật. Ngoài ra, việc đeo kính áp tròng thường xuyên, làm việc nhiều với màn hình điện tử hoặc tiếp xúc với môi trường khói bụi cũng làm gia tăng mức độ kích ứng giác mạc và kết mạc ở thai phụ. Việc xác định rõ nguyên nhân giúp lựa chọn biện pháp chăm sóc mắt phù hợp và an toàn nhất cho cả mẹ và thai nhi.
Các nhóm dung dịch nhỏ mắt an toàn cho phụ nữ mang thai
Nhóm dung dịch an toàn hàng đầu cho phụ nữ mang thai là nước muối sinh lý natri clorid 0.9 phần trăm đẳng trương, giúp rửa trôi mầm bệnh và dị nguyên mà không gây độc tính. Bên cạnh đó, các sản phẩm nước mắt nhân tạo chứa hoạt chất bôi trơn như natri hyaluronate hoặc hydroxypropyl methylcellulose dạng tép đơn liều, không chứa chất bảo quản benzalkonium chloride, là lựa chọn ưu tiên để làm dịu tình trạng khô mắt. Những dung dịch này chủ yếu có tác dụng bề mặt tại chỗ, hầu như không hấp thu vào máu, do đó hạn chế tối đa nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Những thành phần thuốc nhỏ mắt bà bầu cần tránh tự ý dùng
Thai phụ tuyệt đối không được tự ý mua và sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa hoạt chất co mạch như naphazoline, tetrahydrozoline hoặc kháng viêm nhóm corticoid như dexamethasone, prednisolone. Thuốc co mạch có thể đi vào tuần hoàn và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến lưu lượng máu bánh nhau, trong khi corticoid dùng sai cách dễ làm tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể hoặc bùng phát nhiễm trùng mắt nghiêm trọng. Đối với các loại thuốc nhỏ mắt kháng sinh như tobramycin, ciprofloxacin hay ofloxacin, việc chỉ định bắt buộc phải do bác sĩ chuyên khoa mắt đưa ra sau khi đã đánh giá kỹ lưỡng giữa lợi ích điều trị và rủi ro thai kỳ.
Hướng dẫn thao tác nhỏ mắt đúng cách để giảm hấp thu toàn thân
Để sử dụng thuốc nhỏ mắt an toàn, bà bầu cần rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi thao tác, không để đầu lọ chạm trực tiếp vào lông mi hoặc kết mạc mắt. Sau khi nhỏ một giọt, nên nhắm nhẹ mắt trong khoảng một đến hai phút, đồng thời dùng đầu ngón tay trỏ ấn nhẹ vào khóe mắt trong gần sống mũi nhằm bịt điểm lệ. Kỹ thuật ấn điểm lệ này giúp hạn chế tối đa lượng thuốc chảy qua ống lệ mũi xuống họng, ngăn cản hoạt chất hấp thu vào hệ tuần hoàn toàn thân. Nếu phải dùng nhiều loại dung dịch nhỏ mắt khác nhau, nên nhỏ cách nhau ít nhất mười đến mười lăm phút để tránh hiện tượng thuốc trước bị dung dịch sau rửa trôi.
Lưu ý an toàn
Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị y khoa trực tiếp. Phụ nữ mang thai không tự ý mua thuốc nhỏ mắt có hoạt chất điều trị mạnh, không dùng lại đơn thuốc cũ hoặc mượn thuốc của người khác. Trước khi sử dụng bất kỳ dung dịch nhỏ mắt nào ngoài nước muối sinh lý thông thường, hãy luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa mắt hoặc bác sĩ sản phụ khoa.
Tóm tắt
Phụ nữ mang thai khi gặp các vấn đề khó chịu tại mắt cần thận trọng tối đa trước khi dùng bất kỳ chế phẩm nhỏ mắt nào. Việc ưu tiên các biện pháp vệ sinh tự nhiên kết hợp tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa mắt và sản phụ khoa sẽ giúp bảo vệ tối ưu thị lực của mẹ mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối cho thai nhi.
Nguồn tham khảo
- Yearbook of Ophthalmology: Safety and efficacy of cyclosporine 0.05% drops versus unpreserved artificial tears in dry-eye patients having laser in situ keratomileusis
- Springer Science and Business Media LLC: Effect of autologous serum eye drops on symptom improvement, adverse reactions and prognosis of dry eye patients with poor efficacy of artificial tears
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Bà bầu có được tự ý dùng nước muối sinh lý nhỏ mắt không?
Bà bầu có thể dùng nước muối sinh lý natri clorid 0.9 phần trăm không chứa chất bảo quản để rửa trôi bụi bẩn và làm dịu mắt tạm thời rất an toàn.
Phụ nữ mang thai có dùng được nước mắt nhân tạo không?
Nước mắt nhân tạo loại đơn liều không chứa chất bảo quản thường được đánh giá là an toàn cho phụ nữ mang thai, tuy nhiên vẫn cần bác sĩ chuyên khoa tư vấn.
Bà bầu có nên dùng thuốc nhỏ mắt chứa corticoid không?
Thuốc nhỏ mắt chứa corticoid có nguy cơ hấp thu toàn thân và tiềm ẩn ảnh hưởng bất lợi cho thai nhi, tuyệt đối không được tự ý sử dụng khi chưa có chỉ định.
Làm thế nào để hạn chế thuốc nhỏ mắt ngấm vào tuần hoàn toàn thân?
Sau khi nhỏ, mẹ bầu nên nhắm nhẹ mắt và dùng ngón tay ấn nhẹ vào góc trong của mắt khoảng một đến hai phút để hạn chế thuốc đi xuống họng và vào máu.
Triệu chứng khó chịu ở mắt nào bà bầu cần đi khám bác sĩ ngay?
Khi mắt xuất hiện dấu hiệu đỏ nhiều, đau nhức sâu, nhìn mờ đột ngột, sợ ánh sáng hoặc tiết nhiều dử mủ vàng xanh, thai phụ cần đến cơ sở y tế ngay.
