Thói quen tắm không đúng thời điểm và nguy cơ biến chứng đột quỵ

Tắm không đúng thời điểm?

Đột quỵ hay tai biến mạch máu brain xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một phần của não bộ bị gián đoạn hoặc giảm đột ngột, dẫn đến thiếu oxygen và dưỡng chất làm tổn thương tế bào thần kinh. Trong không gian phòng tắm, các yếu tố môi trường như độ ẩm cao, không gian kín cùng sự thay đổi nhiệt độ nước có thể tác động mạnh lên phản xạ co mạch hoặc giãn mạch của cơ thể. Khi mạch máu co lại hoặc giãn ra quá nhanh, huyết áp sẽ dao động dữ dội. Điều này tạo gánh nặng lớn lên tim và hệ thống động mạch. Nếu người thực hiện có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc xơ vữa động mạch, nguy cơ vỡ mạch máu hoặc hình thành cục máu đông đột ngột sẽ gia tăng đáng kể.

Ảnh hưởng của thay đổi nhiệt độ nước đến huyết áp và nhịp tim

Khi cơ thể tiếp xúc với nước quá lạnh một cách đột ngột, các phản xạ thần kinh giao cảm sẽ kích hoạt làm co thắt toàn bộ các mạch máu ngoại vi nhằm giữ nhiệt. Hiện tượng co mạch nhanh chóng này đẩy áp lực máu lên cao đột ngột, làm tăng nguy cơ vỡ mạch máu não ở những người có thành mạch yếu hoặc bị chẩn đoán tăng huyết áp từ trước.

Ngược lại, việc ngâm mình hoặc tắm nước quá nóng trong thời gian dài lại khiến các mạch máu dưới da giãn nở diện rộng. Sự giãn mạch đột ngột làm tụt huyết áp thể đứng, giảm lưu lượng máu tuần hoàn đến brain. Hệ quả là người tắm dễ gặp phải triệu chứng hoa mắt, chóng mặt, té ngã trong phòng tắm hoặc chịu cơn thiếu máu脳 cục bộ thoáng qua.

Những nhóm đối tượng dễ gặp nguy hiểm khi tắm sai cách

Người cao tuổi trên 50 tuổi là nhóm có độ đàn hồi mạch máu suy giảm rõ rệt theo thời gian. Khi kèm theo các bệnh lý mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu, hệ tuần hoàn rất khó thích nghi với sự thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột.

Bên cạnh đó, nhóm người trẻ tuổi thường xuyên thức khuya, áp lực công việc kéo dài, có thói quen lạm dụng rượu bia hoặc hút thuốc lá cũng đối mặt với nguy cơ cao. Sự chủ quan cho rằng đột quỵ chỉ xảy ra ở tuổi già khiến nhiều người bỏ qua những phản ứng bất thường của cơ thể như hồi hộp, choáng váng nhẹ hay tê bì tay chân trước và sau khi tắm.

Các thời điểm nhạy cảm không nên thực hiện tắm rửa

Ngay sau khi uống rượu bia hay đồ uống có cồn, chất cồn làm giãn mạch máu dưới da và kích thích nhịp tim đập nhanh. Nếu tắm vào lúc này, nguy cơ hạ huyết áp đột ngột hoặc co mạch phản ứng cực kỳ nguy hiểm. Tương tự, sau khi vận động thể thao gắng sức hay vừa đi ngoài trời nắng về, cơ thể đang trong trạng thái tiết nhiều mồ hôi, mạch máu giãn và tim làm việc liên tục. Việc dội nước ngay sẽ làm biến động huyết áp tức thì.

Ngoài ra, thời điểm sau 22 giờ đêm là lúc nhiệt độ môi trường hạ thấp và nhịp sinh học của cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi, huyết áp có xu hướng giảm. Tắm muộn bằng nước lạnh khiến hệ thần kinh bị kích thích mạnh, gây co mạch đột ngột và làm tăng nguy cơ tai biến.

Thói quen tắm an toàn giúp bảo vệ hệ tim mạch

Để giảm thiểu nguy cơ biến cố sức khỏe, cần nghỉ ngơi tối thiểu 20 đến 30 phút sau khi vận động mạnh hoặc đi ngoài nắng trước khi tắm. Nhiệt độ nước tắm lý tưởng nên duy trì trong khoảng 37 đến 40 độ C, tương đương với nhiệt độ cơ thể để tránh gây sốc nhiệt.

Trình tự tắm chuẩn xác là làm ướt các vùng xa tim như hai bàn chân, bàn tay, sau đó đến tay chân, thân người rồi mới dội nước lên vùng đầu. Phương pháp này giúp hệ thần kinh và mạch máu thích ứng từ từ với nhiệt độ nước. Trong trường hợp cơ thể mệt mỏi hoặc có bệnh nền tim mạch, nên chọn cách lau người bằng khăn ấm và tránh ở trong phòng tắm kín quá lâu một mình.

Lưu ý an toàn

Các thông tin trong bài viết nhằm mục đích giáo dục sức khỏe chung và không thay thế cho việc chẩn đoán hay điều trị y tế chuyên khoa. Mỗi cá nhân có tình trạng thể chất và bệnh lý nền khác nhau, do đó phản ứng của hệ tim mạch đối với nhiệt độ cũng có sự khác biệt. Người có tiền sử bệnh tim mạch hoặc huyết áp không ổn định cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để có hướng dẫn chăm sóc phù hợp. Tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng thuốc điều trị đang sử dụng.

Tóm tắt

Tắm đúng thời điểm và đúng phương pháp là thói quen đơn giản nhưng mang lại lợi ích lớn trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ. Việc duy trì nhiệt độ nước phù hợp, tuân thủ trình tự làm quen nhiệt độ và lắng nghe các tín hiệu cảnh báo của cơ thể sẽ giúp bạn giảm thiểu đáng kể nguy cơ xảy ra biến chứng đột quỵ nguy hiểm.