Thông thường phụ nữ có bao nhiêu trứng trong suốt cuộc đời?
Nội dung chỉ cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế chẩn đoán, khám hoặc điều trị của người hành nghề y tế. Không tự ý dùng, ngừng hoặc thay đổi thuốc dựa trên bài viết.
Nhiều chị em phụ nữ thường băn khoăn về việc phụ nữ có bao nhiêu trứng và số lượng này thay đổi ra sao qua từng giai đoạn cuộc đời. Khác với nam giới có thể sản sinh tế bào sinh dục mới mỗi ngày, cơ thể nữ giới được sinh ra với một lượng nang noãn hữu hạn định sẵn.
Nắm bắt quy luật suy giảm tự nhiên của buồng trứng giúp phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe sinh sản, lựa chọn thời điểm mang thai tối ưu và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế kịp thời khi cần thiết.
Phụ nữ có bao nhiêu trứng là gì?
Dự trữ buồng trứng là thuật ngữ y khoa dùng để chỉ số lượng tế bào trứng nguyên thủy còn lại trong buồng trứng của người phụ nữ tại một thời điểm nhất định. Số lượng trứng này phản ánh tiềm năng sinh sản và thời gian sinh sản còn lại của cơ thể. Tế bào noãn không thể tự phân chia để nhân đôi hay sinh mới sau khi sinh, do đó toàn bộ kho dự trữ này chỉ tiêu hao dần theo chiều thời gian. Dự trữ buồng trứng không chỉ quyết định khả năng mang thai tự nhiên mà còn là chỉ số dự báo đáp ứng buồng trứng trong các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như thụ tinh nhân tạo hay thụ tinh trong ống nghiệm.
Số lượng trứng của phụ nữ qua các mốc phát triển sinh học
Khác với nam giới có khả năng sản sinh tinh trùng liên tục trong suốt cuộc đời, buồng trứng của người phụ nữ sở hữu một số lượng nang noãn cố định ngay từ trước khi chào đời. Ở tuần thứ hai mươi của thai kỳ, thai nhi nữ có khoảng sáu đến bảy triệu noãn bào nguyên thủy. Số lượng này bắt đầu thoái hóa sinh lý tự nhiên ngay trong bụng mẹ, khiến bé gái khi chào đời chỉ còn lại khoảng một đến hai triệu nang noãn. Đến độ tuổi dậy thì, dự trữ buồng trứng chỉ còn khoảng ba trăm nghìn đến bốn trăm nghìn nang noãn sẵn sàng tham gia vào các chu kỳ sinh sản.
Cơ chế tiêu hao tế bào trứng trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt
Trong toàn bộ cuộc đời sinh sản từ tuổi dậy thì đến lúc mãn kinh, người phụ nữ chỉ rụng khoảng bốn trăm đến năm trăm quả trứng trưởng thành. Mặc dù mỗi chu kỳ kinh nguyệt thông thường chỉ có một nang noãn phóng noãn thành công, thực tế có hàng trăm nang noãn khác cùng được huy động nhưng phải thoái hóa và tiêu biến theo cơ chế sinh học tự nhiên. Tốc độ suy giảm tế bào trứng diễn ra liên tục từng ngày mà không phụ thuộc vào việc người phụ nữ có mang thai, đang dùng thuốc tránh thai hay đang cho con bú hay không.
Tác động của tuổi tác đến dự trữ buồng trứng và khả năng sinh sản
Độ tuổi là yếu tố có tác động quyết định mạnh mẽ nhất đến cả số lượng lẫn chất lượng của tế bào trứng. Khả năng sinh sản của phái nữ đạt đỉnh cao nhất ở độ tuổi từ hai mươi đến cuối hai mươi. Bắt đầu từ tuổi ba mươi lăm, tốc độ suy giảm nang noãn diễn ra nhanh chóng rõ rệt, kèm theo sự gia tăng tỷ lệ bất thường nhiễm sắc thể trong trứng. Khi chạm mốc tiền mãn kinh và mãn kinh ở khoảng độ tuổi năm mươi, số lượng nang noãn trong buồng trứng chỉ còn dưới một nghìn tế bào, dẫn đến việc kinh nguyệt ngừng hoàn toàn và kết thúc khả năng sinh sản tự nhiên.
