Thói quen bảo quản thực phẩm khiến tủ lạnh dễ tích tụ vi khuẩn gây bệnh

Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh là gì?

Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh là phương pháp làm chậm hoạt động chuyển hóa của vi sinh vật bằng nhiệt độ thấp. Tuy nhiên, một số loại vi khuẩn nguy hiểm, đặc biệt là vi khuẩn Listeria monocytogenes, có đặc tính ưa lạnh và vẫn có thể sinh trưởng chậm rãi ngay cả ở nhiệt độ dưới bốn độ C.

Bên cạnh đó, các loại vi khuẩn gây bệnh đường ruột phổ biến như Salmonella, Escherichia coli và Campylobacter dễ dàng lây truyền qua dịch tiết từ thịt sống sang các thực phẩm khác nếu không được che chắn kín. Khi tủ lạnh bị quá tải hoặc không được vệ sinh định kỳ, nhiệt độ không đồng đều kết hợp với độ ẩm cao sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển âm thầm, làm biến chất thực phẩm và gây nguy hiểm cho người sử dụng.

Đặt chung thực phẩm sống và thức ăn chín gây nhiễm khuẩn chéo

Một sai lầm rất phổ biến là thói quen xếp thịt, cá, hải sản tươi sống ở các ngăn phía trên hoặc để trần không bọc kín. Khi dịch tiết từ thực phẩm sống nhỏ giọt xuống các ngăn dưới, chúng sẽ làm nhiễm bẩn rau củ ăn sống, trái cây hoặc thức ăn đã nấu chín. Để ngăn ngừa nhiễm khuẩn chéo, nguyên tắc quan trọng là luôn bảo quản thực phẩm tươi sống trong hộp có nắp đậy kín hoặc túi kín khí, đặt ở ngăn đáy cùng của tủ lạnh. Rau quả và các món ăn đã qua chế biến cần được xếp ở các tầng cao hơn.

Nhồi nhét quá nhiều thức ăn làm cản trở lưu thông khí lạnh

Nhiều gia đình thường tích trữ lượng thức ăn quá lớn, nhồi nhét chật kín các ngăn chứa. Việc cản trở các khe thông gió khiến luồng khí lạnh không thể lưu thông đồng đều, dẫn đến nhiệt độ thực tế tại một số vị trí tăng cao hơn mức cài đặt. Khi nhiệt độ vượt quá giới hạn an toàn, các vi sinh vật gây thối rữa và vi khuẩn gây bệnh đường ruột sẽ tăng sinh nhanh chóng. Để đảm bảo an toàn, cần duy trì ngăn mát dưới bốn độ C và ngăn đá dưới âm mười tám độ C, đồng thời giữ khoảng trống giữa các hộp đựng.

Lưu trữ thức ăn thừa không đúng thời gian và vật dụng chứa đựng

Thói quen để thức ăn thừa nguội tự nhiên trên bàn bếp suốt nhiều giờ trước khi cất vào tủ lạnh tạo điều kiện cho vi khuẩn nhân lên theo cấp số nhân trong vùng nhiệt độ nguy hiểm. Ngược lại, việc để thức ăn chín trong tủ lạnh quá nhiều ngày mà không đậy nắp cũng khiến thực phẩm hấp thụ mùi hôi và dễ bị nấm mốc xâm nhiễm. Thức ăn đã chế biến chỉ nên bảo quản trong ngăn mát từ hai đến ba ngày, đựng trong hộp thủy tinh hoặc nhựa an toàn có nắp kín, và luôn đun sôi lại kỹ trước khi sử dụng.

Rã đông sai cách trước khi chế biến món ăn

Rã đông thực phẩm trực tiếp ở nhiệt độ phòng hoặc ngâm trong chậu nước ấm là thói quen nguy hại. Khi đó, lớp bề mặt ngoài của thực phẩm sẽ ấm lên nhanh chóng và tạo môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, trong khi phần lõi bên trong vẫn đóng băng. Phương pháp rã đông an toàn nhất là chuyển thực phẩm từ ngăn đông xuống ngăn mát trước một ngày, hoặc sử dụng chế độ rã đông của lò vi sóng và tiến hành chế biến nhiệt ngay sau đó. Tuyệt đối không tái cấp đông thực phẩm đã rã đông hoàn toàn mà chưa qua nấu chín.

Không vệ sinh khay kệ và gioăng cửa tủ lạnh định kỳ

Tủ lạnh nếu không được lau chùi định kỳ sẽ trở thành nơi tích tụ nấm mốc, cặn thức ăn rơi vãi và vi khuẩn tại các đường gioăng cao su viền cửa. Nhiều loại mầm bệnh có thể bám dính trên bề mặt khay kệ trong thời gian dài và phát tán sang thực phẩm mới mua về. Do đó, việc dọn dẹp tủ lạnh định kỳ hàng tháng, loại bỏ các món đồ quá hạn sử dụng và lau sạch bề mặt bằng khăn mềm cùng dung dịch khử trùng chuyên dụng hoặc nước xà phòng ấm là bước không thể thiếu để duy trì vệ sinh an toàn thực phẩm.

Lưu ý an toàn

Thông tin hướng dẫn trên mang tính chất giáo dục kiến thức an toàn vệ sinh thực phẩm phổ thông, không thay thế cho các chỉ dẫn y tế chuyên sâu. Khi các thành viên trong gia đình xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm như nôn mửa liên tục, tiêu chảy cấp, sốt cao hoặc đau quặn bụng sau khi ăn đồ lưu trữ trong tủ lạnh, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh đúng cách là biện pháp đơn giản nhưng then chốt để bảo vệ sức khỏe cả gia đình. Việc thay đổi những thói quen sai lầm, chủ động kiểm soát nhiệt độ và vệ sinh định kỳ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ ngộ độc thực phẩm và nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.