Những thói quen tai hại khiến cho việc ăn sữa chua dễ bị ngộ độc

Ăn sữa chua bị ngộ độc là gì?

Sữa chua là thực phẩm lên men giàu dinh dưỡng, cung cấp hàm lượng lớn đạm, canxi và hàng tỷ vi khuẩn sinh axit lactic có lợi cho hệ vi sinh đường ruột. Nhờ quá trình lên men tự nhiên, môi trường axit trong sữa chua có khả năng ức chế nhiều loại vi khuẩn gây bệnh thông thường, giúp sản phẩm giữ được độ an toàn sinh học cao hơn so với sữa tươi chưa lên men.

Tuy nhiên, tính ổn định và an toàn của sữa chua phụ thuộc rất lớn vào chuỗi bảo quản lạnh cũng như vệ sinh trong quá trình sử dụng. Khi người tiêu dùng mắc phải những thói quen bảo quản sai nhiệt độ, để sản phẩm tiếp xúc với môi trường ô nhiễm hoặc dùng sản phẩm đã hư hỏng, sữa chua sẽ trở thành môi trường màu mỡ cho nấm men, nấm mốc và vi khuẩn gây bệnh sinh sôi. Hiện tượng ngộ độc thực phẩm do ăn sữa chua biến chất thường biểu hiện qua các triệu chứng viêm dạ dày ruột cấp tính, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dùng.

Bảo quản sai nhiệt độ và để sữa chua quá lâu ngoài môi trường

Sữa chua là sản phẩm lên men từ sữa tươi chứa nhiều vi khuẩn sinh axit lactic có lợi. Tuy nhiên, các lợi khuẩn này chỉ phát huy tác dụng và ức chế được vi sinh vật gây hại khi sản phẩm được giữ liên tục ở nhiệt độ từ bốn đến tám độ C. Thói quen mua sữa chua về nhưng để quên nhiều giờ ở nhiệt độ phòng, để gần nơi có ánh nắng hoặc bảo quản trong tủ lạnh quá chật chội khiến hơi lạnh không lưu thông đều là nguyên nhân hàng đầu làm sữa chua nhanh hỏng.

Khi nhiệt độ bảo quản tăng lên, vi khuẩn lactic tiếp tục lên men quá mức làm sản phẩm bị chua gắt, tách nước và vữa nát cấu trúc. Nguy hiểm hơn, điều kiện nhiệt độ phòng là môi trường lý tưởng cho các vi khuẩn gây bệnh như tụ cầu vàng, Escherichia coli hoặc nấm mốc từ môi trường phát triển mạnh. Người ăn phải sữa chua bảo quản sai cách rất dễ bị viêm dạ dày ruột cấp, đau quặn bụng, tiêu chảy và nôn ói do độc tố vi khuẩn tiết ra.

Để sữa chua đã mở nắp quá lâu và không đậy kín miệng hộp

Nhiều người có thói quen ăn một nửa hộp sữa chua rồi cất phần còn lại vào tủ lạnh mà không đậy kín, hoặc cắm sẵn thìa đã qua sử dụng vào trong hộp. Khi nắp hộp bị rách hoặc mở toang, không khí cùng các bào tử vi nấm, vi khuẩn từ các thực phẩm tươi sống khác trong tủ lạnh có thể dễ dàng rơi vào bề mặt sữa chua.

Bên cạnh đó, việc dùng thìa bẩn hoặc thìa dính nước bọt đưa vào hộp sữa chua vô tình đưa vi khuẩn khoang miệng vào môi trường giàu đạm và đường. Các vi sinh vật này nhân lên rất nhanh sau vài ngày lưu trữ. Ngay cả khi mắt thường chưa thấy xuất hiện các đốm mốc đen hoặc mốc vàng, sữa chua đã có thể tích tụ một lượng lớn độc tố sinh học. Sử dụng những phần sữa chua thừa này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột rất cao, đặc biệt nguy hiểm cho trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Tự làm sữa chua tại nhà không đảm bảo vệ sinh dụng cụ và nhiệt độ ủ

Sữa chua tự làm tại nhà rất được ưa chuộng nhờ hương vị thơm ngon và không chứa chất bảo quản. Dẫu vậy, nếu quy trình chế biến không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, đây lại là nguồn chứa nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Khâu tiệt trùng dụng cụ ủ, hũ thủy tinh hoặc thìa khuấy không kỹ có thể tạo điều kiện cho các tạp khuẩn xâm nhập vào mẻ sữa.

Nhiệt độ ủ không chuẩn xác cũng là một rủi ro lớn. Nếu nhiệt độ ủ quá thấp hoặc thời gian ủ kéo dài bất thường, men vi sinh lactic không thể phát triển áp đảo, tạo cơ hội cho vi khuẩn gây thối rữa và sinh độc tố hoành hành. Ngoài ra, việc dùng sữa tươi nguyên liệu chưa qua thanh trùng đạt chuẩn hoặc dùng sữa chua cái đã để quá lâu ngày cũng khiến sản phẩm tự làm dễ bị biến chất, gây ngộ độc cho cả gia đình sau khi ăn.

Hâm nóng sữa chua sai cách và kết hợp với nguyên liệu không đảm bảo

Một số người thường có thói quen đun nóng sữa chua trên bếp hoặc quay bằng lò vi sóng trước khi ăn vì sợ lạnh bụng hoặc viêm họng. Nhiệt độ cao trên bốn mươi lăm độ C sẽ tiêu diệt hoàn toàn các chủng men vi sinh có lợi như Lactobacillus và Bifidobacterium. Đồng thời, cấu trúc protein trong sữa chua bị biến tính, dễ kết tủa lợn cợn và nhanh chóng bị hư hỏng nếu không ăn hết ngay.

Bên cạnh việc hâm nóng sai cách, thói quen phối trộn sữa chua với các nguyên liệu không an toàn cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Cho sữa chua kết hợp với các loại trái cây dập nát, hoa quả chưa rửa sạch hoặc thực phẩm chế biến sẵn giàu chất béo ôi thiu làm gia tăng nguy cơ nhiễm chéo vi sinh vật gây hại. Khi các thành phần này kết hợp với nhau trong đường ruột, chúng có thể gây phản ứng lên men sinh hơi dữ dội, dẫn đến chướng bụng, đầy hơi, khó tiêu và co thắt đại tràng.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe thường thức, không thay thế cho chẩn đoán hay điều trị y khoa. Tuyệt đối không tự ý dùng các loại thuốc cầm tiêu chảy khi có dấu hiệu ngộ độc thực phẩm vì có thể làm ứ đọng độc tố vi khuẩn trong lòng ruột. Nếu có triệu chứng nôn ói dữ dội, mất nước nặng hoặc sốt cao sau khi ăn sữa chua, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và xử trí kịp thời.

Tóm tắt

Sữa chua là thực phẩm dinh dưỡng tốt cho hệ vi sinh đường ruột khi được lựa chọn, bảo quản và sử dụng đúng cách. Nhận biết các thói quen sai lầm giúp bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi nguy cơ nhiễm khuẩn và ngộ độc thực phẩm. Khi phát hiện sữa chua có dấu hiệu bất thường, người dùng nên chủ động loại bỏ để bảo vệ an toàn sức khỏe cho bản thân và gia đình.