Các phương pháp kiểm tra số lượng trứng hiện nay
Để xác định dự trữ buồng trứng của một người phụ nữ, y học hiện đại áp dụng các chỉ số cận lâm sàng đáng tin cậy. Xét nghiệm định lượng hormone AMH trong huyết thanh giúp phản ánh số lượng nang noãn non đang tồn tại trong buồng trứng mà không phụ thuộc vào thời điểm chu kỳ kinh. Bên cạnh đó, bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa sẽ thực hiện siêu âm đầu dò qua đường âm đạo vào những ngày đầu của chu kỳ để đếm số lượng nang noãn thứ cấp. Các kết quả này cung cấp cơ sở để bác sĩ tư vấn khả năng thụ thai cũng như phác đồ hỗ trợ sinh sản thích hợp.
Lưu ý an toàn
Chỉ số dự trữ buồng trứng như nồng độ AMH hay số lượng nang thứ cấp chỉ phản ánh số lượng trứng hiện có, không đại diện hoàn toàn cho chất lượng tế bào noãn hoặc khả năng thụ thai tuyệt đối. Chị em không nên tự ý tìm mua các loại thuốc hoặc thực phẩm chức năng truyền miệng với lời quảng cáo tăng trứng hay đảo ngược lão hóa buồng trứng. Mọi kế hoạch điều trị hiếm muộn cần được bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa thăm khám và chỉ định cụ thể.
Tóm tắt
Số lượng tế bào trứng của người phụ nữ là một nguồn tài nguyên hữu hạn và suy giảm tự nhiên theo thời gian. Hiểu rõ quy luật sinh học này giúp chị em phụ nữ chủ động sắp xếp kế hoạch sinh con hợp lý cũng như có biện pháp chăm sóc sức khỏe sinh sản kịp thời. Khi có băn khoăn về khả năng thụ thai hoặc dự trữ buồng trứng, chị em nên tìm đến sự tư vấn của bác sĩ chuyên khoa sản phụ khoa.
Nguồn tham khảo
FAQ – Câu hỏi thường gặp
Phụ nữ có thể tự sản sinh thêm trứng mới trong suốt cuộc đời không?
Phụ nữ không thể tạo thêm trứng mới sau khi sinh ra. Toàn bộ số lượng nang noãn đã được hình thành sẵn từ giai đoạn bào thai và sẽ tiêu hao dần liên tục cho đến khi bước vào thời kỳ mãn kinh.
Mỗi chu kỳ kinh nguyệt rụng một trứng thì các trứng khác đi đâu?
Mỗi tháng có hàng trăm đến hàng nghìn nang noãn cùng phát triển và thoái hóa dần, nhưng thông thường chỉ có một nang vượt trội phát triển hoàn chỉnh đến ngày rụng trứng để chờ thụ tinh.
Làm thế nào để biết số lượng trứng còn lại của bản thân?
Xét nghiệm AMH kết hợp siêu âm đếm nang thứ cấp đầu chu kỳ kinh là hai phương pháp y khoa phổ biến giúp bác sĩ chuyên khoa đánh giá chính xác số lượng trứng còn lại trong buồng trứng.
Dự trữ buồng trứng thấp có mang thai tự nhiên được không?
Dự trữ buồng trứng thấp phản ánh số lượng nang noãn suy giảm nhưng không đồng nghĩa với vô sinh hoàn toàn. Chị em vẫn có cơ hội mang thai tự nhiên hoặc cần can thiệp hỗ trợ sinh sản sớm dưới sự hướng dẫn y khoa.
Có cách nào làm tăng số lượng trứng trong buồng trứng không?
Chế độ dinh dưỡng lành mạnh, vận động điều độ, tránh khói thuốc lá và hạn chế căng thẳng giúp bảo vệ chất lượng tế bào trứng còn lại, dù không thể làm tăng thêm số lượng noãn nguyên thủy.
